احوال و آثار دکتر پرویز ناتل خانلری: تفاوت میان نسخه‌ها

'''احوال و آثار دکتر پرویز ناتل خانلری'''، اثر [[منصور رستگار فسایی]] (متولد۱۳۱۷ش)، پژوهشگر، نویسنده و شاعر، کتابی است در شرح احوال شخصی، ویژگی‌های فکری، و مجموعه آثار علمی، ادبی و فرهنگی دکتر پرویز ناتل خانلری یکی از محققان و نویسندگان برجسته فرهنگ ایران است.

در مقدمه کتاب مطالبی مختصر پیرامون ناتل خانلری و کتاب حاضر ذکر شده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص9- 11</ref>.

بخش اول به احوال شخصی خانلری اختصاص یافته است. مطالب این بخش با شرح حال پدر خانلری میرزا ابوالحسن‌خان، ملقب به اعتصام‌الملک<ref>ر.ک: متن کتاب، ص15</ref> و مادر خانلری آغاز می‌شود<ref>ر.ک: همان، ص16</ref> سپس به زادگاه تولد او در اسفند ۱۲۹۲ش در تهران و دوران کودکی او اشاره شده است<ref> ر.ک: همان، ص17</ref>. در ادامه به تحصیلات خانلری پرداخته شده است. گفته شده است که وی تحصیلات خود را در مدرسه دارالفنون و سپس در رشته ادبیات در دانشگاه تهران ادامه داد و در سال ۱۳۲2ش رساله دکتری خود با عنوان «چگونگی تحول اوزان غزل و تحقیق انتقادی در عروض و قافیه» را دفاع کرد<ref> ر.ک: همان، ص18- 21</ref>. ازدواج خانلری در سال ۱۳۲۰ با دکتر زهرا کیا، نوه شیخ فضل‌الله نوری، و فرزندان او از دیگر مطالب ذکر شده است <ref> ر.ک: همان، ص22</ref>.

نویسنده همچنین به فعالیت‌های علمی و ادبی خانلری در دانشگاه تهران و خارج از ایران پرداخته <ref> ر.ک: همان، ص23</ref> و ضمن اشاره به روحیات شخصی و خصوصیات اخلاقی و هنری او و... در مورد سفرهای او سخن گفته است<ref>ر.ک: همان، ص24- 39</ref>در این بخش همچنین به دوستان و معاشران خانلری پرداخته شده و رابطه عاطفی و دوستانه او با شخصیت‌هایی چون صادق هدایت، مسعود فرزاد، بزرگ علوی و مجتبی مینوی و برخی دیگر از رجال علم و ادب شرح داده شده است<ref> ر.ک: همان، ص41- 70</ref>. در پایان به بیماری و درگذشت او و اشعاری که در سوگ او سروده شده اشاره شده<ref> ر.ک: همان، ص70- 84</ref>و از ویژگی‌ها و اوصاف او از زبان برخی از شخصیت‌های علمی به میان آمده است <ref>ر.ک: همان، ص84- 91</ref>.

بخش دوم درباره کارهای ادبی خانلری است که شامل بررسی نثر و شعر، ترجمه‌ها و تحقیقات او است. نویسنده ضمن اشاره به سخنان شخصیت‌های علمی و ادبی پیرامون نثر خانلری و خصوصیات آن گفته شده است <ref>ر.ک: همان، ص 93- 102</ref>. در زمینه ترجمه، از تسلط او به زبان و ترجمه داستان‌های کوتاهی از فرانسوی‌ اشاره شده است <ref>ر.ک: همان، ص102- 106</ref>. همچنین در حوزه شعر در مورد وی مطالبی از زبان برخی از افراد مطرح شده است. از جمله آنکه شعر او در کمال شیوایی و زیبایی دانسته شده است و به کم‌گویی و گزیده‌ گویی در شعر توصیف شده است . طبع شعر و جایگاه او در شعر معاصر<ref> ر.ک: همان، ص106- 119</ref> به همراه اشعار و قطعات شعری او و... از دیگر مطالب مطرح شده در این بخش است<ref>ر.ک: همان، ص119- 147</ref>.

همچنین درباره تحقیقات او، از تحقیق در عروض فارسی و پژوهش‌های زبان‌شناسی و دستور زبان فارسی سخن به میان آمده است<ref> ر.ک: همان، ص154- 169</ref>. مهم‌ترین تحقیق خانلری، «فرهنگ تاریخی زبان فارسی» دانسته شده است که هدف آن ثبت ریشه لغات و معنی آن‌ها در طول تاریخ و تحول معنایی کلمات بوده است نویسنده به تفصیل پیرامون این کتاب سخن گفته است<ref> ر.ک: همان، ص 169- 195</ref>. در ادامه به کار تصحیح دیوان حافظ  توسط وی بر مبنای چهار نسخه قدیمی و چند نسخه معاصر و روش او اشاره شده است<ref>ر.ک: همان، ص195- 210</ref>. سالنامه انتشار تالیفات و تصنیفات خانلری، تصنیفات، تالیفات، ترجمه‌ها و مقالات او از دیگر مطالب این بخش است <ref>ر.ک: همان، ص210- 224 </ref>.

بخش هفتم خاطرات ادبی است که در آن به شرح خاطرات خانلری از دوستان و همکاران ادبی‌اش از جمله صادق هدایت<ref> ر.ک: همان، ص417، 419</ref>، بزرگ علوی<ref>ر.ک: همان، ص444</ref>و مجتبی مینوی<ref>ر.ک: همان، ص464</ref>پرداخته شده و متضمن بیان شخصیت، افکار و شیوه ادبی آنان است.

بخش هشتم با عنوان خانلری و ترجمه این بخش به معرفی ریلکه، شاعر آلمانی و ترجمه یکی از آثار او توسط خانلری می‌پردازد<ref> ر.ک: همان، ص471- 494</ref>.