۱۵۱٬۴۲۲
ویرایش
مقالاتی درباره مفهوم علم در تمدن اسلامی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
}} | }} | ||
'''مقالاتی دربارۀ مفهوم علم در تمدن اسلامی''' تألیف رسول جعفریان (متولد 1323ش)؛ این کتاب دربردارندۀ مجموعهای از مقالات در یافتن راهی به سوی شناخت علم از شبه علم و جهل و خرافات از دانش است و به بررسی مفهوم علم در تمدن اسلامی با نگاهی انتقادی میپردازد. | '''مقالاتی دربارۀ مفهوم علم در تمدن اسلامی''' تألیف [[جعفریان، رسول|رسول جعفریان]] (متولد 1323ش)؛ این کتاب دربردارندۀ مجموعهای از مقالات در یافتن راهی به سوی شناخت علم از شبه علم و جهل و خرافات از دانش است و به بررسی مفهوم علم در تمدن اسلامی با نگاهی انتقادی میپردازد. | ||
==ساختار== | ==ساختار== | ||
| خط ۳۳: | خط ۳۳: | ||
==گزارش کتاب== | ==گزارش کتاب== | ||
کتاب «مقالاتی دربارۀ مفهوم علم در تمدن اسلامی» اثر رسول | کتاب «مقالاتی دربارۀ مفهوم علم در تمدن اسلامی» اثر [[جعفریان، رسول|رسول جعفریان]]، مجموعهای ارزشمند از مقالات است که به بررسی مفهوم علم در تمدن اسلامی با نگاهی انتقادی میپردازد. نویسنده در این اثر به دنبال یافتن راهی برای شناخت علم از شبه علم و تمایز بین جهل و خرافات از دانش است. | ||
در مقدمه کتاب، نویسنده به تعریف علم میپردازد و اشاره میکند که وقتی از مفهوم علم در تمدن اسلامی صحبت میکنیم، باید آن را به معنای فراگیر آن که دربردارندۀ نوع فهم و درک حاکم بر این تمدن است، در نظر بگیریم. در تمدن اسلامی، از تمامی شقوق علم و آگاهی اعم از فلسفی، تجربی، دینی و عرفانی استفاده شده است. | در مقدمه کتاب، نویسنده به تعریف علم میپردازد و اشاره میکند که وقتی از مفهوم علم در تمدن اسلامی صحبت میکنیم، باید آن را به معنای فراگیر آن که دربردارندۀ نوع فهم و درک حاکم بر این تمدن است، در نظر بگیریم. در تمدن اسلامی، از تمامی شقوق علم و آگاهی اعم از فلسفی، تجربی، دینی و عرفانی استفاده شده است. | ||
| خط ۳۹: | خط ۳۹: | ||
در فصل اول با عنوان «مفهوم دانش در تمدن اسلامی (مورد عجائب المخلوقات طوسی)»، نویسنده به بررسی علل انحطاط علم در تمدن اسلامی در حوزههای مختلف علوم اعم از فیزیک، شیمی، پزشکی، نجوم و علوم انسانی مانند تاریخ و جغرافیا میپردازد. او برای پاسخ به این سؤال به معرفی و نقد کتاب «عجائب المخلوقات» نوشته محمد بن محمود بن احمد طوسی، نویسنده قرن ششم هجری میپردازد. از دیدگاه جعفریان، نفوذ افکار یونانی به عنوان نظرات حکما یا منجمان و تاثیر بیش از حد آن در تفکر جهان اسلام، نفوذ بنیادهای منطقی ارسطویی و بیتوجهی آن به استقراء، و اخبار دینی از جمله اخبار یهودی از دلایل انحطاط تمدن اسلامی در علوم تجربی، استدلالی و انسانی است. | در فصل اول با عنوان «مفهوم دانش در تمدن اسلامی (مورد عجائب المخلوقات طوسی)»، نویسنده به بررسی علل انحطاط علم در تمدن اسلامی در حوزههای مختلف علوم اعم از فیزیک، شیمی، پزشکی، نجوم و علوم انسانی مانند تاریخ و جغرافیا میپردازد. او برای پاسخ به این سؤال به معرفی و نقد کتاب «عجائب المخلوقات» نوشته محمد بن محمود بن احمد طوسی، نویسنده قرن ششم هجری میپردازد. از دیدگاه جعفریان، نفوذ افکار یونانی به عنوان نظرات حکما یا منجمان و تاثیر بیش از حد آن در تفکر جهان اسلام، نفوذ بنیادهای منطقی ارسطویی و بیتوجهی آن به استقراء، و اخبار دینی از جمله اخبار یهودی از دلایل انحطاط تمدن اسلامی در علوم تجربی، استدلالی و انسانی است. | ||
کتاب به معرفی شخصیتهای برجسته علمی دوره میانه میپردازد که بار تولید علم و دانایی را بر دوش داشتهاند. از جمله این چهرهها میتوان به عمر بن بحر جاحظ از دانشمندان معتزلی مذهب (قرن 3)، علی بن حزم اندلسی از مردان چنددانشی و نویسندگان عقلگرا (قرون 4 و 5)، ابوالحسن عامری از دانشمندان و وزیران (قرن 4)، محمد بن زکریای رازی از دانشمندان عقلگرا (قرون 3-4)، ابوحاتم رازی دانشمند اسماعیلی مذهب (قرون 3-4)، | کتاب به معرفی شخصیتهای برجسته علمی دوره میانه میپردازد که بار تولید علم و دانایی را بر دوش داشتهاند. از جمله این چهرهها میتوان به [[جاحظ، عمرو بن بحر|عمر بن بحر جاحظ]] از دانشمندان معتزلی مذهب (قرن 3)، [[ابن حزم، علی بن احمد|علی بن حزم اندلسی]] از مردان چنددانشی و نویسندگان عقلگرا (قرون 4 و 5)، [[عامری، محمد بن یوسف|ابوالحسن عامری]] از دانشمندان و وزیران (قرن 4)، [[رازی، محمد بن زکریا|محمد بن زکریای رازی]] از دانشمندان عقلگرا (قرون 3-4)، [[ابوحاتم رازی، احمد بن حمدان|ابوحاتم رازی]] دانشمند اسماعیلی مذهب (قرون 3-4)، [[سید مرتضی، علی بن حسین|سید مرتضی]] از اندیشمندان شیعی (قرن 4)، [[غزالی، محمد بن محمد|غزالی]] (قرون چهار و پنج)، [[ابن ساعد اندلسی]] (قرن 5) و [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن حزم]] اندلسی (قرن 5) اشاره کرد. | ||
برخی از مقالات به بررسی کتابهای چنددانشی میپردازد که چشمانداز کلی وضعیت علمی و معرفتی عصر میانه را نشان میدهند. از جمله این کتابها میتوان به | برخی از مقالات به بررسی کتابهای چنددانشی میپردازد که چشمانداز کلی وضعیت علمی و معرفتی عصر میانه را نشان میدهند. از جمله این کتابها میتوان به «[[نفائس الفنون في عرائس العيون|نفائس الفنون فی عرایس العیون]]» از [[شمسالدین آملی، محمد بن محمود|شمسالدین محمد بن محمود آملی]] (قرن 8)، «[[البدء و التاريخ|البدء و التاریخ]]» [[مقدسی، مطهر بن طاهر|مقدسی]] و رساله «[[انوار مشرقه]]» از آثار دوره صفوی اشاره کرد. | ||
نویسنده افزون بر نقد آثار دوره میانه، به نوشتههایی میپردازد که امروزه با نگاهی مطلقگرایانه از جایگاه برخی از علوم در دوره میانه ستایش میکند. از جمله این مقالات میتوان به نقدی بر رساله «دفاع از طب سنتی» حداد عادل اشاره کرد. | نویسنده افزون بر نقد آثار دوره میانه، به نوشتههایی میپردازد که امروزه با نگاهی مطلقگرایانه از جایگاه برخی از علوم در دوره میانه ستایش میکند. از جمله این مقالات میتوان به نقدی بر رساله «دفاع از طب سنتی» حداد عادل اشاره کرد. | ||