تکفیر از دیدگاه علمای اسلام: تفاوت میان نسخه‌ها

فصل اول با عنوان دست مایه‌های تکفیر، مفاهیم لغوی و اصطلاحی و شرعی «اسلام» و «ایمان» و «کفر» بررسی شده است <ref>متن کتاب، ص43- 59</ref>. همچنین به مفهوم تصدیق و جایگاه آن در حقیقت ایمان پرداخته شده و ادله عدم دخالت تصدیق در ایمان نقد و بررسی شده است. به دنبال آن، موضوع  تاثیر عمل در مفهوم  ایمان مطرح شده و در این راستا به دو نظریه مبنی بر رکن بودن عمل و رکن نبودن آن در ایمان به همراه دلایل هریک از نظریه‌ها و نقدهایی که بر آنها وارد شده اشاره شده است<ref>ر.ک: متن کتاب، ص59- 75</ref>. لزوم التزام به مقتضای ایمان، زیادت و نقصان در ایمان و مسائل مرتبط با آن، تاثیر اقرار به شهادتین در ترتب آثار اسلام و ایمان، اجتماع نفی ایمان با اسلام با تکیه بر آیات روایات و... از دیگر مباحث مطرح شده است<ref> ر.ک: همان، ص75- 92</ref>. نویسنده در بحثی به ارکان اسلام و ایمان  که شامل اقرار به توحید، نبوت پیامبر اسلام(ص) و اقرار به معاد می‌شود، پرداخته است<ref>ر.ک: همان، ص 92- 97</ref>. یکی از مباحث مهم این فصل، بررسی مفهوم کفر در لغت و در اصطلاح است که از دیدگاه علمای مختلف بیان شده است. همچنین کفر به دو بخش «کفر اکبر» و «کفر اصغر» تقسیم شده است و معیارهای تشخیص و آثار هر کدام  بررسی شده است<ref> ر.ک: همان، ص99- 118</ref>. نویسنده تقسیم دیگری را برای کفر به لحاظ اطلاق و تعیین ذکر کرده و از میزان در کفر به مبدا و معاد سخن به میان آورده است. وی در این راستا نخست به مساله مخالف با حکم نقلی و شرعی پرداخته و نظر علماء را در مورد آن گفته سپس به مخالفت با حکم عقلی و ضروری و... اشاره کرده است. در ادامه به بررسی اختلاف‌نظرها درباره «انکار ضروری» به عنوان یکی از دلایل کفر پرداخته شده و اقوال مختلفی نظیر قول به سبب مستقل یا عدم سببیت مستقل و قول به تفصیل را ذکر گردیده است<ref>ر.ک: همان، ص118 - 129</ref>.

فصل سوم به راه‌های علاج تکفیر افراطی و خطرات و پیامدهای تکفیر اختصاص یافته است. در این فصل به اموری به عنوان راه‌ حل برای افراطی‌گری و تندروی اشاره شده است. شناخت هر مذهب از منابع آن، حسن ظن به دیگران، حکم نکردن به لوازم اعتقادات دیگران همچنین حکم بر اساس ظاهر افراد<ref>ر.ک: همان، ص243- 266 </ref> و ....از جمله این امور است. در ادامه به عوامل تندروی و غلو در دین و مذهب مانند تعصب در رأی، محور قرار دادن اشخاص، تقلید کورکورانه ناشی از تعصب و دست برنداشتن از سوابق فکری و.... اشاره شده است <ref>ر.ک: همان، ص285- 294</ref>. همچنین در این فصل به پیامدها و خطرات ناشی از تکفیر و افراطی‌گری از جمله تضعیف وحدت مسلمانان، کشتن انسانها به نام دین، طعن در امت اسلامی و تخریب چهره اسلام و.... پرداخته شده و به دنبال آن از دیدگاه سلف درباره تکفیر اهل قبله سخن به میان آمده است<ref> ر.ک: همان، ص294 – 302</ref>. موانع تکفیر از دیگر مباحث فصل است که در آن دیدگاه علمای اهل سنت در مورد موانع تکفیر بررسی شده است<ref> ر.ک: همان، ص303- 317</ref>.