كعب الأحبار و أثره في التفسير: تفاوت میان نسخه‌ها

هیچ تغییری در اندازه به وجود نیامده‌ است. ،  ‏۹ سپتامبر ۲۰۱۹
جز
جایگزینی متن - 'ن‎ب' به 'ن‌ب'
جز (جایگزینی متن - 'ی‎ه' به 'ی‌ه')
جز (جایگزینی متن - 'ن‎ب' به 'ن‌ب')
خط ۴۳: خط ۴۳:
فصل دوم ضمن سه مبحث، به بیان عدالت کعب اختصاص یافته است. نویسنده، معتقد به عدالت کعب است، می‌گوید: صحابه از او به نیکی یاد کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که خلیفه دوم او را به ریاست گروهی از مسلمین انتخاب نموده است. لذا تضعیفاتی که درباره او آمده صحیح نیست. او معتقد است که منشأ تضعیف کعب، از کتب تحریف شده‌ای که کعب از آن‌ها نقل‎ قول کرده و بهره‌برداری وضاعین از شهرت کعب بین مردم، سرچشمه می‌گیرد.
فصل دوم ضمن سه مبحث، به بیان عدالت کعب اختصاص یافته است. نویسنده، معتقد به عدالت کعب است، می‌گوید: صحابه از او به نیکی یاد کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که خلیفه دوم او را به ریاست گروهی از مسلمین انتخاب نموده است. لذا تضعیفاتی که درباره او آمده صحیح نیست. او معتقد است که منشأ تضعیف کعب، از کتب تحریف شده‌ای که کعب از آن‌ها نقل‎ قول کرده و بهره‌برداری وضاعین از شهرت کعب بین مردم، سرچشمه می‌گیرد.


او می‌گوید: عدالت کعب به‌وسیله نصوص فراوانی که به حد استفاضه می‌رسد، ثابت می‌شود. نویسنده دراین‎بین با ذکر مطلبی از زبان معاویه در تأیید کعب، مبحث اول این فصل را به پایان می‌برد.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/8 ر.ک: همان، ص8]</ref><ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/9 ر.ک: همان، ص9]</ref>
او می‌گوید: عدالت کعب به‌وسیله نصوص فراوانی که به حد استفاضه می‌رسد، ثابت می‌شود. نویسنده دراین‌بین با ذکر مطلبی از زبان معاویه در تأیید کعب، مبحث اول این فصل را به پایان می‌برد.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/8 ر.ک: همان، ص8]</ref><ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/9 ر.ک: همان، ص9]</ref>


یکی دیگر از مطالبی که در این فصل به آن اشاره شده، اطلاع کعب از کشته شدن خلیفه دوم است؛ او متهم به شرکت در قتل خلیفه دوم است؛ زیرا به نقل از طبری، ایشان از زمان این واقعه کاملاً آگاه بوده است. نویسنده، متعرض این روایت شده و با دلایلی از قبیل ضعف در سند و دلالت و نیز از منظر عقل، آن را مردود شمرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/9 ر.ک: همان، ص9]</ref>.
یکی دیگر از مطالبی که در این فصل به آن اشاره شده، اطلاع کعب از کشته شدن خلیفه دوم است؛ او متهم به شرکت در قتل خلیفه دوم است؛ زیرا به نقل از طبری، ایشان از زمان این واقعه کاملاً آگاه بوده است. نویسنده، متعرض این روایت شده و با دلایلی از قبیل ضعف در سند و دلالت و نیز از منظر عقل، آن را مردود شمرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/9 ر.ک: همان، ص9]</ref>.
خط ۵۱: خط ۵۱:
فصل سوم، به علم و دانش «کعب‌الاحبار» اختصاص یافته است. این فصل دربردارنده چهار مبحث است.
فصل سوم، به علم و دانش «کعب‌الاحبار» اختصاص یافته است. این فصل دربردارنده چهار مبحث است.


در مبحث اول، از علم کعب و چگونگی دستیابی او به مراحل و درجات بالای علم صحبت شده است. نویسنده در این‎باره می‌گوید: کعب، در مباحث علمی، سرآمد روزگار خویش بوده؛ به‌گونه‌ای که برخی از صحابه با بزرگی مقامشان، برخی از علوم خویش را از ایشان اخذ نموده و برخی دیگر از صحابه به کثرت دانش او شهادت داده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/9 ر.ک: همان، ص9]</ref>.
در مبحث اول، از علم کعب و چگونگی دستیابی او به مراحل و درجات بالای علم صحبت شده است. نویسنده در این‌باره می‌گوید: کعب، در مباحث علمی، سرآمد روزگار خویش بوده؛ به‌گونه‌ای که برخی از صحابه با بزرگی مقامشان، برخی از علوم خویش را از ایشان اخذ نموده و برخی دیگر از صحابه به کثرت دانش او شهادت داده‌اند<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/9 ر.ک: همان، ص9]</ref>.


در مبحث دوم، به یک مسئله حدیثی، یعنی روایت اکابر از اصاغر (روایت یک شخص از کوچک‎تر از خودش به‎لحاظ سنی) پرداخته است. [[الياس، خليل اسماعيل|خلیل اسماعیل الیاس]]، ضمن این مبحث، روایت کبار صحابه از کعب را مورد بررسی قرار داده و آن را تأیید کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان، ص9-10]</ref>.
در مبحث دوم، به یک مسئله حدیثی، یعنی روایت اکابر از اصاغر (روایت یک شخص از کوچک‎تر از خودش به‎لحاظ سنی) پرداخته است. [[الياس، خليل اسماعيل|خلیل اسماعیل الیاس]]، ضمن این مبحث، روایت کبار صحابه از کعب را مورد بررسی قرار داده و آن را تأیید کرده است<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان، ص9-10]</ref>.
خط ۶۳: خط ۶۳:
فصل چهارم به بیان اسرائیلیات در پنج مبحث اختصاص یافته است.
فصل چهارم به بیان اسرائیلیات در پنج مبحث اختصاص یافته است.


مباحث سه مبحث اول، درباره تعریف این واژه و نظر عالمان در این‎باره، تاریخ شکل‎گیری و تکامل اسرائیلیات و مشهورترین راویان آن و اسباب نفوذ اسرائیلیات در آموزه‌های دینی اسلام، است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان، ص10]</ref>
مباحث سه مبحث اول، درباره تعریف این واژه و نظر عالمان در این‌باره، تاریخ شکل‎گیری و تکامل اسرائیلیات و مشهورترین راویان آن و اسباب نفوذ اسرائیلیات در آموزه‌های دینی اسلام، است.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان، ص10]</ref>


در مبحث چهارم، به این سؤال که آیا اهل کتاب، مصدر تفسیر قرآن در زمان صحابه بوده‌اند، پاسخ داده شده است. نویسنده در اینجا به مسئله بحث‎برانگیزی اشاره نموده و خود معتقد به نظر ذهبی در این‎باره شده است. ذهبی می‌گوید: اهل کتاب، منبع و مصدر تفسیر به‌صورت محدود و مضیق بوده‌اند.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان]</ref>
در مبحث چهارم، به این سؤال که آیا اهل کتاب، مصدر تفسیر قرآن در زمان صحابه بوده‌اند، پاسخ داده شده است. نویسنده در اینجا به مسئله بحث‎برانگیزی اشاره نموده و خود معتقد به نظر ذهبی در این‌باره شده است. ذهبی می‌گوید: اهل کتاب، منبع و مصدر تفسیر به‌صورت محدود و مضیق بوده‌اند.<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان]</ref>


مبحث پنجم، به بیان نظر معاصرین درباره اسرائیلیات اختصاص یافته است. [[الياس، خليل اسماعيل|خلیل اسماعیل الیاس]]، می‌گوید: برخی از عالمان معاصر سعی نموده‌اند که در برخی از نصوص صحیح تشکیک وارد کنند. هرچند منبع آن نصوص در تورات کنونی یافت نمی‌شود، لکن آن نصوص را از اسرائیلیات برشمرده و برخی از صحابه و تابعین را متهم نموده‌اند. ایشان در جواب می‌گوید: باید بین آنچه از یهودیان نقل می‌شود و آنچه درباره آنان گفته می‌شود، تمییز قائل شد. در تأیید این نظریه، کلامی از پیامبر اکرم(ص) نقل می‌کند که ایشان به نقل ‎قول از بنی‌اسرائیل اذن داده است: «حدثوا عن بني‎إسرائيل و لا حرج» (از بنی‌اسرائیل روایت کنید و مانعی ندارد).<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان، ص10]</ref><ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/11 ر.ک: همان، ص11]</ref>
مبحث پنجم، به بیان نظر معاصرین درباره اسرائیلیات اختصاص یافته است. [[الياس، خليل اسماعيل|خلیل اسماعیل الیاس]]، می‌گوید: برخی از عالمان معاصر سعی نموده‌اند که در برخی از نصوص صحیح تشکیک وارد کنند. هرچند منبع آن نصوص در تورات کنونی یافت نمی‌شود، لکن آن نصوص را از اسرائیلیات برشمرده و برخی از صحابه و تابعین را متهم نموده‌اند. ایشان در جواب می‌گوید: باید بین آنچه از یهودیان نقل می‌شود و آنچه درباره آنان گفته می‌شود، تمییز قائل شد. در تأیید این نظریه، کلامی از پیامبر اکرم(ص) نقل می‌کند که ایشان به نقل ‎قول از بنی‌اسرائیل اذن داده است: «حدثوا عن بني‎إسرائيل و لا حرج» (از بنی‌اسرائیل روایت کنید و مانعی ندارد).<ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/10 ر.ک: همان، ص10]</ref><ref>[https://www.noorlib.ir/View/fa/Book/BookView/Image/24148/1/11 ر.ک: همان، ص11]</ref>
خط ۷۱: خط ۷۱:
نویسنده در فصل پنجم، مطالبی را درباره اقسام اسرائیلیات و احکام آن‌ها طی دو مبحث طرح نموده است.
نویسنده در فصل پنجم، مطالبی را درباره اقسام اسرائیلیات و احکام آن‌ها طی دو مبحث طرح نموده است.


در مبحث اول، از اقسام اسرائیلیات سخن به میان آمده و نظرات متفاوت عالمان و نظر ابن تیمیه در این‎باره بیان شده است. خود نویسنده، اسرائیلیات را به سه دسته تقسیم نموده است:
در مبحث اول، از اقسام اسرائیلیات سخن به میان آمده و نظرات متفاوت عالمان و نظر ابن تیمیه در این‌باره بیان شده است. خود نویسنده، اسرائیلیات را به سه دسته تقسیم نموده است:
الف)- مقبول، که خود بر دو قسم است:
الف)- مقبول، که خود بر دو قسم است:
# آنچه از پیامبر با سلسله سند صحیح در موضوعاتی، همچون مواعظ، احکام و عقاید نقل شده است؛
# آنچه از پیامبر با سلسله سند صحیح در موضوعاتی، همچون مواعظ، احکام و عقاید نقل شده است؛
۴۲۵٬۲۲۵

ویرایش