طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
{{کاربردهای دیگر|صاحب ریاض (ابهامزدایی)}} | {{کاربردهای دیگر|صاحب ریاض (ابهامزدایی)}} | ||
'''سيد على طباطبايى''' (۱۱۶۱-۱۲۳۱ق)، مشهور به صاحب ریاض، فقیه، اصولی و محدث برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری و از مشهورترین شاگردان وحید بهبهانی بود. وی در کاظمین زاده شد و از سادات حسنی طباطبایی بود که در قرن دوازدهم از اصفهان به کربلا مهاجرت کرده بودند. مادرش خواهر وحید بهبهانی و همسرش دختر او بود. صاحب ریاض در ابتدای جوانی نبوغ فراوانی از خود نشان داد و مورد توجه دایی خود قرار گرفت. وی ابتدا نزد محمدعلی بهبهانی (فرزند وحید بهبهانی) به تحصیل پرداخت و سپس در سال ۱۱۸۶ق نزد خود وحید بهبهانی شاگردی کرد و به درجه اجتهاد رسید و از او و دیگران اجازه اجتهاد و روایت دریافت کرد. او در فقه، اصول و حدیث تخصص داشت و اگرچه تبحرش در اصول بیشتر بود، شهرتش در فقه به سبب تألیف کتاب ارزشمند | '''سيد على طباطبايى''' (۱۱۶۱-۱۲۳۱ق)، مشهور به صاحب ریاض، فقیه، اصولی و محدث برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری و از مشهورترین شاگردان [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] بود. وی در کاظمین زاده شد و از سادات حسنی طباطبایی بود که در قرن دوازدهم از اصفهان به کربلا مهاجرت کرده بودند. مادرش خواهر [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]] و همسرش دختر او بود. صاحب ریاض در ابتدای جوانی نبوغ فراوانی از خود نشان داد و مورد توجه دایی خود قرار گرفت. وی ابتدا نزد [[کرمانشاهی، محمدعلی|محمدعلی بهبهانی]] (فرزند [[بهبهانی، محمدباقر بن محمداکمل|وحید بهبهانی]]) به تحصیل پرداخت و سپس در سال ۱۱۸۶ق نزد خود وحید بهبهانی شاگردی کرد و به درجه اجتهاد رسید و از او و دیگران اجازه اجتهاد و روایت دریافت کرد. او در فقه، اصول و حدیث تخصص داشت و اگرچه تبحرش در اصول بیشتر بود، شهرتش در فقه به سبب تألیف کتاب ارزشمند «[[رياض المسائل في بيان الأحكام بالدلائل (ط - القدیمة)|ریاض المسائل]]» است. صاحب ریاض خدمات اجتماعی فراوانی انجام داد؛ از جمله برای دفاع از کربلا در برابر هجوم وهابیها در سال ۱۲۱۷ق دیواری بلند دور شهر بنا کرد، برای حفظ نظم، نیروی انتظامی متشکل از قبیلهای از بلوچها تشکیل داد و مسجد جامع کربلا را بنا نهاد. وی شاگردان برجستهای تربیت کرد که هر یک از چهرههای نامدار عالم تشیع شدند. از آثار متعدد او میتوان به «ریاض المسائل فی بیان الأحکام بالدلائل» (در ۱۶ جلد)، «الشرح الصغیر فی شرح المختصر النافع» و دهها رساله در موضوعات فقهی و اصولی اشاره کرد. صاحب ریاض سرانجام در سال ۱۲۳۱ق در کربلا درگذشت و در رواق مطهر [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] در کنار قبر وحید بهبهانی به خاک سپرده شد. | ||
== ولادت == | == ولادت == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۰
| سید علی طباطبایی کربلایی | |
|---|---|
 طباطبایی کربلایی، علی بن محمد علی | |
| نام کامل | سید علی بن محمدعلی طباطبایی حائری کربلایی |
| نامهای دیگر | صاحب ریاض، طباطبایی حائری |
| لقب | صاحب ریاض |
| نسب | سادات حسنی طباطبایی |
| نام پدر | محمدعلی |
| ولادت | ربیعالاول ۱۱۶۱ قمری |
| محل تولد | کاظمین، عراق |
| محل زندگی | کاظمین، کربلا |
| رحلت | ۱۲۳۱ قمری |
| مدفن | رواق مطهر امام حسین(ع)، پایین پای شهدا، کربلا (نزدیک قبر وحید بهبهانی) |
| طول عمر | ۷۰ سال |
| همسر | دختر وحید بهبهانی |
| فرزندان | سید محمد مجاهد طباطبایی |
| خویشاوندان | وحید بهبهانی (دایی و پدرزن) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه دوازده امامی |
| پیشه | فقیه، اصولی، محدث |
| اطلاعات علمی | |
| اجازه اجتهاد از | وحید بهبهانی |
| حوزه | حوزه علمیه کربلا |
| علایق پژوهشی | فقه، اصول، حدیث |
| اساتید |
|
| شاگردان | |
| برخی آثار |
|
سيد على طباطبايى (۱۱۶۱-۱۲۳۱ق)، مشهور به صاحب ریاض، فقیه، اصولی و محدث برجسته شیعه در قرن دوازدهم و سیزدهم هجری و از مشهورترین شاگردان وحید بهبهانی بود. وی در کاظمین زاده شد و از سادات حسنی طباطبایی بود که در قرن دوازدهم از اصفهان به کربلا مهاجرت کرده بودند. مادرش خواهر وحید بهبهانی و همسرش دختر او بود. صاحب ریاض در ابتدای جوانی نبوغ فراوانی از خود نشان داد و مورد توجه دایی خود قرار گرفت. وی ابتدا نزد محمدعلی بهبهانی (فرزند وحید بهبهانی) به تحصیل پرداخت و سپس در سال ۱۱۸۶ق نزد خود وحید بهبهانی شاگردی کرد و به درجه اجتهاد رسید و از او و دیگران اجازه اجتهاد و روایت دریافت کرد. او در فقه، اصول و حدیث تخصص داشت و اگرچه تبحرش در اصول بیشتر بود، شهرتش در فقه به سبب تألیف کتاب ارزشمند «ریاض المسائل» است. صاحب ریاض خدمات اجتماعی فراوانی انجام داد؛ از جمله برای دفاع از کربلا در برابر هجوم وهابیها در سال ۱۲۱۷ق دیواری بلند دور شهر بنا کرد، برای حفظ نظم، نیروی انتظامی متشکل از قبیلهای از بلوچها تشکیل داد و مسجد جامع کربلا را بنا نهاد. وی شاگردان برجستهای تربیت کرد که هر یک از چهرههای نامدار عالم تشیع شدند. از آثار متعدد او میتوان به «ریاض المسائل فی بیان الأحکام بالدلائل» (در ۱۶ جلد)، «الشرح الصغیر فی شرح المختصر النافع» و دهها رساله در موضوعات فقهی و اصولی اشاره کرد. صاحب ریاض سرانجام در سال ۱۲۳۱ق در کربلا درگذشت و در رواق مطهر امام حسین(ع) در کنار قبر وحید بهبهانی به خاک سپرده شد.
ولادت
سید علی بن محمدعلی طباطبایی کربلایی در ربيع الأول سال 1161ق در شهر كاظمين ديده به جهان گشود.وى فرزند محمّدعلى و از تبار سادات حسنى، معروف به طباطبايى مىباشد كه در قرن دوازدهم هجرى قمرى از اصفهان به كربلا آمدند و همانجا ماندگار شدند. مادرش، خواهر وحيد بهبهانى و همسرش نيز دختر ايشان است.
تحصیلات
سيد على در ابتداى جوانى به كسب علم و فضيلت پرداخت. وى در تحصيل صرف، نحو و ساير علوم از خود نبوغ فراوان نشان داد بهطورىكه مورد توجه وحيد بهبهانى(ره) قرار گرفت. ازاينرو، وحيد بهبهانى(ره) از فرزندش، محمّدعلى بهبهانى خواست كه استادى سيد على را به عهده بگيرد و در درس فقه «مدارک الأحكام»، او را بپذيرد. بدينصورت، سيد على در زمره شاگردان محمّدعلى بهبهانى درآمد.
وى در اندك زمانى، درجات ترقى را طى كرد و با اينكه از نظر سن، از همه همشاگردىهاى خود بسيار جوانتر بود، گوى سبقت را از همه آنها ربود و از همه پيشى گرفت بهطورىكه بعد از مدت كمى، در سال 1186ق نزد دايى بزرگوارش (وحيد بهبهانى) افتخار شاگردى پيدا كرد و به درجه اجتهاد رسيد و از بزرگانى همچون وحيد بهبهانى و ديگران، اجازهنامه اجتهاد و روايت دريافت كرد.
سيد على طباطبايى در فقه، اصول و حديث تخصص كافى داشت؛ گرچه تبحرش در اصول بيش از فقه بود، ولى شهرتش در فقه بيش از اصول است.
خدمات
صاحب رياض(ره) خدمات اجتماعى فراوانى انجام داد. وى براى دفاع از شهر كربلا در برابر هجوم وهابىها، ديوار بلندى دور شهر كربلا در سال 1217ق بنا كرد و براى حفظ نظم و رعايت قانون در شهر كربلا، دست به تأسيس نيروى انتظامى زد. ايشان قبيلهاى از بلوچىها را كه بدنى قوى و روحيهاى خشن داشتند، در كربلا اسكان داد تا نظم و قانون را حفاظت كنند.
از جمله خدمات اجتماعى ايشان، بنا كردن مكانهاى مذهبى و تعمير و توسعه آنها مىباشد. نمونه بارز اين خدمات، بناى مسجد جامع كربلا است. اين مسجد در نزدیکى بازار بزرگ تجارى كربلا واقع شده است كه در سال 1220ق كار بناى آن به اتمام رسيد. اين مسجد كه داراى مصلاى بزرگى است، بعد از صاحب رياض نيز توسعه پيدا كرد و به جهت اقامه نماز جماعت و توليت آن توسط ميرزا على نقى طباطبايى (متوفى: 1289ق) اين مسجد به مسجد جامع ميرزا علىنقى طباطبايى شهرت يافت.
استادان
آیتالله سيد على طباطبايى(ره) در درس استادان بزرگى، مثل وحيد بهبهانى، محمّدعلى بهبهانى (فرزند وحيد بهبهانى) و صاحب حدائق حاضر شد و از آنان كسب فيض كرد. او از مشهورترين شاگردان وحيد بهبهانى محسوب مىشد.
شاگردان
صاحب رياض(ره) شاگردان زيادى را در فقه، اصول، حديث و تاريخ پرورش داده است. معروفترين آنها عبارتند از:
- شيخ ابوعلى (متوفى 1215ق): نویسنده منتهي المقال.
- شيخ اسدالله دزفولى (متوفى 1237ق): نویسنده مقابس الأنوار.
- سيد محمّدباقر شفتى، معروف به حجتالاسلام رشتى (متوفى 1260ق): مؤسس مسجد سيّد اصفهان.
- جواد بن محمّد حسينى عاملى: نویسنده مفتاح الكرامة في شرح قواعد العلامة.
- محمّدتقى شهيد برغانى قزوينى (متوفى 1270ق): نویسنده المجالس.
- محمّد صالح برغانى (متوفى 1270ق) نویسنده: مخزن البكاء.
- محمّدشريف آملى مازندرانى.
- احمد بن زينالدين احسايى.
- خلف بن عسكر كربلايى.
- سيد محمّد مجاهد طباطبايى.
- سيد مهدى طباطبايى.
- سيد حسين موسوى خوانسارى.
وفات
خورشيد عمر صاحب رياض(ره) در سال 1231ق در كربلا غروب كرد. بدن مطهر وى را نزدیک قبر وحيد بهبهانى، در رواق مطهر سيدالشهداء(ع)، پايين پاى شهدا به خاک سپردند.
آثار
- رياض المسائل في بيان الأحكام بالدلائل.
- شرح مفاتيح الشرايع.
- رسالة تثليث التسبيحات الأربع في الأخيرتين.
- رسالة الأصول الخمس.
- رسالة الإجماع و الاستصحاب.
- رساله تحقيق حجيت مفهوم موافقت.
- رسالة جواز الاكتفاء بضربة واحدة في التيمم مطلقا.
- رسالة اختصاص الخطاب الشفاهي الحاضر في مجلس الخطاب.
- رسالة منجزات المريض.
- رسالة الكفّار المكلفون بالفروع.
- رسالة أصالة برائة ذمة الزوج عن المهر.
- رسالة حجية الشهرة.
- رسالة حلية النظر إلى الأجنبيّة في الجملة و إباحة سماع صوتها كذلك.
- حاشية على معالمالدين و ملاذ المجتهدين.
صاحب رياض علاوه بر تأليفات فوق، جزواتى ناتمام در مورد مسائل فقهى و اصولى دارند كه از جمله آنها، جزوهاى در شرح «مبادي الوصول إلى علم الأصول» علاّمه مىباشد. همچنين حواشى متفرقهاى بر «حدائق الناضرة» شيخ يوسف بحرانى و «مدارک الأحكام» سيد محمد موسوى عاملى، از جمله آثار قلمى ايشان مىباشد.
منابع مقاله
جمعى از پژوهشگران حوزه علميه قم، گلشن ابرار، قم، نشر معروف، چاپ اول 1382، ج 3، ص 126- 133، به قلم على كرجى.