خطیبی، ابوالفضل: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'علی اشرف' به 'علیاشرف') |
||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[جلال خالقی مطلق]] | [[احمد تفضلی]] | [[ | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[جلال خالقی مطلق]] | [[احمد تفضلی]] | [[علیاشرف صادقی]]}} | ||
| مشایخ = | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | | معاصرین = | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
در سالهای ۱۳۹۰–۱۳۹۴ در همان پژوهشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی دوره دکتری را سپری کرد و در ۲۵ آذر ۱۳۹۴ از رساله دکتری خود با عنوان «بررسی انتقادی مهمترین قطعات و بیتهای الحاقی شاهنامه» دفاع کرد.<ref> [https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84 ر.ک: بیوگرافی ابوالفضل خطیبی شاهنامه شناس و همسرش، پایگاه نمنمک]</ref> | در سالهای ۱۳۹۰–۱۳۹۴ در همان پژوهشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی دوره دکتری را سپری کرد و در ۲۵ آذر ۱۳۹۴ از رساله دکتری خود با عنوان «بررسی انتقادی مهمترین قطعات و بیتهای الحاقی شاهنامه» دفاع کرد.<ref> [https://namnamak.com/%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86/%D8%A8%DB%8C%D9%88%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%81%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84 ر.ک: بیوگرافی ابوالفضل خطیبی شاهنامه شناس و همسرش، پایگاه نمنمک]</ref> | ||
از مهمترین اساتید او میتوان به [[خالقی مطلق، جلال|جلال خالقی مطلق]]، [[تفضلی، احمد|احمد تفضلی]] و [[صادقی، علیاشرف| | از مهمترین اساتید او میتوان به [[خالقی مطلق، جلال|جلال خالقی مطلق]]، [[تفضلی، احمد|احمد تفضلی]] و [[صادقی، علیاشرف|علیاشرف صادقی]] اشاره کرد. | ||
==فعالیتها== | ==فعالیتها== | ||
| خط ۷۴: | خط ۷۴: | ||
# یادداشتهای شاهنامه، بخش سوم (از بیت ۲۸۴۸ پادشاهی نوشینروان تا پایان پادشاهی هرمزد نوشینروان)، نیویورک، بنیاد میراث ایران ۲۰۰۸/۱۳۸۷؛ تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۰ [با همکاری دکتر جلال خالقی مطلق] | # یادداشتهای شاهنامه، بخش سوم (از بیت ۲۸۴۸ پادشاهی نوشینروان تا پایان پادشاهی هرمزد نوشینروان)، نیویورک، بنیاد میراث ایران ۲۰۰۸/۱۳۸۷؛ تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۰ [با همکاری دکتر جلال خالقی مطلق] | ||
# به فرهنگ باشد روان تندرست: مقالهها و نقدهای نامه فرهنگستان درباره شاهنامه (به مناسبت همایش هزاره شاهنامه در اردیبهشتماه ۱۳۹۰)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۰ [همکاری با استاد احمد سمیعی گیلانی] | # به فرهنگ باشد روان تندرست: مقالهها و نقدهای نامه فرهنگستان درباره شاهنامه (به مناسبت همایش هزاره شاهنامه در اردیبهشتماه ۱۳۹۰)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۰ [همکاری با استاد احمد سمیعی گیلانی] | ||
# جشننامه دکتر فتحالله مجتبائی، تهران، هرمس، ۱۳۹۳ [همکاری با دکتر | # جشننامه دکتر فتحالله مجتبائی، تهران، هرمس، ۱۳۹۳ [همکاری با دکتر علیاشرف صادقی] | ||
# دانشنامه مطبوعات ایران، جلد یک (آ-الف)، محمد جعفر محمدزاده، ویراستاران: راضیه آبادیان و ابوالفضل خطیبی، تهران، دانشنامه مطبوعات ایران، ۱۳۹۳ | # دانشنامه مطبوعات ایران، جلد یک (آ-الف)، محمد جعفر محمدزاده، ویراستاران: راضیه آبادیان و ابوالفضل خطیبی، تهران، دانشنامه مطبوعات ایران، ۱۳۹۳ | ||
# فرامرزنامه بزرگ، از سرایندهای ناشناس در اواخر قرن پنجم هجری، تهران، سخن ۱۳۹۴ [با همکاری دکتر ماریولین فان زوتفن] | # فرامرزنامه بزرگ، از سرایندهای ناشناس در اواخر قرن پنجم هجری، تهران، سخن ۱۳۹۴ [با همکاری دکتر ماریولین فان زوتفن] | ||
| خط ۸۰: | خط ۸۰: | ||
# آیا فردوسی محمود غزنوی را هجو گفت؟ هجونامه منسوب به فردوسی: بررسی تحلیلی، تصحیح انتقادی و شرح بیتها، تهران، پردیس دانش، ۱۳۹۵ | # آیا فردوسی محمود غزنوی را هجو گفت؟ هجونامه منسوب به فردوسی: بررسی تحلیلی، تصحیح انتقادی و شرح بیتها، تهران، پردیس دانش، ۱۳۹۵ | ||
# فرامرزنامه کوچک (سرایش بین سالهای ۵۵۵ تا ۵۷۱ ق.)، رفیعالدین مرزبان فارسی، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۹ [با همکاری دکتر رضا غفوری] | # فرامرزنامه کوچک (سرایش بین سالهای ۵۵۵ تا ۵۷۱ ق.)، رفیعالدین مرزبان فارسی، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۹ [با همکاری دکتر رضا غفوری] | ||
# ادات الفضلاء، فرهنگ فارسی به فارسی (تألیف ۸۱۲ ق.)، قاضی خان بدر محمد دهلوی معروف به دهاروال، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و نشر آثار (زیر چاپ) [همکاری با دکتر | # ادات الفضلاء، فرهنگ فارسی به فارسی (تألیف ۸۱۲ ق.)، قاضی خان بدر محمد دهلوی معروف به دهاروال، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و نشر آثار (زیر چاپ) [همکاری با دکتر علیاشرف صادقی]<ref> ر.ک: گروهی از نویسندگان به کوشش سجاد آیدنلو، سلمان ساکت، رضا غفوری، ص18-19</ref> | ||
'''مقالات:''' | '''مقالات:''' | ||
نسخهٔ کنونی تا ۴ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۹:۵۷
| ابوالفضل خطیبی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | ابوالفضل خطیبی |
| ولادت | ۲۵ اردیبهشت ۱۳۳۹ |
| محل تولد | روستای امامزاده علیاکبر، آرادان، گرمسار، ایران |
| محل زندگی | تهران |
| رحلت | ۲۱ دی ۱۴۰۱ |
| طول عمر | ۶۲ سال |
| همسر | فریبا شکوهی |
| فرزندان | غزل (دختر) |
| دین | اسلام |
| پیشه | نویسنده، شاهنامهپژوه، پژوهشگر زبان و ادب فارسی |
| منصب | عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، معاون گروه فرهنگنویسی |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | استادیار |
| دانشگاه | فرهنگستان زبان و ادب فارسی |
| علایق پژوهشی | شاهنامه فردوسی، ادبیات حماسی، زبان و ادبیات فارسی |
| اساتید | |
| برخی آثار | |
ابوالفضل خطیبی (۱۳۳۹-۱۴۰۱ش)، نویسنده، شاهنامهپژوه و پژوهشگر زبان و ادب فارسی، عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و مشاور علمی گروه فرهنگنویسی بود. وی فارغالتحصیل کارشناسی تاریخ از دانشگاه شیراز، کارشناسی ارشد فرهنگ و زبانهای باستانی ایران و دکتری زبان و ادبیات فارسی از پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی بود. خطیبی از سال ۱۳۶۸ در مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و سپس فرهنگستان زبان و ادب فارسی فعالیت داشت و بیش از ۹ کتاب، ۶۸ مقاله و ۲۳ نقد کتاب منتشر کرد. حوزه تخصصی او شاهنامه فردوسی و ادبیات حماسی بود و در تصحیح شاهنامه با جلال خالقی مطلق در جلد هفتم همکاری داشت.
ولادت
ابوالفضل خطیبی در ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۳۹ خورشیدی در روستای امامزاده علیاکبر از توابع بخش آرادان در شهرستان گرمسار استان سمنان زاده شد. [۱] دوران ابتدایی را در همان روستا و راهنمایی و دبیرستان را در آرادان سپری کرد.
تحصیلات
در سال ۱۳۵۸ در رشته تاریخ وارد دانشگاه شیراز شد و در ۱۳۶۵ مدرک کارشناسی گرفت.[۲]
در سالهای ۱۳۷۵–۱۳۷۸ دوره کارشناسی ارشد را در رشته فرهنگ و زبانهای باستانی ایران در پژوهشگاه علوم انسانی گذراند.
در سالهای ۱۳۹۰–۱۳۹۴ در همان پژوهشگاه در رشته زبان و ادبیات فارسی دوره دکتری را سپری کرد و در ۲۵ آذر ۱۳۹۴ از رساله دکتری خود با عنوان «بررسی انتقادی مهمترین قطعات و بیتهای الحاقی شاهنامه» دفاع کرد.[۳]
از مهمترین اساتید او میتوان به جلال خالقی مطلق، احمد تفضلی و علیاشرف صادقی اشاره کرد.
فعالیتها
از سال ۱۳۶۸ پس از اتمام دوره سربازی در چند مرکز پژوهشی به فعالیت اشتغال داشت، از جمله: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۱۳۶۸–۱۳۷۵)، مرکز نشر دانشگاهی و فرهنگستان زبان و ادب فارسی (از ۱۳۷۵). خطیبی عضو هیئت علمی و معاون گروه فرهنگنویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معاون سردبیر مجله «نامه ایران باستان» بود.
وی نگارنده بیش از صد مقاله علمی به ویژه درباره شاهنامه در دانشنامهها و مجلات تخصصی ادبی بود. از جمله فعالیتهای اجرایی او میتوان به نویسنده و ویراستار علمی دائرةالمعارف بزرگ اسلامی (۱۳۶۹–۱۳۷۵)، معاون گروه فرهنگنویسی فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۱۳۷۸-۱۳۹۲)، معاون سردبیر مجله نامه ایران باستان و معاون سردبیر مجله فرهنگنویسی اشاره کرد.
خطیبی در سال ۱۳۸۴ تندیس و لوح تقدیر برای نگارش مقاله «اصالت کهنترین نسخه شاهنامه» را دریافت کرد.[۴]
وفات
ابوالفضل خطیبی در حالی که پیوند کبد داشت، متأسفانه نتیجه عمل پیوند موفقیتآمیز نبود و در چهارشنبه ۲۱ دی ماه ۱۴۰۱ در تهران درگذشت.[۵][۶]
آثار
کتابها:
- شاهنامه، ابوالقاسم فردوسی: طبع انتقادی، دفتر ۷، نیویورک، بنیاد میراث ایران ۲۰۰۷/۱۳۸۶؛ تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، کانون فردوسی، ۱۳۸۶ [همکاری با دکتر جلال خالقی مطلق]
- برگزیده مقالههای نشر دانش درباره شاهنامه (شماره ۱۱)، تهران، مرکز نشر دانشگاهی ۱۳۸۶
- تقدیرباوری در منظومههای حماسی فارسی(شاهنامه و ویس ورامین)، هلمر رینگرن، ترجمه ابوالفضل خطیبی، تهران، هرمس، ۱۳۸۷
- یادداشتهای شاهنامه، بخش سوم (از بیت ۲۸۴۸ پادشاهی نوشینروان تا پایان پادشاهی هرمزد نوشینروان)، نیویورک، بنیاد میراث ایران ۲۰۰۸/۱۳۸۷؛ تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۹۰ [با همکاری دکتر جلال خالقی مطلق]
- به فرهنگ باشد روان تندرست: مقالهها و نقدهای نامه فرهنگستان درباره شاهنامه (به مناسبت همایش هزاره شاهنامه در اردیبهشتماه ۱۳۹۰)، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۰ [همکاری با استاد احمد سمیعی گیلانی]
- جشننامه دکتر فتحالله مجتبائی، تهران، هرمس، ۱۳۹۳ [همکاری با دکتر علیاشرف صادقی]
- دانشنامه مطبوعات ایران، جلد یک (آ-الف)، محمد جعفر محمدزاده، ویراستاران: راضیه آبادیان و ابوالفضل خطیبی، تهران، دانشنامه مطبوعات ایران، ۱۳۹۳
- فرامرزنامه بزرگ، از سرایندهای ناشناس در اواخر قرن پنجم هجری، تهران، سخن ۱۳۹۴ [با همکاری دکتر ماریولین فان زوتفن]
- شبرنگنامه: داستان شبرنگ پسر دیو سپید با رستم، از سرایندهای ناشناس احتمالاً در قرن ششم هجری، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۵ [با همکاری دکتر گابریله وان دن پرگ]
- آیا فردوسی محمود غزنوی را هجو گفت؟ هجونامه منسوب به فردوسی: بررسی تحلیلی، تصحیح انتقادی و شرح بیتها، تهران، پردیس دانش، ۱۳۹۵
- فرامرزنامه کوچک (سرایش بین سالهای ۵۵۵ تا ۵۷۱ ق.)، رفیعالدین مرزبان فارسی، تهران، بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار با همکاری انتشارات سخن، ۱۳۹۹ [با همکاری دکتر رضا غفوری]
- ادات الفضلاء، فرهنگ فارسی به فارسی (تألیف ۸۱۲ ق.)، قاضی خان بدر محمد دهلوی معروف به دهاروال، تهران، فرهنگستان زبان و ادب فارسی و نشر آثار (زیر چاپ) [همکاری با دکتر علیاشرف صادقی][۷]
مقالات:
خطیبی تاکنون ۶۸ مقاله در مجلهها و مجموعهها و ۱۵۶ مقاله در دانشنامهها منتشر کرده است که از جمله مهمترین آنها میتوان به:
- راوی و روایت مرگ جهانپهلوان در شاهنامه، مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم، دوره جدید، س۲، ش۶، ۸،۷، پاییز ۷۳ـ بهار ۷۴
- نگاهی به فرهنگهای شاهنامه (از آغاز تا امروز)، نامه فرهنگستان، س۴، ش۳، پاییز ۱۳۷۷
- اصالت کهنترین نسخه خطی شاهنامه (فلورانس ۶۱۴ هـ.ق)، نشر دانش، س۲۱، ش۱، بهار ۱۳۸۴
- بیتهای عربستیزانه در شاهنامه، نشر دانش، س۲۱، ش۳، پاییز ۱۳۸۴
- هویت ایرانی در شاهنامه، نامه فرهنگستان، دوره ۸، ش ۴، زمستان ۱۳۸۵
- گرایش مذهبی فردوسی: تعصب یا تساهل؟، سرو رشید: یادنامه غلامرضا رشید یاسمی، ۱۳۹۶
- چرا داستان آرش در شاهنامه نیست؟، نامه فرهنگستان، س۱۶، ش۱، پاییز ۱۳۹۶
- بیتهای زنستیزانه در شاهنامه، نشر دانش، س۲۰، ش۲، تابستان ۱۳۸۲
- فرهنگ جامع زبان فارسی، پیکره در فرهنگنگاری فارسی و پیکره زبانی رایانهای، فرهنگنویسی، س ۱، ش ۱، دی ۱۳۸۶
- تفسیری دیگر از بیتهای بحثانگیز شاهنامه درباره وارونهخویی ضحاک، نامه فرهنگستان، دوره ۱۲، ش ۱، بهار ۱۳۹۰
پانويس
- ↑ ر.ک: گروهی از نویسندگان به کوشش سجاد آیدنلو، سلمان ساکت، رضا غفوری، ص17
- ↑ ر.ک: گروهی از نویسندگان به کوشش سجاد آیدنلو، سلمان ساکت، رضا غفوری، ص17
- ↑ ر.ک: بیوگرافی ابوالفضل خطیبی شاهنامه شناس و همسرش، پایگاه نمنمک
- ↑ ر.ک: بیوگرافی ابوالفضل خطیبی شاهنامه شناس و همسرش، پایگاه نمنمک
- ↑ ر.ک: گروهی از نویسندگان به کوشش سجاد آیدنلو، سلمان ساکت، رضا غفوری، ص17
- ↑ ر.ک: ابوالفضل خطیبی به خانه ابدیاش بدرقه شد، خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا)
- ↑ ر.ک: گروهی از نویسندگان به کوشش سجاد آیدنلو، سلمان ساکت، رضا غفوری، ص18-19
منابع مقاله
- گروهی از نویسندگان به کوشش سجاد آیدنلو، سلمان ساکت، رضا غفوری، پژوهندۀ نامۀ باستان: یادنامۀ شادروان دکتر ابوالفضل خطیبی، اصفهان: نشر خاموش، 1402ش
- خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا): ابوالفضل خطیبی به خانه ابدیاش بدرقه شد، پنجشنبه / ۲۲ دی ۱۴۰۱
- پایگاه نمنمک: بیوگرافی ابوالفضل خطیبی شاهنامه شناس و همسرش
وابستهها
- تقديرباوري در منظومههاي حماسي فارسي (شاهنامه و ويس و رامين)
- جشننامه دکتر فتحالله مجتبائی
- فرامرزنامه بزرگ
- شبرنگ نامه: داستان شبرنگ پسر دیو سپید و رستم
- فرامرزنامه کوچک: سرایش بین سالهای 555 تا 571ق
- سخنهای دانندگان: گفتوگو با شاهنامهشناسان
- دانشنامه مطبوعات ایران
- آیا فردوسی محمود غزنوی را هجو گفت؟
- فرامرزنامه کوچک: سرایش بین سالهای 555 تا 571ق