شکوی الغریب: همراه رساله حقیقت مذهب: تفاوت میان نسخه‌ها

'''شکوی الغریب: همراه رسالۀ حقیقت مذهب''' تألیف عین‌القضات همدانی (۴۹۲-۵۲۵ق)، عارف و فیلسوف برجستۀ قرن ششم هجری، ترجمه غلامرضا جمشید نژاد؛ کتابی است مشتمل بر ترجمۀ رسالۀ شکوی الغریب که عین‌القضات چند ماه پیش از شهادت خود، در زندان بغداد به صورت نامه‌ای بلند و سرگشاده به زبان عربی برای علمای همدان نوشته است.

کتاب «شکوی الغریب» ترجمه‌ای است از رساله‌ای به همین نام به قلم عین‌القضات همدانی، عارف نامدار سدۀ ششم هجری. وی این رساله را در زندان بغداد و چند ماه پیش از شهادت خود در سال ۵۲۵ قمری، به صورت یک نامۀ بلند سرگشاده به زبان عربی برای علمای همدان نوشته است.

عین‌القضات در این نامه از محنت‌هایی که برایش پیش آمده شکایت می‌کند و از خود دفاع می‌نماید. او را به اتهام بی‌دینی از همدان دور کرده و در بغداد به زندان افکنده بودند. این رساله مشحون از تعبیرهای دلکش و نغز صوفیانه و سرشار از سوزوگداز است. از ویژگی‌های برجستۀ نوشته‌های عین‌القضات، نبود هرگونه تصنع و تکلف و بهره‌گیری فراوان از تمثیل در تبیین مسائل عرفانی است.

دستۀ مهمی از اتهامات عین‌القضات از سوی علمای زمانه، به کار بردن چند واژۀ پراکنده در رساله‌ای بوده که بیست سال پیش از آن تألیف کرده بود. این علما نه تنها اندیشه‌های او را ناپسند شمردند، بلکه هر زشتی را به او نسبت دادند و صاحب‌منصبان را واداشتند تا او را به سخت‌ترین رسوایی دچار کنند. عین‌القضات در این رساله، آن واژه‌ها و جمله‌ها را یک‌یک بیان می‌کند و مقصود خود را از به‌کار بردن آنها بازمی‌گوید و بدین ترتیب پرده از بیراهه‌رفتن منکرانش برمی‌دارد و اثبات می‌کند که در هیچ‌یک از نوشته‌هایش حتی به اندازۀ مویی از آموزه‌های قرآن و سنت منحرف نشده است.