افضل‌الدین کرمانی، احمد: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۳۱: خط ۳۱:
</div>
</div>


'''افضل‌الدین کرمانى''' مورخ محلی، پزشک، بنیانگذار طب پیشگیری، نویسنده، شاعر برجسته کرمانی، و پس از تحصیلات علوم رایج زمانه به ویژه تاریخ وجغرافیا بعنوان منشى وارد دربارهاى پسران طغرل شاه سلجوقى به نامهاى بهرامشاه و ارسلان شاه و ترکانشاه شد.  
'''افضل‌الدین کرمانى''' (حدود ۵۳۰ـ پس از ۶۱۵ق))، مورخ محلی، پزشک، بنیانگذار طب پیشگیری، نویسنده، شاعر برجسته کرمانی، و پس از تحصیلات علوم رایج زمانه به ویژه تاریخ وجغرافیا بعنوان منشى وارد دربارهاى پسران طغرل شاه سلجوقى به نامهاى بهرامشاه و ارسلان شاه و ترکانشاه شد.  


== ولادت ==
== ولادت ==
نام پدر افضل‌الدین کرمانى حامد بوده است. وى در اوایل قرن ششم به دنیا آمده است.  
نام پدر افضل‌الدین کرمانى حامد بوده است. وى در اوایل قرن ششم به دنیا آمده است.  


== دوران کودکی ==
کودکى افضل‌الدین کرمانى معاصر با اواخر عهد بنى قاورد (اتابکان کرمان) و اوایل سلطه‌ى غزان بر کرمان بود.  
کودکى افضل‌الدین کرمانى معاصر با اواخر عهد بنى قاورد (اتابکان کرمان) و اوایل سلطه‌ى غزان بر کرمان بود.  


افضل‌الدین کرمانى افشاء، در علوم ادبى و علوم عقلى، تاریخ، جغرافیا. زبان و شعر عربى مهارت داشت.  
افضل‌الدین کرمانى افشاء، در علوم ادبى و علوم عقلى، تاریخ، جغرافیا. زبان و شعر عربى مهارت داشت.  


== دوران جوانی ==
پایان دولت بنى قاصد و حمله غزان به رهبرى ملک دینار به کرمان مهمترین واقعه روزگار جوانى افضل‌الدین کرمانى بود.
پایان دولت بنى قاصد و حمله غزان به رهبرى ملک دینار به کرمان مهمترین واقعه روزگار جوانى افضل‌الدین کرمانى بود.


مطالعه و ممارست در شعر فارسی و عربى از مشغولیت‌هاى افضل‌الدین کرمانى بوده است.
مطالعه و ممارست در شعر فارسی و عربى از مشغولیت‌هاى افضل‌الدین کرمانى بوده است.


گویا افضل‌الدین کرمانى همسر و خانواده‌اى پرجمعیت داشته است چنانکه کثرت عیال و تقلب احوال را مانع از این دانسته است که جز کتاب ارزشمند عقد العلى هدیه‌اى بهتر را به خدمت ملک دینار غز نبرده است  
گویا افضل‌الدین کرمانى همسر و خانواده‌اى پرجمعیت داشته است چنانکه کثرت عیال و تقلب احوال را مانع از این دانسته است که جز کتاب ارزشمند عقد العلى هدیه‌اى بهتر را به خدمت ملک دینارغز نبرده است.


وى معاصر با ملک دینار غز و سپس کشمکش‌هاى حاکمان اتابک سعد بن زخلى (اتابک فارسی) و قطب‌الدین مبارز، امیر شبانکاره و سلطان محمد خوارزمشاه برای سلطه برکرمان بوده و آثار خود را همین گیرودارها تألیف نموده است. و در آخرین قسم از اقسام پنجگانه کتاب عقد العلى شرحى از احوال خود آورده است. افضل‌الدین پس از پایان دوره محیى‌الدین طغرلشاه (551-563 ه.ق) و شروع انقلابات وفتنه‌هاى کرمان و بابروز اختلاف میان پسران طغرلشاه یعنى بهرامشاه ارسلان شاه و ترکان شاه به سبب سابقه آشنایى با امرا و رزاو اشراف، چند سال به منشى گرى و دبیرى دردرگاه آن امیران پرداخت. اما به سبب بروز آشوبها، کرمان را ترک کرد وبرای پیوستن به درگاه ملک طغرلشاه بن موید آى ابه به خراسان رفت. وى درراه خراسان پنج سالى را درکوه بنان ماندومدتى نیزدر یزد متصدى امور بیمارستان یزد شد. اما با سامان گرفتن اوضاع درکرمان، گرچه طبابت و منشى گرى دردیوان اتابک یزد به وى پیشنهاد شد. به خدمت ملک دینار درکرمان رفت و کتاب عقد العلى للوقف الاعلى را در صفر 548 ه.ق به نام وى کرد.  
== معاصرین و فعالیت‌ها ==
 
وى معاصر با ملک دینارغز و سپس کشمکش‌هاى حاکمان اتابک سعد بن زخلى (اتابک فارسی) و قطب‌الدین مبارز، امیر شبانکاره و سلطان محمد خوارزمشاه برای سلطه برکرمان بوده و آثار خود را همین گیرودارها تألیف نموده است. و در آخرین قسم از اقسام پنجگانه کتاب عقد العلى شرحى از احوال خود آورده است. افضل‌الدین پس از پایان دوره محیى‌الدین طغرلشاه (551-563 ه.ق) و شروع انقلابات وفتنه‌هاى کرمان و بابروز اختلاف میان پسران طغرلشاه یعنى بهرامشاه ارسلان شاه و ترکان شاه به سبب سابقه آشنایى با امرا و رزاو اشراف، چند سال به منشى گرى و دبیرى دردرگاه آن امیران پرداخت. اما به سبب بروز آشوبها، کرمان را ترک کرد وبرای پیوستن به درگاه ملک طغرلشاه بن موید آى ابه به خراسان رفت. وى درراه خراسان پنج سالى را درکوه بنان ماند و در زمان حمله غزان و سلطه آنان برکرمان، افضل‌الدین بعنوان طبیب و مسئول بیمارستان یزد و نیز بعنوان مورخ دربار ملک دینارغز به کار پرداخت. اما با سامان گرفتن اوضاع درکرمان، گرچه طبابت و منشى گرى دردیوان اتابک یزد به وى پیشنهاد شد. به خدمت ملک دینار درکرمان رفت و کتاب عقد العلى للوقف الاعلى را در صفر 548 ه.ق به نام وى کرد.  


افضل‌الدین کرمانى را باید بعنوان یک مورخ محلى که به وقایع خارج از زادگاه خود نیز توجه داشته است به شمار آورد. وى در شیوه‌اى نگارشى به شیوه [[رشید‌الدین فضل‌الله]] و دیگر نویسندگان عهد مغول رفته است.
افضل‌الدین کرمانى را باید بعنوان یک مورخ محلى که به وقایع خارج از زادگاه خود نیز توجه داشته است به شمار آورد. وى در شیوه‌اى نگارشى به شیوه [[رشید‌الدین فضل‌الله]] و دیگر نویسندگان عهد مغول رفته است.
خط ۷۰: خط ۷۴:


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:آذر(1400)]]
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش