۲۰٬۴۵۲
ویرایش
←اقسام و زیرمجموعهها
(صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات اصطلاحات فلسفه | نام = حرکت جوهری | عنوان = اصطلاحی در فلسفه اسلامی (حکمت متعالیه) | نام کامل = الحركة الجوهریة | نامهای دیگر = حرکت ذاتی، حرکت استکمالی جوهر، سیلان ذات، تجدد ذاتی طبیعت | معادل عربی = الحركة الجوهریة، الحركة الذاتیة...» ایجاد کرد) |
|||
| خط ۴۳: | خط ۴۳: | ||
=== اقسام و زیرمجموعهها === | === اقسام و زیرمجموعهها === | ||
در اینجا به دو نوع اصلی از حرکت جوهری اشاره میشود: | |||
* '''حرکت جوهری استکمالی (صعودی):''' حرکتی که در آن، شیء از نقص به کمال و از ضعف به شدت سیر میکند. مانند حرکت استکمالی انسان از نطفه تا عقل بالفعل، و حرکت استکمالی همه موجودات مادی به سوی کمال نهایی خود.<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص129</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص209</ref><ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص148</ref> | * '''حرکت جوهری استکمالی (صعودی):''' حرکتی که در آن، شیء از نقص به کمال و از ضعف به شدت سیر میکند. مانند حرکت استکمالی انسان از نطفه تا عقل بالفعل، و حرکت استکمالی همه موجودات مادی به سوی کمال نهایی خود.<ref>بدایة الحکمة: ج1 ص129</ref><ref>نهایة الحکمة: ج1 ص209</ref><ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص148</ref> | ||
* '''حرکت جوهری تنقصی (نزولی):''' حرکتی که در آن، شیء از شدت به ضعف سیر میکند. مانند انقلاب عناصر (تبدیل تدریجی آب به هوا یا هوا به آب). این نوع حرکت، یا به سبب قسر قاسر رخ میدهد یا به دلیل قصور قابل.<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص82</ref> | * '''حرکت جوهری تنقصی (نزولی):''' حرکتی که در آن، شیء از شدت به ضعف سیر میکند. مانند انقلاب عناصر (تبدیل تدریجی آب به هوا یا هوا به آب). این نوع حرکت، یا به سبب قسر قاسر رخ میدهد یا به دلیل قصور قابل.<ref>الحکمة المتعالیة في الأسفار العقلیة الأربعة: ج4 ص273</ref><ref>أسرار الآیات (ملاصدرا): ج1 ص82</ref> | ||