پرش به محتوا

قبانی، نزار: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۰: خط ۳۰:
| پس از =  
| پس از =  
| پیش از =  
| پیش از =  
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[خلیل مردم بک]]}}   
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | خلیل مردم بک}}   
| مشایخ  =  
| مشایخ  =  
| معاصرین =  
| معاصرین =  
| شاگردان =  
| شاگردان =  
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }}   
| اجازه اجتهاد از = {{فهرست جعبه عمودی }}   
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[قالت لي السمراء]] | [[طفولة نهد]] | [[خبز وحشیش وقمر]] | [[هوامش على دفتر النكسة]] | [[بلقیس (قصیده)]] | [[الرسم بالكلمات]] | [[أبجدية الیاسمین]]}}   
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | قالت لي السمراء | طفولة نهد | خبز وحشیش وقمر | هوامش على دفتر النكسة | بلقیس (قصیده) | الرسم بالكلمات | أبجدية الیاسمین}}   
| سبک نوشتاری = شعر نو و کلاسیک، عاشقانه، سیاسی، فمینیستی
| سبک نوشتاری = شعر نو و کلاسیک، عاشقانه، سیاسی، فمینیستی
| وبگاه =  
| وبگاه =  
خط ۴۲: خط ۴۲:
}}
}}


'''نزار قبانی''' (۱۹۲۳ –۱۹۹۸م) شاعر، دیپلمات و ناشر سوری، از برجسته‌ترین و محبوب‌ترین شاعران معاصر جهان عرب بود. او با سرودن اشعار عاشقانه در کنار مضامین سیاسی و انتقادی، به ویژه در دفاع از حقوق زنان و نقد حاکمان عرب، مدرسه‌ای تازه در شعر معاصر پدید آورد.  
'''نزار قبانی''' (۱۹۲۳ –۱۹۹۸م) شاعر، دیپلمات و ناشر سوری، از برجسته‌ترین و محبوب‌ترین شاعران معاصر جهان عرب بود. او با سرودن اشعار عاشقانه در کنار مضامین سیاسی و انتقادی، به ویژه در دفاع از حقوق زنان و نقد حاکمان عرب، مدرسه‌ای تازه در شعر معاصر پدید آورد.


==ولادت==
==ولادت==
نزار توفیق قبانی در ۲۱ مارس ۱۹۲۳ (۴ شعبان ۱۳۴۱ق) در محلهٔ «مئذنة الشحم» از شهر دمشق، پایتخت سوریه، زاده شد.<ref>[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، الجزیرة نت، ۲ اکتبر ۲۰۱۵]</ref> پدرش توفیق قبانی تاجری خوش‌نام و از فعالان جنبش ملی ضد فرانسوی بود و مادرش فایزه آقبیق از تبار ترکی. خانوادهٔ قبانی در دمشق به خاندانی اصیل و فرهنگی تعلق داشت؛ جد او ابوالخلیل قبانی از پیشگامان تئاتر عرب به شمار می‌رود.<ref>[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 نزار قباني - بوابة الشعراء]</ref> نزار در کودکی با نقاشی و موسیقی انس داشت و بعدها به شعر روی آورد. حادثه‌ای که تأثیری ماندگار بر روحیه و شعر او گذاشت، خودکشی خواهرش «وصال» در سال ۱۹۳۸ بود. او که تنها ۱۵ سال داشت، به سبب مخالفت با ازدواج تحمیلی، دست به خودکشی زد. نزار از همان زمان تصمیم گرفت با قوانین اجتماعی سخت‌گیرانه در برابر زنان مبارزه کند و بعدها گفت: «عشق در جهان عرب زندانی است و من می‌خواهم آن را آزاد کنم.»<ref>[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، مجله کوکا، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸]</ref>
نزار توفیق قبانی در ۲۱ مارس ۱۹۲۳ (۴ شعبان ۱۳۴۱ق) در محلهٔ «مئذنة الشحم» از شهر دمشق، پایتخت سوریه، زاده شد.<ref name="aljazeera">[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، الجزیرة نت، ۲ اکتبر ۲۰۱۵]</ref> پدرش توفیق قبانی تاجری خوش‌نام و از فعالان جنبش ملی ضد فرانسوی بود و مادرش فایزه آقبیق از تبار ترکی. خانوادهٔ قبانی در دمشق به خاندانی اصیل و فرهنگی تعلق داشت؛ جد او ابوالخلیل قبانی از پیشگامان تئاتر عرب به شمار می‌رود.<ref name="poetsgate">[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 نزار قباني - بوابة الشعراء]</ref>


==تحصیلات==
==تحصیلات==
نزار قبانی دورهٔ ابتدایی و متوسطه را در دمشق گذراند و از مدرسهٔ «الکلية العلمية الوطنية» دیپلم گرفت.<ref name="poetsgate">[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 نزار قباني - بوابة الشعراء]</ref> سپس در دانشگاه دمشق (دانشگاه سوریه) به تحصیل در رشتهٔ حقوق پرداخت و در سال ۱۹۴۵ با درجهٔ لیسانس فارغ‌التحصیل شد.<ref>[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani Nizār Qabbānī, Encyclopaedia Britannica, Apr. 2026]</ref> در سال‌های دانشجویی بود که نخستین دفتر شعر خود «قالت لي السمراء» را در سال ۱۹۴۴ به چاپ رساند. نزار افزون بر تحصیلات آکادمیک، نزد شاعر نامدار سوری «خلیل مردم بک» اصول شعر عربی، نحو و بلاغت را آموخت. همچنین از کودکی به نقاشی و نواختن عود علاقه داشت و بعدها به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تسلط یافت.<ref name="independent">[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html Obituary: Nizar Qabbani, The Independent, 5 May 1998]</ref>
نزار قبانی دورهٔ ابتدایی و متوسطه را در دمشق گذراند و از مدرسهٔ «الکلية العلمية الوطنية» دیپلم گرفت.<ref name="poetsgate" /> سپس در دانشگاه دمشق (دانشگاه سوریه) به تحصیل در رشتهٔ حقوق پرداخت و در سال ۱۹۴۵ با درجهٔ لیسانس فارغ‌التحصیل شد.<ref name="britannica">[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani Nizār Qabbānī, Encyclopaedia Britannica, Apr. 2026]</ref> در سال‌های دانشجویی بود که نخستین دفتر شعر خود «قالت لي السمراء» را در سال ۱۹۴۴ به چاپ رساند. نزار افزون بر تحصیلات آکادمیک، نزد شاعر نامدار سوری «خلیل مردم بک» اصول شعر عربی، نحو و بلاغت را آموخت. همچنین از کودکی به نقاشی و نواختن عود علاقه داشت و بعدها به زبان‌های انگلیسی، فرانسوی و اسپانیایی تسلط یافت.<ref name="independent">[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html Obituary: Nizar Qabbani, The Independent, 5 May 1998]</ref>


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
پس از فراغت از دانشگاه، نزار قبانی وارد وزارت خارجهٔ سوریه شد و ۲۱ سال در سمت‌های دیپلماتیک در شهرهای قاهره، استانبول، لندن، مادرید، پکن و بیروت خدمت کرد.<ref name="britannica">[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani Nizār Qabbānī, Encyclopaedia Britannica]</ref> در سال ۱۹۶۶ از کار دولتی کناره گرفت و در بیروت مؤسسهٔ انتشاراتی «منشورات نزار قبانی» را بنیان نهاد و از آن پس کاملاً به شعر و نشر آثار خود پرداخت.<ref name="aljazeera">[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث]</ref>
===خدمت دیپلماتیک و انتشارات===
پس از فراغت از دانشگاه، نزار قبانی وارد وزارت خارجهٔ سوریه شد و ۲۱ سال در سمت‌های دیپلماتیک در شهرهای قاهره، استانبول، لندن، مادرید، پکن و بیروت خدمت کرد.<ref name="britannica" /> در سال ۱۹۶۶ از کار دولتی کناره گرفت و در بیروت مؤسسهٔ انتشاراتی «منشورات نزار قبانی» را بنیان نهاد و از آن پس کاملاً به شعر و نشر آثار خود پرداخت.<ref name="aljazeera" />


===شعر و شهرت===
نزار قبانی سرودن شعر را از ۱۶ سالگی آغاز کرد. دیوان نخست او «قالت لي السمراء» (دختر سبزه‌رو به من گفت) در سال ۱۹۴۴ با استقبال و نیز انتقادات تند از سوی محافظه‌کاران روبه‌رو شد. شهرت او با انتشار قصیدهٔ «خبز وحشیش وقمر» (نان، بنگ و ماه) در سال ۱۹۵۴ فراگیر شد؛ این قصیده به سبب نقد تند از عقب‌ماندگی جوامع عربی، خشم برخی نمایندگان پارلمان سوریه را برانگیخت و خواستار محاکمهٔ او شدند.<ref name="independent" /> پس از شکست اعراب در جنگ ۱۹۶۷ (نکسه)، نزار قبانی به شعر سیاسی روی آورد و با قصیدهٔ «هوامش على دفتر النكسة» (حاشیه‌هایی بر دفتر شکست) نقدی تند بر رهبران عربی و خودزنی قومی نوشت که موجب ممنوعیت انتشار برخی آثارش در کشورهای عربی گردید.<ref name="aljazeera" />
نزار قبانی سرودن شعر را از ۱۶ سالگی آغاز کرد. دیوان نخست او «قالت لي السمراء» (دختر سبزه‌رو به من گفت) در سال ۱۹۴۴ با استقبال و نیز انتقادات تند از سوی محافظه‌کاران روبه‌رو شد. شهرت او با انتشار قصیدهٔ «خبز وحشیش وقمر» (نان، بنگ و ماه) در سال ۱۹۵۴ فراگیر شد؛ این قصیده به سبب نقد تند از عقب‌ماندگی جوامع عربی، خشم برخی نمایندگان پارلمان سوریه را برانگیخت و خواستار محاکمهٔ او شدند.<ref name="independent" /> پس از شکست اعراب در جنگ ۱۹۶۷ (نکسه)، نزار قبانی به شعر سیاسی روی آورد و با قصیدهٔ «هوامش على دفتر النكسة» (حاشیه‌هایی بر دفتر شکست) نقدی تند بر رهبران عربی و خودزنی قومی نوشت که موجب ممنوعیت انتشار برخی آثارش در کشورهای عربی گردید.<ref name="aljazeera" />


اشعار عاشقانه و اجتماعی نزار قبانی در میان مردم عرب از محبوبیت شگرفی برخوردار شد. بسیاری از سروده‌های او توسط خوانندگان برجستهٔ جهان عرب به آواز درآمده‌اند: ام‌کلثوم (اکنون نزد من تفنگ است)، عبدالحلیم حافظ (فال‌گیر فنجان)، فیروز (از من نپرسید نام عشق‌ام چیست)، کاظم الساهر (مدرسهٔ عشق)، ماجده رومی (بیروت بانوی جهان)، نجاة الصغیره و دیگران.<ref name="aldiwan">[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani نزار قباني - الديوان]</ref>
اشعار عاشقانه و اجتماعی نزار قبانی در میان مردم عرب از محبوبیت شگرفی برخوردار شد. بسیاری از سروده‌های او توسط خوانندگان برجستهٔ جهان عرب به آواز درآمده‌اند: ام‌کلثوم (اکنون نزد من تفنگ است)، عبدالحلیم حافظ (فال‌گیر فنجان)، فیروز (از من نپرسید نام عشق‌ام چیست)، کاظم الساهر (مدرسهٔ عشق)، ماجده رومی (بیروت بانوی جهان)، نجاة الصغیره و دیگران.<ref name="aldiwan">[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani نزار قباني - الديوان]</ref>


===جوایز و افتخارات===
نزار قبانی جوایز متعددی دریافت کرد، از جمله جایزهٔ «العویس» برای دستاوردهای فرهنگی و علمی در سال ۱۹۹۲-۱۹۹۳. در ۲۱ مارس ۲۰۱۶، گوگل با طراحی یک دودل (گوگل‌دودل) نود و سومین زادروز او را گرامی داشت.<ref name="mc-doualiya">[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، مونت كارلو الدولية، 21 مارس 2016]</ref>
نزار قبانی جوایز متعددی دریافت کرد، از جمله جایزهٔ «العویس» برای دستاوردهای فرهنگی و علمی در سال ۱۹۹۲-۱۹۹۳. در ۲۱ مارس ۲۰۱۶، گوگل با طراحی یک دودل (گوگل‌دودل) نود و سومین زادروز او را گرامی داشت.<ref name="mc-doualiya">[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، مونت كارلو الدولية، 21 مارس 2016]</ref>


خط ۶۳: خط ۶۶:


==آثار==
==آثار==
نزار قبانی طی بیش از نیم قرن فعالیت ادبی، ۳۵ دفتر شعر و چندین کتاب نثر و یک نمایشنامه از خود به یادگار گذاشت. آثار او به بسیاری از زبان‌های جهان از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، روسی، نپالی و هندی ترجمه شده است.<ref name="oxford">[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml Nizar Qabbani, Oxford Bibliographies, 24 June 2020]</ref>
===زمینه شکل‌گیری رویکرد شعری===
نزار قبانی در کودکی با حادثهٔ تلخ خودکشی خواهرش «وصال» (در سال ۱۹۳۸) مواجه شد. خواهر او که تنها ۱۵ سال داشت، به سبب مخالفت با ازدواج تحمیلی دست به خودکشی زد. این واقعه تأثیری ماندگار بر روحیه و شعر نزار گذاشت و او از همان زمان تصمیم گرفت با قوانین اجتماعی سخت‌گیرانه در برابر زنان مبارزه کند. او بعدها گفت: «عشق در جهان عرب زندانی است و من می‌خواهم آن را آزاد کنم.»<ref name="coca">[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، مجله کوکا، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸]</ref>


===دفترهای شعر===
===کتاب‌شناسی===
نزار قبانی طی بیش از نیم قرن فعالیت ادبی، ۳۵ دفتر شعر و چندین کتاب نثر و یک نمایشنامه از خود به یادگار گذاشت.<ref name="irna">[https://www.irna.ir/news/86105282 خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی]</ref> آثار او به بسیاری از زبان‌های جهان از جمله فارسی، انگلیسی، فرانسوی، ایتالیایی، روسی، نپالی و هندی ترجمه شده است.<ref name="oxford">[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml Nizar Qabbani, Oxford Bibliographies, 24 June 2020]</ref>
 
====دفترهای شعر====
{{ستون-شروع|۲}}
*قالت لي السمراء (۱۹۴۴)
*قالت لي السمراء (۱۹۴۴)
*طفولة نهد (۱۹۴۸)
*طفولة نهد (۱۹۴۸)
خط ۱۰۱: خط ۱۰۹:
*تنويعات نزارية على مقام العشق (۱۹۹۵)
*تنويعات نزارية على مقام العشق (۱۹۹۵)
*أبجدية الياسمين (۱۹۹۸) (آخرین دفتر شعرش، منتشر شده پس از درگذشت)
*أبجدية الياسمين (۱۹۹۸) (آخرین دفتر شعرش، منتشر شده پس از درگذشت)
{{پایان}}


===آثار منثور===
====آثار منثور====
*قصتي مع الشعر (زندگی‌نامه)
*قصتي مع الشعر (زندگی‌نامه)
*ما هو الشعر
*ما هو الشعر
خط ۱۱۳: خط ۱۲۲:
*شيء من النثر
*شيء من النثر


===نمایشنامه===
====نمایشنامه====
*جمهورية جنونستان (لبنان سابقاً) (۱۹۷۷)
*جمهورية جنونستان (لبنان سابقاً) (۱۹۷۷)


===برخی ترجمه‌های آثار به فارسی===
====برخی ترجمه‌های آثار به فارسی====
*داستان من و شعر (ترجمهٔ غلامحسین یوسفی و یوسف بکار، نشر توس، ۱۳۵۶)
*داستان من و شعر (ترجمهٔ غلامحسین یوسفی و یوسف بکار، نشر توس، ۱۳۵۶)
*بلقیس و عاشقانه‌های دیگر (ترجمهٔ موسی بیدج، نشر ثالث، ۱۳۸۰)
*بلقیس و عاشقانه‌های دیگر (ترجمهٔ موسی بیدج، نشر ثالث، ۱۳۸۰)
خط ۱۲۹: خط ۱۳۸:


==منابع مقاله==
==منابع مقاله==
*[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2| الجزیره نت: نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، ۲ اکتبر ۲۰۱۵]
*[https://www.aljazeera.net/encyclopedia/2015/10/2 الجزیره نت: نزار قبانی.. شاعر النقد السیاسی والغزل الحدیث، ۲ اکتبر ۲۰۱۵]
*[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani| Encyclopaedia Britannica: Nizār Qabbānī, last updated Apr. 2026]
*[https://www.britannica.com/biography/Nizar-Qabbani Encyclopaedia Britannica: Nizār Qabbānī, last updated Apr. 2026]
*[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html| The Independent: Obituary: Nizar Qabbani, 5 May 1998]
*[https://www.independent.co.uk/news/obituaries/obituary-nizar-qabbani-1161210.html The Independent: Obituary: Nizar Qabbani, 5 May 1998]
*[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118| بوابة الشعراء: نزار قباني]
*[https://poetsgate.com/poet.php?pt=118 بوابة الشعراء: نزار قباني]
*[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani| الديوان: نزار قباني]
*[https://www.aldiwan.net/cat-poet-nizar-qabbani الديوان: نزار قباني]
*[https://www.annahar.com/arabic/article/233224-17| النهار العربی: 17 عاماً على رحيل شاعر الحب والثورة نزار قباني، ۳۰ آوریل ۲۰۱۵]
*[https://www.annahar.com/arabic/article/233224-17 النهار العربی: 17 عاماً على رحيل شاعر الحب والثورة نزار قباني، ۳۰ آوریل ۲۰۱۵]
*[https://www.sayidaty.net/node/544006| مجلة سيدتي: في ميلاد نزار قباني: ذكرى وحي الشعر الأول وكثير من الأسرار، ۲۱ مارس ۲۰۱۷]
*[https://www.sayidaty.net/node/544006 مجلة سيدتي: في ميلاد نزار قباني: ذكرى وحي الشعر الأول وكثير من الأسرار، ۲۱ مارس ۲۰۱۷]
*[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321| مونت كارلو الدولية: "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، ۲۱ مارس ۲۰۱۶]
*[https://www.mc-doualiya.com/articles/20160321 مونت كارلو الدولية: "غوغل" يحتفل على طريقته بالذكرى 93 لميلاد نزار قباني، ۲۱ مارس ۲۰۱۶]
*[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml| Oxford Bibliographies: Nizar Qabbani, 24 June 2020]
*[https://www.oxfordbibliographies.com/display/document/obo-9780195390155/obo-9780195390155-0272.xml Oxford Bibliographies: Nizar Qabbani, 24 June 2020]
*[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/| مجله کوکا: زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸]
*[http://www.coca.ir/%D8%A7%D8%B4%D8%B9%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C/ مجله کوکا: زیباترین اشعار عاشقانه نزار قبانی، ۲۲ ژوئیه ۲۰۱۸]
*[https://www.irna.ir/news/86105282| خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی]
*[https://www.irna.ir/news/86105282 خبرگزاری ایرنا: نگاهی به شعر و زندگی نزار قبانی، شاعر وطن و زندگی]


==وابسته‌ها==
==وابسته‌ها==
خط ۱۵۰: خط ۱۵۹:
* [[صد نامه عاشقانه]]
* [[صد نامه عاشقانه]]
* [[عشق با صدای بلند/ گزینه شعرهای نزار قبانی]]
* [[عشق با صدای بلند/ گزینه شعرهای نزار قبانی]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]
[[رده:مؤلفین-خرداد]]