تاریخ سری مغولان: «یوان چائوپی شه»: تفاوت میان نسخهها
جز (جایگزینی متن - ' ' به ' ') |
جز (جایگزینی متن - 'هاي' به 'های') |
||
خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
ایران طى تاريخ خود، سه يا چهار حادثه خطير و مصيبتبار را پشتسر گذاشته، كه يكى از آنها حمله مغول و سپس دوران حكومت اين قوم بر ایران است كه بر سراسر زندگى مادى و معنوى آن از جهات مختلف سايه افكنده و فصلى جديد در تاريخ اين سرزمين گشوده، كه آثار آن تا قرنهاى متمادى، همچنان مشهود و نمودار است. | ایران طى تاريخ خود، سه يا چهار حادثه خطير و مصيبتبار را پشتسر گذاشته، كه يكى از آنها حمله مغول و سپس دوران حكومت اين قوم بر ایران است كه بر سراسر زندگى مادى و معنوى آن از جهات مختلف سايه افكنده و فصلى جديد در تاريخ اين سرزمين گشوده، كه آثار آن تا قرنهاى متمادى، همچنان مشهود و نمودار است. | ||
بدين ترتيب دوره مغول، يكى از مهمترين بخشهاى مطالعات تاريخ ایران را تشكيل مىدهد، كه از جهات مختلف مادى و معنوى، شايان توجه و دقت است. البته تا به امروز قسمتهاى مختلف اين دوره، مورد بررسى و تحقيق دانشمندان خارجى و ایرانى قرار گرفته و از جهات مختلف و با سليقههاى گوناگون، فصولى از آن گردآورى و مدون شده است؛ ولى هنوز بسيار است، | بدين ترتيب دوره مغول، يكى از مهمترين بخشهاى مطالعات تاريخ ایران را تشكيل مىدهد، كه از جهات مختلف مادى و معنوى، شايان توجه و دقت است. البته تا به امروز قسمتهاى مختلف اين دوره، مورد بررسى و تحقيق دانشمندان خارجى و ایرانى قرار گرفته و از جهات مختلف و با سليقههاى گوناگون، فصولى از آن گردآورى و مدون شده است؛ ولى هنوز بسيار است، گفتنىهایى كه ناگفته مانده و دانستنىهایى كه از پس پرده ابهام بيرون نيامده است. | ||
خوشبختانه تقريبا هيچ دورهاى از تاريخ، از لحاظ غناى متون و منابع، به اين دوره نمىرسد، ازاينرو محققان و پژوهندگان اين راه، چراغ روشنى فرا راه خود دارند. يكى از اين متون تراز اول و بسيار مهم، «تاريخ سرّى مغولان» يا «يوان چائوپى شه» است، كه مسلما بدون در دست داشتن آن، مطالعات مغولى ناقص خواهد بود. اين كتاب كه كمى پس از مرگ چنگيز و به هنگام جوانه زدن حكومت مغول تدوين گشته، نه تنها از لحاظ تاريخى، بلكه از نظر اجتماعى و ادبى نيز بسيار مهم و باارزش است. | خوشبختانه تقريبا هيچ دورهاى از تاريخ، از لحاظ غناى متون و منابع، به اين دوره نمىرسد، ازاينرو محققان و پژوهندگان اين راه، چراغ روشنى فرا راه خود دارند. يكى از اين متون تراز اول و بسيار مهم، «تاريخ سرّى مغولان» يا «يوان چائوپى شه» است، كه مسلما بدون در دست داشتن آن، مطالعات مغولى ناقص خواهد بود. اين كتاب كه كمى پس از مرگ چنگيز و به هنگام جوانه زدن حكومت مغول تدوين گشته، نه تنها از لحاظ تاريخى، بلكه از نظر اجتماعى و ادبى نيز بسيار مهم و باارزش است. | ||
خط ۵۶: | خط ۵۶: | ||
اين كتاب كه قديمىترين سند موجود در مورد چنگيزخان و فرزندان وى و چگونگى تأسيس حكومت مغول است، بىهيچ ترديدى مورد استفاده تاريخنويسان بعدى قرار گرفته كه نمونه بارز آن خواجه [[رشیدالدین فضلالله|رشيدالدين فضلالله همدانى]] صاحب «جامعالتواريخ» مىباشد كه در اغلب موارد، مطالب آن را رونويس كرده است. از نام نویسنده بىخبريم؛ ولى او مىبايست از ياران نزدیک چنگيز بوده باشد. | اين كتاب كه قديمىترين سند موجود در مورد چنگيزخان و فرزندان وى و چگونگى تأسيس حكومت مغول است، بىهيچ ترديدى مورد استفاده تاريخنويسان بعدى قرار گرفته كه نمونه بارز آن خواجه [[رشیدالدین فضلالله|رشيدالدين فضلالله همدانى]] صاحب «جامعالتواريخ» مىباشد كه در اغلب موارد، مطالب آن را رونويس كرده است. از نام نویسنده بىخبريم؛ ولى او مىبايست از ياران نزدیک چنگيز بوده باشد. | ||
ارزش ادبى اين اثر نيز بسيار است؛ زيرا خود اثرى حماسى است و مىتوان آن را «حماسه تموچين» ناميد. چگونگى تولد وى، سپس پرورش و نوجوانىاش، قهرمانىها، شكستها و فتحها و | ارزش ادبى اين اثر نيز بسيار است؛ زيرا خود اثرى حماسى است و مىتوان آن را «حماسه تموچين» ناميد. چگونگى تولد وى، سپس پرورش و نوجوانىاش، قهرمانىها، شكستها و فتحها و عشقهایش، حماسهوار، در اين اثر سروده شدهاند. اغلب به قطعاتى برمىخوريم كه در منتهاى شدت جنگ و خونريزى و بىرحمى، ناگهان اثر حالتى بسيار شاعرانه مىيابد و از شب مهتاب و رسيدن عاشق به معشوق سخن به ميان مىآيد، و بار ديگر صبح ستيز آغاز مىگردد؛ و وصف آنها همانگونه كه اتفاق افتاده، بىاندكى مبالغه و با صداقت كامل صورت مىگيرد. از شناخت «تاريخ سرّى مغولان» مدت زمان طولانى نمىگذرد. | ||
اين ترجمه براى مطالعات مغولشناسى كه به قسمتى از تاريخ ما، پيوستگى يافته، كمك مؤثرى است. مسلما ترجمه چنين اثرى با روح حماسى و حالت شاعرانهاى كه دارد، بسيار دشوار است. سعى شده تا حد امكان، سبک و حالت اصلى در متن فارسی حفظ شود. | اين ترجمه براى مطالعات مغولشناسى كه به قسمتى از تاريخ ما، پيوستگى يافته، كمك مؤثرى است. مسلما ترجمه چنين اثرى با روح حماسى و حالت شاعرانهاى كه دارد، بسيار دشوار است. سعى شده تا حد امكان، سبک و حالت اصلى در متن فارسی حفظ شود. | ||
خط ۷۲: | خط ۷۲: | ||
متنى كه در سال 1980 توسط يتو هوئى چاپ شده و متنى كه در لنينگراد نگهدارى مىشود و پزدنف آن را بار ديگر به مغولى ترجمه كرده و نقايص بسيار دارد. | متنى كه در سال 1980 توسط يتو هوئى چاپ شده و متنى كه در لنينگراد نگهدارى مىشود و پزدنف آن را بار ديگر به مغولى ترجمه كرده و نقايص بسيار دارد. | ||
پليو درصدد بود كه تفسير انتقادى نيز بر متن بيفزايد؛ ولى متأسفانه مطالعاتى را كه در اين باره انجام داده و | پليو درصدد بود كه تفسير انتقادى نيز بر متن بيفزايد؛ ولى متأسفانه مطالعاتى را كه در اين باره انجام داده و يادداشتهایى كه برداشته، هيچ كدام يافت نشده است. | ||
== وضعيت كتاب == | == وضعيت كتاب == |