۱۶۱٬۵۴۸
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = محمد بن زکریا غلابی | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = محمد بن زکریا بن دینار | نامهای دیگر = ابو عبدالله، ابو بکر، ابو جعفر | لقب = غلابی | تخلص = | نسب = مولای بنی غلاب | نام پدر = زکریا بن...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
}} | }} | ||
'''محمد بن زکریا بن دینار غلابی بصری''' (متوفی ۲۹۸ق)، مشهور به '''غلابی'''، از اخباریان و نویسندگان شیعه امامی در قرن سوم هجری بود. او به دلیل تألیفات گسترده در زمینه سیره، مغازی، تاریخ و اخبار، از چهرههای برجسته علمی بصره به شمار میرفت. غلابی راوی اخبار اهل بیت (ع) و وقایع مهم تاریخ اسلام از جمله جنگهای جمل و صفین و نیز مقاتل امام علی (ع) و امام حسین (ع) بود. درباره وثاقت او میان رجالشناسان اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی او را ثقه و صادق دانسته و برخی او را تضعیف کردهاند. از مهمترین آثار او میتوان به | '''محمد بن زکریا بن دینار غلابی بصری''' (متوفی ۲۹۸ق)، مشهور به '''غلابی'''، از اخباریان و نویسندگان شیعه امامی در قرن سوم هجری بود. او به دلیل تألیفات گسترده در زمینه سیره، مغازی، تاریخ و اخبار، از چهرههای برجسته علمی بصره به شمار میرفت. غلابی راوی اخبار اهل بیت(ع) و وقایع مهم تاریخ اسلام از جمله جنگهای جمل و صفین و نیز مقاتل [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] و [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] بود. درباره وثاقت او میان رجالشناسان اختلاف نظر وجود دارد؛ برخی او را ثقه و صادق دانسته و برخی او را تضعیف کردهاند. از مهمترین آثار او میتوان به «[[وقعة الجمل (غلابی)|وقعة الجمل]]»، «وقعة صفین»، «مقتل امیرالمؤمنین» و «مقتل الحسین» اشاره کرد. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
===اساتید=== | ===اساتید=== | ||
غلابی از محضر استادان متعددی بهره برد که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | غلابی از محضر استادان متعددی بهره برد که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | ||
- عبدالله بن رجاء غدانی<ref name="ghalabi"/><ref name="dhahabi">[https://noorlib.ir/book/view/17038?volumeNumber=6&pageNumber=151 ذهبی، محمد بن احمد، میزان الإعتدال فی نقد الرجال، ج۶، ص۱۵۱]</ref> | |||
- ابوالولید طیالسی<ref name="dhahabi"/> | - عبدالله بن رجاء غدانی<ref name="ghalabi" /><ref name="dhahabi">[https://noorlib.ir/book/view/17038?volumeNumber=6&pageNumber=151 ذهبی، محمد بن احمد، میزان الإعتدال فی نقد الرجال، ج۶، ص۱۵۱]</ref> | ||
- ابوالولید طیالسی<ref name="dhahabi" /> | |||
- عباس بن بکار<ref name="wajih1">[https://noorlib.ir/book/view/19715?pageNumber=900 وجیه، عبدالسلام بن عباس، أعلام المؤلفین الزیدیة، ص۹۰۰]</ref> | - عباس بن بکار<ref name="wajih1">[https://noorlib.ir/book/view/19715?pageNumber=900 وجیه، عبدالسلام بن عباس، أعلام المؤلفین الزیدیة، ص۹۰۰]</ref> | ||
- ابوحذیفه<ref name="wajih2">[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 وجیه، عبدالسلام بن عباس، معجم رجال الإعتقاد و سلوة العارفین، ص۳۸۱]</ref> | - ابوحذیفه<ref name="wajih2">[https://noorlib.ir/book/view/11451?volumeNumber=2&pageNumber=1016 وجیه، عبدالسلام بن عباس، معجم رجال الإعتقاد و سلوة العارفین، ص۳۸۱]</ref> | ||
- عمرو بن شمر<ref name="wajih2"/> | |||
- محمد بن منصور<ref name="wajih2"/> | - عمرو بن شمر<ref name="wajih2" /> | ||
- احمد بن عیسی بن زید (از نوادگان امام زید بن علی)<ref name="wajih2"/> | |||
- محمد بن منصور<ref name="wajih2" /> | |||
- احمد بن عیسی بن زید (از نوادگان امام زید بن علی)<ref name="wajih2" /> | |||
===شاگردان=== | ===شاگردان=== | ||
راویان متعددی از او حدیث و اخبار نقل کردهاند که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | راویان متعددی از او حدیث و اخبار نقل کردهاند که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | ||
- سلیمان بن احمد طبرانی<ref name="ghalabi"/><ref name="dhahabi"/> | |||
- ابوبکر صولی (محمد بن یحیی صولی)<ref name="ghalabi"/> | - سلیمان بن احمد طبرانی<ref name="ghalabi" /><ref name="dhahabi" /> | ||
- فهد بن ابراهیم بن فهد بصری<ref name="wajih1"/> | |||
- محمد بن عیسی نحوی<ref name="wajih2"/> | - ابوبکر صولی (محمد بن یحیی صولی)<ref name="ghalabi" /> | ||
- محمد بن سلیمان کوفی<ref name="wajih2"/> | |||
- فهد بن ابراهیم بن فهد بصری<ref name="wajih1" /> | |||
- محمد بن عیسی نحوی<ref name="wajih2" /> | |||
- محمد بن سلیمان کوفی<ref name="wajih2" /> | |||
==فعالیتها== | ==فعالیتها== | ||
| خط ۷۲: | خط ۸۴: | ||
===تألیف و تصنیف=== | ===تألیف و تصنیف=== | ||
غلابی تألیفات متعددی در زمینه سیره، مغازی، تاریخ و اخبار داشت. از جمله آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | غلابی تألیفات متعددی در زمینه سیره، مغازی، تاریخ و اخبار داشت. از جمله آثار او میتوان به موارد زیر اشاره کرد: | ||
- کتاب الاجواد<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- کتاب اخبار زید (ع)<ref name="ghalabi"/> | - کتاب الاجواد<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai">[https://noorlib.ir/book/view/11769?pageNumber=215 ابن ساعی، علی بن انجب، الدر الثمین فی أسماء المصنفین، ص۲۱۵]</ref> | ||
- کتاب اخبار فاطمه و منشئها و مولدها<ref name="ghalabi"/><ref name="zarkali">[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=6&pageNumber=130 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۶، ص۱۳۰]</ref> | |||
- کتاب الثواء<ref name="ghalabi"/> | - کتاب اخبار زید (ع)<ref name="ghalabi" /> | ||
- کتاب الجمل (کبیر و مختصر)<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- کتاب الجیل<ref name="ghalabi"/> | - کتاب اخبار فاطمه و منشئها و مولدها<ref name="ghalabi" /><ref name="zarkali">[https://noorlib.ir/book/view/2846?volumeNumber=6&pageNumber=130 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۶، ص۱۳۰]</ref> | ||
- کتاب الحرة<ref name="ghalabi"/> | |||
- کتاب صفین (کبیر و مختصر)<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | - کتاب الثواء<ref name="ghalabi" /> | ||
- کتاب المبخلین<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- کتاب مقتل امیرالمؤمنین (ع)<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | - کتاب الجمل (کبیر و مختصر)<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | ||
- کتاب مقتل الحسین (ع)<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- کتاب النهر<ref name="ghalabi"/> | - کتاب الجیل<ref name="ghalabi" /> | ||
- کتاب الوافدین<ref name="ghalabi"/> | |||
- کتاب الحرة<ref name="ghalabi" /> | |||
- کتاب صفین (کبیر و مختصر)<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | |||
- کتاب المبخلین<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | |||
- کتاب مقتل امیرالمؤمنین (ع)<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | |||
- کتاب مقتل الحسین (ع)<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | |||
- کتاب النهر<ref name="ghalabi" /> | |||
- کتاب الوافدین<ref name="ghalabi" /> | |||
===مذهب=== | ===مذهب=== | ||
غلابی از شیعیان امامی بود.<ref name="ghalabi"/><ref name="samhaq"/> نجاشی او را از وجوه اصحاب امامیه در بصره معرفی کرده است.<ref name="ghalabi"/> برخی منابع به دلیل تألیف او درباره اخبار زید بن | غلابی از شیعیان امامی بود.<ref name="ghalabi"/><ref name="samhaq"/> [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] او را از وجوه اصحاب امامیه در بصره معرفی کرده است.<ref name="ghalabi"/> برخی منابع به دلیل تألیف او درباره اخبار [[زید بن علی بن الحسین(ع)|زید بن علی]]، او را زیدی مذهب دانستهاند.<ref name="wajih1"/> | ||
==دیدگاه رجالشناسان درباره وثاقت== | ==دیدگاه رجالشناسان درباره وثاقت== | ||
درباره وثاقت غلابی میان رجالشناسان اختلاف نظر وجود دارد: | درباره وثاقت غلابی میان رجالشناسان اختلاف نظر وجود دارد: | ||
- '''تضعیف:''' دارقطنی او را متهم به وضع حدیث کرده است.<ref name="dhahabi"/><ref name="samhaq"/> ذهبی نیز او را تضعیف کرده است.<ref name="samhaq"/> | - '''تضعیف:''' [[دارقطنی، علی بن عمر|دارقطنی]] او را متهم به وضع حدیث کرده است.<ref name="dhahabi"/><ref name="samhaq"/> ذهبی نیز او را تضعیف کرده است.<ref name="samhaq"/> | ||
- '''توثیق:''' ابن حبان او را در کتاب الثقات ذکر کرده و گفته است: «حدیث او هنگامی که از فرد ثقه روایت کند، قابل اعتناست.»<ref name="dhahabi"/><ref name="wajih2"/> ابن ندیم او را «ثقه صادق» معرفی کرده است.<ref name="ghalabi"/><ref name="johari"/> | |||
- '''توثیق:''' [[ابن حبان، محمد بن حبان|ابن حبان]] او را در کتاب الثقات ذکر کرده و گفته است: «حدیث او هنگامی که از فرد ثقه روایت کند، قابل اعتناست.»<ref name="dhahabi" /><ref name="wajih2" /> ابن ندیم او را «ثقه صادق» معرفی کرده است.<ref name="ghalabi" /><ref name="johari" /> | |||
==وفات== | ==وفات== | ||
| خط ۱۰۱: | خط ۱۲۷: | ||
غلابی تألیفات متعددی در زمینه سیره، مغازی، تاریخ و اخبار داشته است. برخی از مهمترین آثار او عبارتند از: | غلابی تألیفات متعددی در زمینه سیره، مغازی، تاریخ و اخبار داشته است. برخی از مهمترین آثار او عبارتند از: | ||
- '''وقعة الجمل (کبیر و مختصر):''' کتاب درباره جنگ جمل که نسخه مختصر آن با تحقیق محمدحسن آل یاسین در بغداد (۱۳۹۰ق) به چاپ رسیده است.<ref name="ghalabi"/><ref name="hosseini">[https://noorlib.ir/book/view/3273?pageNumber=312 حسینی جلالی، محمدحسین، فهرس التراث، ج۱، ص۳۱۲]</ref> | - '''وقعة الجمل (کبیر و مختصر):''' کتاب درباره جنگ جمل که نسخه مختصر آن با تحقیق [[آل یاسین، محمدحسن|محمدحسن آل یاسین]] در بغداد (۱۳۹۰ق) به چاپ رسیده است.<ref name="ghalabi"/><ref name="hosseini">[https://noorlib.ir/book/view/3273?pageNumber=312 حسینی جلالی، محمدحسین، فهرس التراث، ج۱، ص۳۱۲]</ref> | ||
- '''وقعة صفین (کبیر و مختصر):''' درباره جنگ صفین.<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- '''مقتل امیرالمؤمنین (ع)'''<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | - '''وقعة صفین (کبیر و مختصر):''' درباره جنگ صفین.<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | ||
- '''مقتل الحسین (ع)'''<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- '''کتاب الاجواد'''<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | - '''مقتل امیرالمؤمنین (ع)'''<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | ||
- '''کتاب المبخلین'''<ref name="ghalabi"/><ref name="ibnsai"/> | |||
- '''کتاب اخبار زید (ع)'''<ref name="ghalabi"/> | - '''مقتل الحسین (ع)'''<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | ||
- '''کتاب اخبار فاطمه و منشئها و مولدها'''<ref name="ghalabi"/><ref name="zarkali"/> | |||
- '''کتاب الاجواد'''<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | |||
- '''کتاب المبخلین'''<ref name="ghalabi" /><ref name="ibnsai" /> | |||
- '''کتاب اخبار زید (ع)'''<ref name="ghalabi" /> | |||
- '''کتاب اخبار فاطمه و منشئها و مولدها'''<ref name="ghalabi" /><ref name="zarkali" /> | |||
==پانويس== | ==پانويس== | ||