المیراث بالقرابة أو بالتعصیب

المیراث بالقرابة أو بالتعصیب
پدیدآوران	سبحانی تبریزی، جعفر (نويسنده)
ناشر	مؤسسة الإمام الصادق علیه السلام
مکان نشر	ایران - قم
سال نشر	1430ق
چاپ	2
شابک	‎964-357-115-7
موضوع	ارث (فقه) - تعصیب - فقه تطبیقی
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	/س2ت6 197/5 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

الميراث بالقرابة أو بالتعصيب ، از آثار نویسنده، مفسر قرآن و مرجع تقلید شیعه معاصر، آیت‌الله جعفر سبحانی (متولد 1308ش)، پژوهشی فقهی است که به بررسی ارث بردن بر اساس «تعصیب» می‌پردازد و ادله فریقین را در این مسئله به ‌شکل اجتهادی و انتقادی تبیین می‌کند و آن را مردود می‌داند. این اثر، بیست‌ودومین شماره از مجموعه مسائل فقهی است.

هدف و روش

• آیت‌الله جعفر سبحانی، وجود اختلاف فقهی در بین فقیهان در برخی از مسائل عملی را مانع وحدت اسلامی ندانسته و افزوده است: منشأ این‌گونه اختلافات، به تفاوت دیدگاه درباره روایات منقول از پیامبر(ص) و چگونگی تحلیل و تفسیر آن بازمی‌گردد. او گوید: با تحقیق می‌توان به حقیقت رسید، پس در این سلسله پیاپی (مجموعه مسائل فقهی)، مباحث اختلافی (از جمله «ارث بردن بر اساس تعصیب») را مورد بررسی قرار می‌دهیم؛ شاید باعث همبستگی مذاهب اسلامی و تقریب دیدگاه‌ها شود.
• آیت‌الله جعفر سبحانی، نوشته است: ارث بردن بر اساس «تعصیب»، از ویژگی‌های فقه سنی است و در فقه مکتب اهل‌بیت(ع)، هیچ اثر و خبری از آن نیست، بلکه شیعیان آن را با شدّت، ردّ و انکار می‌کنند.....

ساختار و محتوا

• آیت‌الله جعفر سبحانی، در این اثر مختصر، مسئله ارث بردن بر اساس «تعصیب» و صور آن را از دیدگاه فقیهان مکتب اهل‌بیت(ع) و اهل سنت بررسی می‌کند و با ادله اجتهادی ثابت می‌کند که ارث از راه تعصیب، حاصل نمی‌شود.

نمونه مباحث

• آیت‌الله جعفر سبحانی، می‌گوید: فرض‌های شش‌گانه ارث که در کتاب خدا تعیین شده، گاهی مساوی با مجموع ترکه است؛ مانند آنجایی که وارثان فقط دو دختر و پدر و مادر باشند که در این صورت، نه «عول» مطرح است و نه «تعصیب»؛ زیرا دو دختر هرکدام، یک ثلث و والدین یک ثلث می‌برند و گاهی فرض‌های شش‌گانه مذکور، کمتر از ترکه است؛ مانند صورتی که وارث فقط یک دختر باشد که در این صورت، نصف ترکه به او می‌رسد. آیا نصف باقی‌مانده نیز به آن دختر به سبب قرابت می‌رسد، همان طور که فقیهان امامیه می‌گویند؟ و یا به عصبه می‌رسد، همان طور که فقهای سنی می‌گویند و میراث از راه تعصیب می‌نامند؟... .

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.