الرسائل الاعتقادية: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - 'یه' به 'یه') |
جز (جایگزینی متن - 'تب' به 'تب') |
||
خط ۱۰۹: | خط ۱۰۹: | ||
مقالهای است درباره اینکه آیا غیر از خدا، بقیه موجودات فانی میشوند یا نه و آیا چیزی با خداوند باقی میماند یا نه<ref>[http://nbo.ir/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C__a-180.aspx همان]</ref>. | مقالهای است درباره اینکه آیا غیر از خدا، بقیه موجودات فانی میشوند یا نه و آیا چیزی با خداوند باقی میماند یا نه<ref>[http://nbo.ir/%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C__a-180.aspx همان]</ref>. | ||
نویسنده در این رساله که متعرض برخی از مشکلات مباحث معاد شده است، به سبک متأخران از حکمای قبل از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]]، بحث کرده و خیلی با احتیاط مشی نموده که بهانه به دست ماجراجویان ندهد و آنان را در آن عصر | نویسنده در این رساله که متعرض برخی از مشکلات مباحث معاد شده است، به سبک متأخران از حکمای قبل از [[صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم|ملاصدرا]]، بحث کرده و خیلی با احتیاط مشی نموده که بهانه به دست ماجراجویان ندهد و آنان را در آن عصر مصیبتبار تحریک ننماید. این رساله، از نفایس آثار علمی بشمار میرود و در برخی از مباحث آن میتوان مناقشه نمود و بعضی از مباحث ناقص و محتاج به بیانی مفصلتر است، مثل مباحث عالم مثال و بیان وجوه فرق بین نزولی و صعودی مثال. مهمتر از همه، مبحث فنای خلایق در قیامت کبری و تحقیق در نحوه خطابات الهیه در قیامت صغری و کبری<ref>ر.ک: آشتیانی، سید جلالالدین، ج4، ص225-226</ref>. | ||
===رسالة في بيان الشجرة الخبيثة=== | ===رسالة في بيان الشجرة الخبيثة=== |
نسخهٔ ۱۱ سپتامبر ۲۰۱۹، ساعت ۰۰:۲۹
الرسائل الاعتقادية | |
---|---|
![]() | |
پدیدآوران | خواجویی، اسماعیل بن محمدحسین (نویسنده) رجایی، مهدی (محقق) |
ناشر | مؤسسة عاشوراء |
مکان نشر | ایران - قم |
سال نشر | مجلد1: 1426ق , مجلد2: 1426ق , |
موضوع | شيعه
مسايل متفرقه کلام شيعه اماميه |
زبان | عربی |
تعداد جلد | 2 |
کد کنگره | BP 211/3 /خ9ر5 |
نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
الرسائل الاعتقادية، اثر محمداسماعیل مازندرانی خواجویی (متوفی 1173ق)، دربردارنده مجموعهای از مقالات علامه خواجویی پیرامون مسائل دینی و اعتقادی است.
ساختار
کتاب با مقدمه محقق آغاز و مطالب دربردارنده مجموعا 26 رساله، در دو جلد میباشد.
گزارش محتوا
در مقدمه محقق، به بیان زندگینامه نویسنده پرداخته شده و اطلاعاتی پیرامون نام، نسب، اولاد و احفاد، مشایخ در روایت و درایت، شاگردان و کسانی که از وی روایت نقل کردهاند، آثار، تاریخ وفات و اوضاع سیاسی و اجتماعی وی، از جمله فتنه افغان، ارائه گردیده است.[۱].
جلد اول، هشت رساله زیر را در خود جای داده است:
بشارات الشيعة
این اثر یکى از بهترین آثار مرحوم خواجویى است که در سال 1155ق، درباره شیعه تألیف شده[۲] و مملو از تحقیقات و نکات علمی و تنبیهات بوده و شامل 8 فصل در موضوعات زیر است:
فصل اول، در اشاره به معنای لغوی و عرفی شیعه و بشارت به این میباشد که این نام، همچنانکه خداوند آن را در کتاب خود ذکر نموده، شریف بوده و آن را درباره خلیل خویش، در آیه شریفه 83 سوره صافات: و إن من شيعته لأبراهيم، بهکار برده است.
فصل دوم، پیرامون اختلاف مراتب شیعه و بشارت به این میباشد که آنچه که در بیان فضایل ایشان وارد شده، عمومیت داشته و شامل تمامی آنها میشود.
فصل سوم، در اشاره به برخی از روایات واردشده پیرامون فضایل شیعه و بشارت به اجر و جایگاهی که نزد خداوند و پیامبر(ص) و خاندان او دارند، میباشد.
نویسنده در فصل چهارم، به بیان این بشارت پرداخته است که شیعه اگر در رختخواب هم بمیرد، شهید است.
فصل پنجم، در اشاره به این بشارت است که فقط طاعات شیعه قبول است و در فصل ششم، به فوائد حب آلمحمد(ص) و ثمرات آن و اینکه این حب و شرایط و فواید آن، حاصل نمیشود، مگر بهواسطه شیعه بودن.
در فصل هفتم، به بیان این نکته پرداخته شده است که اقرار به شهادتین فقط از شیعه قبول است و اینکه بدین واسطه، کفر مخالفین شیعه لازم میآید و در آخرین فصل، ولایت خاندان عصمت و طهارت(ع)، افضل از جمیع ارکان اسلام دانسته شده است.[۳].
ذريعة النجاة من مهالك تتوجه بعد المماة
این رساله، در بیان فضایل حضرت امیرالمؤمنین و ائمه اطهار(ع) است.[۴].
الفوائد في فضل تعظيم الفاطميين
رسالهای است مبسوط در فضیلت فرزندان حضرت فاطمه(س)[۵].
رسالة ميزة الفرقة الناجية عن غيرهم
مجموعه مطالب اعتقادی در بیان برخی از احکام مخالفان شیعه است.[۶].
رسالة في تحقيق و تفسير الناصبي
تحقیقی است در معنای ناصبی[۷].
طريق الإرشاد إلی فساد إمامة أهل الفساد
درباره ادلهای است که بر جواز لعن غاصبان حقوق اهلبیت(ع) دلالت دارند[۸].
الرسالة الأينية
در مورد نفی اینیت و مکان از خداوند است.
توجيه مناظرة الشيخ المفيد
رسالهای است در توجیه مناظره شیخ مفید با قاضی عبدالجبار معتزلی درباره خلافت امیرالمؤمنین(ع)[۹].
جلد دوم نیز دربردارنده 18 مقاله زیر میباشد:
رسالة في شرح حديث ما من أحد يدخله عمله الجنة و ينجيه من النار
نویسنده در این مقاله، پیرامون این روایت (روایتی که در عنوان مقاله به آن اشاره شده است) که تتمهای نیز دارد و ابوهریره آن را نقل کرده، توضیح داده است.
رسالة في شرح حديث لو علم أبوذر ما في قلب سلمان لقتله
این رساله، درباره حدیث مذکور و علت قتل است.[۱۰].
رسالة في شرح حديث أعلمكم بنفسه أعملكم بربه
رسالهای است در بیان این موضوع که هرکه خود را بیشتر شناخت، خدا را بهتر شناخته است.[۱۱].
رسالة في شرح حديث لا يموت لمؤمن ثلاثة من الأولاد فتمسه النار إلا تحلة القسم
این روایت، در کتابهای روایی شیعه یافت نشده است.[۱۲].
رسالة في شرح حديث أنهم يأنسون بكم فإذا غبتم عنهم استوحشوا
این تحقیق، درباره حدیث امام صادق(ع) و چگونگی انس گرفتن مردگان با زندگان حاضر سر قبر آنها و وحشت مردگان هنگام دور شدن زندگان است.[۱۳].
رسالة في شرح حديث النظر إلی وجه العالم عبادة
این مقاله، در مورد حدیث مذکور درباره فقیه و نگاه به چهره عالم است.[۱۴].
رسالة في تفسير آية: فَاخْلَعْ نَعْلَيك إِنَّك بِالْوٰادِ الْمُقَدَّسِ (طه: 12)
مقالهای است پیرامون اینکه از حضرت حجت(عج) پرسیدند از تفسیر این آیه و اینکه حضرت موسی(ع) چه پوشیده بود که مأمور به جدا کردن آن شد[۱۵].
رسالة في تعيين ليلة القدر
مقالهای است تحقیقی در مورد تعیین شب قدر[۱۶].
الحاشية على أجوبة المسائل المهنّائية
اصل کتاب، جواب سؤالهای سید مهنا بن سنان مدنی است که علامه حلی پاسخ داده است و مرحوم خواجویی، حاشیهای بر این جوابها دارد[۱۷].
رسالة عدلية
مقالهای است مبسوط درباره معنای عدالت، ارکان عدالت و اعتبار عدالت در امام جمعه و جماعت[۱۸].
رسالة في نوم الملائكة
درباره پرسشی است از امام صادق(ع) که آیا ملائکه میخوابند؟ حضرت فرمود: هیچ زندهای نیست، مگر آنکه میخوابد[۱۹].
هداية الفؤاد إلی نبذ من أحوال المعاد
مقالهای است درباره اینکه آیا غیر از خدا، بقیه موجودات فانی میشوند یا نه و آیا چیزی با خداوند باقی میماند یا نه[۲۰].
نویسنده در این رساله که متعرض برخی از مشکلات مباحث معاد شده است، به سبک متأخران از حکمای قبل از ملاصدرا، بحث کرده و خیلی با احتیاط مشی نموده که بهانه به دست ماجراجویان ندهد و آنان را در آن عصر مصیبتبار تحریک ننماید. این رساله، از نفایس آثار علمی بشمار میرود و در برخی از مباحث آن میتوان مناقشه نمود و بعضی از مباحث ناقص و محتاج به بیانی مفصلتر است، مثل مباحث عالم مثال و بیان وجوه فرق بین نزولی و صعودی مثال. مهمتر از همه، مبحث فنای خلایق در قیامت کبری و تحقیق در نحوه خطابات الهیه در قیامت صغری و کبری[۲۱].
رسالة في بيان الشجرة الخبيثة
مقالهای است درباره آیه شریفه 26 سوره ابراهیم: وَ مَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيثَةٍ اجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْأَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ (و مَثَلِ سخنى ناپاک چون درختى ناپاک است که از روى زمین کنده شده و قرارى ندارد)[۲۲].
رسالة في الجبر و التفويض
شرحی است در مورد کلام امام علی(ع) در نهجالبلاغه (إنا لا نملك مع الله شيئا و لا نملك إلا ما ملكنا)[۲۳].
رسالة في شرح حديث من أحبّنا أهلالبيت فليعدّ للفقر جلبابا
مقالهای است پیرامون حدیث مذکور از امام علی(ع) در مورد اینکه اگر فردی محبت اهلبیت(ع) را داشته باشد، باید لباس فقر بپوشد[۲۴].
المسائل الخمس
مقالهای است پیرامون پنج مسئله مختلف، از قبیل: عملی مجرب برای دفع مرض، مراد از مؤمن آل فرعون و...
رسالة في تفسير آية: وَ كٰانَ عَرْشُهُ عَلَى الْمٰاءِ
مقالهای است درباره فرمایش امام صادق(ع) پیرامون تفسیر آیه مزبور، که در اصول کافی آمده است.[۲۵].
رسالة في ذمّ سؤال غير اللّه
بحث درباره روایت رسولالله(ص) است که به حضرت علی(ع) فرمود: «يا علي لأن أدخل يدي في فم التنين إلی المرفق أحب إلي من أن أسأل من لم يكن ثم كان» (ای علی! اگر دستم را تا آرنج در دهان اژدها کنم، برایم خوشایندتر از این است که دستم را بر نوکیسه دراز کنم)[۲۶].
وضعیت کتاب
در هر جلد، فهرست اجمالی مقالات در ابتدا و فهرست تفصیلی مطالب، در انتهای کتاب آمده است.
در پاورقیها، علاوه بر ذکر منابع، توضیحاتی پیرامون برخی از مطالب متن، ارائه گردیده است.
پانویس
- ↑ ر.ک: مقدمه محقق، 1، ص7-51
- ↑ ر.ک: فرهیختگان تمدن شیعی
- ↑ متن کتاب، ص55-56
- ↑ ر.ک: فرهیختگان تمدن شیعی
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ ر.ک: همان
- ↑ همان
- ↑ ر.ک: آشتیانی، سید جلالالدین، ج4، ص225-226
- ↑ ر.ک: فرهیختگان تمدن شیعی
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
- ↑ همان
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.
- آشتیانی، سید جلالالدین، «آثار حکمای الهی ایران از عصر میرداماد و میرفندرسکی تا زمان حاضر»، مرکز انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، چاپ اول، 1378.
- پایگاه «فرهیختگان تمدن شیعی»، شنبه 8 اردیبهشت 1397