۱۵۲٬۱۰۳
ویرایش
داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۴۹
، دیروز در ۱۲:۴۹بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۸: | خط ۲۸: | ||
}} | }} | ||
'''داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه''' تألیف | '''داستانها و پیامهای حکیم سنایی در حدیقةالحقیقه''' تألیف [[ریاضی، حشمتالله|حشمتالله ریاضی]] (متولد ۱۳۱۶ش) پژوهشگر ادبیات فارسی؛ به اهتمام [[امین دهقان، معصومه|معصومه امین دهقان]]. این کتاب ضمن مروری بر زندگی و آثار [[سنایی، مجدود بن آدم|حکیم سنایی]] و معرفی کتاب حدیقةالحقیقه، گزیدهای از داستانها و حکایتهای این منظومه عرفانی را به صورت بازنویسیشده ارائه میدهد. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
==گزارش کتاب== | ==گزارش کتاب== | ||
کتاب با نگاهی گذرا به زندگی حکیم ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی (حدود ۴۷۳-۵۲۵ق) آغاز میشود. نویسنده به دوران چکامهسرایی سنایی در مدح پادشاهان غزنوی، تحول روحی و عرفانی او، سفرهایش به مراکزی مانند بلخ و مکه، و ملاقات با عارفانی چون خواجه یوسف همدانی و شیخ احمد غزالی اشاره میکند. سپس آثار سنایی را آیینهای از درون پاک، وسعت اندیشه، زهد و عشق او به اهل بیت معرفی میکند و تأثیر او بر عارفان پس از خود مانند عطار و مولوی را خاطرنشان میسازد. | کتاب با نگاهی گذرا به زندگی حکیم [[سنایی، مجدود بن آدم|ابوالمجد مجدود بن آدم سنایی]] (حدود ۴۷۳-۵۲۵ق) آغاز میشود. نویسنده به دوران چکامهسرایی سنایی در مدح پادشاهان غزنوی، تحول روحی و عرفانی او، سفرهایش به مراکزی مانند بلخ و مکه، و ملاقات با عارفانی چون خواجه یوسف همدانی و شیخ احمد غزالی اشاره میکند. سپس آثار [[سنایی، مجدود بن آدم|سنایی]] را آیینهای از درون پاک، وسعت اندیشه، زهد و عشق او به اهل بیت معرفی میکند و تأثیر او بر عارفان پس از خود مانند [[عطار، محمد بن ابراهیم|عطار]] و [[مولوی، جلالالدین محمد|مولوی]] را خاطرنشان میسازد. | ||
پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر عبدالحسین | پس از این مقدمه، کتاب به معرفی حدیقةالحقیقه (یا الهینامه و فخرینامه) میپردازد که کاملترین و پختهترین اثر سنایی و مشتمل بر حدود ده هزار بیت در موضوع توحید، عرفان و اخلاق دانسته شده است. نویسنده با استناد به نظر دکتر [[زرینکوب، عبدالحسین|عبدالحسین زرینکوب]]، به ویژگیهای این اثر از جمله آمیختگی آیات و احادیث با حکمت و عرفان، و کثرت امثال و حکایات لطیف و عمیق اشاره میکند. | ||
ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر (ص)، خلفا و امامان حسن و حسین (ع) و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر. | ساختار اصلی حدیقه در ده باب توضیح داده شده است: باب اول در حمد و ستایش خداوند و مباحثی مانند وحدت، عظمت، توکل، زهد و توبه؛ باب دوم در یادکرد قرآن و معانی آن؛ باب سوم در نعت پیامبر (ص)، خلفا و امامان [[امام حسن علیهالسلام|حسن]] و [[امام حسین علیهالسلام|حسین(ع)]] و واقعۀ کربلا؛ باب چهارم در وصف عقل و مراتب آن؛ باب پنجم در فضیلت علم و وصف عشق؛ باب ششم در احوال نفس و مذمت دنیا و رذایل اخلاقی؛ باب هفتم در غرور و غفلت و سخن از مرگ و زهد ریایی؛ باب هشتم در مدح سلطان بهرامشاه و بیان آیین کشورداری؛ باب نهم در توصیف راه سعادت؛ و باب دهم در عذر سخن و بیان حال پیری شاعر. | ||
نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم مدرس رضوی (انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | نویسنده کتاب حاضر، با استفاده از نسخه تصحیحشدۀ مرحوم [[مدرس رضوی، محمدتقی|مدرس رضوی]] (انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۵۹)، گزیدهای از داستانها و حکایتهای پرمعنی این منظومه را استخراج و به زبان امروزی بازنویسی کرده است. هدف، آشنا کردن مخاطب با محتوای تعلیمی و اخلاقی حدیقه و نشان دادن جنبههای کاربردی آموزههای سنایی در زندگی فردی و اجتماعی است. سنایی در این اثر، مردم را به خداپرستی، نیکوکاری، شجاعت، عفت، عشق و محبت، و رضا دعوت میکند و به حاکمان و قضات، آیین عدالت و رعیتپروری را میآموزد. این کتاب راهنمایی برای درک بهتر یکی از کهنترین و تأثیرگذارترین متون عرفان منظوم فارسی است.<ref>[https://literaturelib.com/books/1583 ر.ک.پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات]</ref> | ||
==پانويس == | ==پانويس == | ||