ابن زباله، محمد بن حسن : تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = محمد بن حسن بن زباله | تصویر = NUR00000.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = محمد بن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی مدنی | نامهای دیگر = ابو الحسن | لقب = ابن زباله | تخلص = | نسب = از قبیله مخزوم | نام پدر = حسن...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
}} | }} | ||
'''محمد بن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی مدنی''' (متوفی پیش از ۲۰۰ق)، مشهور به '''ابن زباله'''، از محدثان، اخباریان و نویسندگان قرن دوم هجری در مدینه بود. او از راویان و نویسندگان اولیه تاریخ مدینه به شمار میرود و کتاب «اخبار المدینه» یا «تاریخ المدینه» از آثار مهم اوست که بعدها زبیر بن بکار از آن استفاده کرده است. ابن زباله از مالک بن انس و دیگر محدثان مدینه روایت کرده و راویانی چون زبیر بن بکار و احمد بن صالح مصری از او نقل حدیث کردهاند. درباره وثاقت او میان رجالشناسان اختلاف نظر جدی وجود دارد؛ برخی او را به کذب و وضع حدیث متهم کردهاند، در حالی که برخی او را در زمینه مغازی و انساب بسیار دانا توصیف کردهاند. | '''محمد بن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی مدنی''' (متوفی پیش از ۲۰۰ق)، مشهور به '''ابن زباله'''، از محدثان، اخباریان و نویسندگان قرن دوم هجری در مدینه بود. او از راویان و نویسندگان اولیه تاریخ مدینه به شمار میرود و کتاب «اخبار المدینه» یا «تاریخ المدینه» از آثار مهم اوست که بعدها [[ابن بکار، زبیر|زبیر بن بکار]] از آن استفاده کرده است. ابن زباله از [[مالک بن انس]] و دیگر محدثان مدینه روایت کرده و راویانی چون [[ابن بکار، زبیر|زبیر بن بکار]] و احمد بن صالح مصری از او نقل حدیث کردهاند. درباره وثاقت او میان رجالشناسان اختلاف نظر جدی وجود دارد؛ برخی او را به کذب و وضع حدیث متهم کردهاند، در حالی که برخی او را در زمینه مغازی و انساب بسیار دانا توصیف کردهاند. | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
ابن زباله از استادان متعددی روایت کرده است که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | ابن زباله از استادان متعددی روایت کرده است که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | ||
- مالک بن انس (امام مالک)<ref name="ibnjozi" /><ref name="dhahabi" /> | - [[مالک بن انس]] (امام مالک)<ref name="ibnjozi" /><ref name="dhahabi" /> | ||
- سلیمان بن بلال<ref name="dhahabi" /> | - سلیمان بن بلال<ref name="dhahabi" /> | ||
| خط ۶۱: | خط ۶۱: | ||
===شاگردان=== | ===شاگردان=== | ||
راویان متعددی از او حدیث و اخبار نقل کردهاند که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | راویان متعددی از او حدیث و اخبار نقل کردهاند که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد: | ||
- زبیر بن بکار (راوی و نویسنده معروف)<ref name="sezgin">سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۲۰۱-۲۰۲</ref><ref name="dhahabi" /> | |||
- [[ابن بکار، زبیر|زبیر بن بکار]] (راوی و نویسنده معروف)<ref name="sezgin">سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۲۰۱-۲۰۲</ref><ref name="dhahabi" /> | |||
- احمد بن صالح مصری<ref name="dhahabi" /> | - احمد بن صالح مصری<ref name="dhahabi" /> | ||
- ابوخیثمه<ref name="dhahabi" /> | - [[نسائی، زهیر بن حرب|ابوخیثمه]]<ref name="dhahabi" /> | ||
- هارون حمّال<ref name="dhahabi" /> | - هارون حمّال<ref name="dhahabi" /> | ||
| خط ۱۰۸: | خط ۱۰۹: | ||
- '''کتاب اخبار المدینه (تاریخ المدینه):''' از نخستین آثار در زمینه تاریخ مدینه که بعدها زبیر بن بکار از آن استفاده کرده است.<ref name="sezgin" /> | - '''کتاب اخبار المدینه (تاریخ المدینه):''' از نخستین آثار در زمینه تاریخ مدینه که بعدها زبیر بن بکار از آن استفاده کرده است.<ref name="sezgin" /> | ||
- '''منتخب من کتاب أزواج النبی صلیاللهعلیهوسلم''' | |||
==پانويس== | ==پانويس== | ||
| خط ۱۱۳: | خط ۱۱۶: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/20943?volumeNumber=3&pageNumber=51 ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، الضعفاء و المتروکین، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۶ق/ | *[https://noorlib.ir/book/view/20943?volumeNumber=3&pageNumber=51 ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، الضعفاء و المتروکین، ج۳، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۶ق/۱۹۸۶م] | ||
*امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق، | *امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، ج۵، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق، | ||
*سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، قم: کتابخانه حضرت آیتالله العظمی مرعشی نجفی (ره)، چاپ دوم، ۱۴۱۲ق، | *سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱، قم: کتابخانه حضرت آیتالله العظمی مرعشی نجفی (ره)، چاپ دوم، ۱۴۱۲ق، | ||
*ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الإسلام و وفيات المشاهير و | *ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الإسلام و وفيات المشاهير و الأعلام،ج۱۵، بیروت: دار الکتاب العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق، | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۱۱
محمد بن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی مدنی (متوفی پیش از ۲۰۰ق)، مشهور به ابن زباله، از محدثان، اخباریان و نویسندگان قرن دوم هجری در مدینه بود. او از راویان و نویسندگان اولیه تاریخ مدینه به شمار میرود و کتاب «اخبار المدینه» یا «تاریخ المدینه» از آثار مهم اوست که بعدها زبیر بن بکار از آن استفاده کرده است. ابن زباله از مالک بن انس و دیگر محدثان مدینه روایت کرده و راویانی چون زبیر بن بکار و احمد بن صالح مصری از او نقل حدیث کردهاند. درباره وثاقت او میان رجالشناسان اختلاف نظر جدی وجود دارد؛ برخی او را به کذب و وضع حدیث متهم کردهاند، در حالی که برخی او را در زمینه مغازی و انساب بسیار دانا توصیف کردهاند.
| محمد بن حسن بن زباله | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد بن حسن بن ابی الحسن بن زباله مخزومی مدنی |
| نامهای دیگر | ابو الحسن |
| لقب | ابن زباله |
| نسب | از قبیله مخزوم |
| نام پدر | حسن بن ابی الحسن بن زباله |
| ولادت | اواخر قرن دوم هجری |
| محل تولد | مدینه |
| محل زندگی | مدینه |
| رحلت | قبل از ۲۰۰ هجری قمری |
| مدفن | مدینه |
| دین | اسلام |
| پیشه | محدث، اخباری، نویسنده |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | تاریخ مدینه، مغازی، انساب |
| اساتید |
|
| شاگردان |
|
| برخی آثار |
|
ولادت
تاریخ دقیق تولد محمد بن حسن بن زباله در منابع ذکر نشده است. او در مدینه به دنیا آمد و به قبیله مخزوم منتسب بود.[۱][۲] کنیه او «ابو الحسن» ذکر شده است.[۳]
تحصیلات
اساتید
ابن زباله از استادان متعددی روایت کرده است که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- مالک بن انس (امام مالک)[۱][۲]
- سلیمان بن بلال[۲]
- دراوردی (عبدالعزیز بن محمد دراوردی)[۱][۲]
- اسامه بن زید بن اسلم[۲]
شاگردان
راویان متعددی از او حدیث و اخبار نقل کردهاند که از جمله آنها میتوان به افراد زیر اشاره کرد:
- زبیر بن بکار (راوی و نویسنده معروف)[۴][۲]
- احمد بن صالح مصری[۲]
- هارون حمّال[۲]
- عبدالله بن احمد بن ابی مسرّه[۲]
فعالیتها
جایگاه علمی
ابن زباله از نویسندگان و اخباریان اولیه در زمینه تاریخ مدینه به شمار میرود.[۴] او کتابی در تاریخ مدینه تألیف کرده که بعدها زبیر بن بکار از آن استفاده کرده است.[۴] احمد بن صالح مصری درباره او گفته است: «من از او صد هزار حدیث نوشتم، سپس برایم روشن شد که او حدیث میساخت، پس او را رها کردم. و کسی را داناتر از او به مغازی و انساب ندیدم.»[۲]
تألیف
از مهمترین آثار ابن زباله میتوان به کتاب «اخبار المدینه» یا «تاریخ المدینه» اشاره کرد که از نخستین آثار در زمینه تاریخ مدینه به شمار میرود.[۴]
دیدگاه رجالشناسان درباره وثاقت
درباره وثاقت ابن زباله میان رجالشناسان اختلاف نظر شدیدی وجود دارد:
- تضعیف شدید:
- یحیی بن معین او را «لیس بثقة» و «کان یسرق الحدیث» و «کذاب» توصیف کرده است.[۱][۲]
- ابوداوود او را «کذاب» خوانده است.[۱][۲]
- نسایی و ازدی او را «متروک الحدیث» دانستهاند.
- بخاری گفته است: «عنده مناکیر» (در روایاتش مطالب ناشناخته و منکر وجود دارد).[۱]
- رازی (ابوحاتم) او را «واهی الحدیث» و «ضعیف» توصیف کرده است.[۱]
- دارقطنی او را «منکر الحدیث» خوانده است.[۱]
- ابن حبان گفته است: «از ثقات چیزهایی روایت میکند که از آنها نشنیده است.»[۱]
- ابن عدی برخی روایات او از مالک را منکر دانسته است.[۲]
- توصیف به دانش وسیع: با وجود تضعیف شدید، برخی از رجالشناسان به دانش گسترده او در زمینه مغازی و انساب اعتراف کردهاند. احمد بن صالح مصری گفته است: «کسی را داناتر از او به مغازی و انساب ندیدم.»[۲] ذهبی نیز او را «اخباری علامه» توصیف کرده است.[۲]
وفات
ابن زباله در اواخر قرن دوم هجری و پیش از سال ۲۰۰ هجری قمری در مدینه درگذشت.[۴][۳]
آثار
از مهمترین آثار ابن زباله میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- کتاب اخبار المدینه (تاریخ المدینه): از نخستین آثار در زمینه تاریخ مدینه که بعدها زبیر بن بکار از آن استفاده کرده است.[۴]
- منتخب من کتاب أزواج النبی صلیاللهعلیهوسلم
پانويس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ ۱٫۸ ابن جوزی، الضعفاء و المتروکین، ج۳، ص۵۱
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ ۲٫۱۴ ۲٫۱۵ ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الإسلام و وفيات المشاهير و الأعلام، ج۱۵، ص۳۶۴
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، ج۵، ص۴۰۷
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱، ص۲۰۱-۲۰۲
منابع مقاله
- ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی، الضعفاء و المتروکین، ج۳، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۴۰۶ق/۱۹۸۶م
- امینی، عبدالحسین، الغدیر فی الکتاب و السنة و الأدب، ج۵، قم: مرکز الغدیر للدراسات الإسلامیة، ۱۴۱۶ق،
- سزگین، فؤاد، تاریخ التراث العربی، ج۱، قم: کتابخانه حضرت آیتالله العظمی مرعشی نجفی (ره)، چاپ دوم، ۱۴۱۲ق،
- ذهبی، محمد بن احمد، تاریخ الإسلام و وفيات المشاهير و الأعلام،ج۱۵، بیروت: دار الکتاب العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق،