شأن الدعاء

شأن الدعاء
پدیدآوران	خطابی، حمد بن محمد (نويسنده) دقاق، احمد یوسف (محقق)
ناشر	دار الثقافة العربية
مکان نشر	سوریه - دمشق ** لبنان - بیروت
سال نشر	1412ق - 1992م
چاپ	3
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	/خ6ش2 266 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

شأن الدعاء، از آثار واژه‌شناس، حافظ، محدث و فقیه قرن چهارم هجری قمری، ابوسلیمان حمد بن محمد بن ابراهیم خَطّابی بُستی، مشهور به ابوسلیمان خطّابی (319-388ق)، پژوهشی است که جایگاه دعا در فرهنگ اسلامی را توضیح می‌دهد و برخی از ادعیه مأثور را معرفی می‌کند. پژوهشگر معاصر، احمد یوسف دقاق، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده است.

هدف و روش

• ابوسلیمان خطّابی، برخی از پرسش‌های علاقه‌مندان درباره تعریف، فواید و چگونگی‌های دعا را مطرح کرده و اضافه کرده است:... پس من به مقداری که برایم میسّر شد و دانشم به آن رسید، به این خواسته پاسخ دادم و ایجاز و اختصار را برگزیدم.
• احمد یوسف دقاق، انگیزه نگارش اثر حاضر را شرح دادن معانی ادعیه کتاب الدعوات تألیف ابن خزیمه دانسته و افزوده است: سبب املای این کتاب آن بود که برخی از برادران ابوسلیمان خطّابی، از او درخواست کردند که معنای دعا را برای آنان شرح دهد و معانی الفاظ دشوار ادعیه مأثوره را آشکار سازد و....

ساختار و محتوا

• ابوسلیمان خطّابی، در کتاب حاضر، مباحث جامعی را در باب دعا و ادعیه مأثوره مطرح کرده است. برخی از مسائل مهم در این اثر عبارت است از: معنا و حقیقت دعا، اختلاف مردم درباره دعا، ارزشمندی دعا، شرایط استجابت دعا، دعاهای ناپسند عوام، لحن در دعا، تفسیر اسمای حسنای الهی، معنای رحمان و رحیم، معنای «سلام علیکم»، معنای ربّ العالمین و برخی از دعاهای مأثور که در ادعیه ابن خزیمه نیامده است.

نمونه مباحث

• 83- «أعوذ بك من فتنة المسيح الدجال»؛ شرح: عوام برای تفکیک بین حضرت مسیح(ع) و مسیح دجال، دومی را با کسر میم و تثقیل سین، یعنی به‌صورت «مِسّیح» می‌خوانند! ولی گزینه درست در هر دو، همان فتح میم و تخفیف سین است (مَسیح).

مسیح دجال، را از آن جهت که یک چشمش کور (یا محوشده) است، مسیح نامیده‌اند؛ یعنی فعیل (مسیح) به معنای مفعول (ممسوح) است، ولی در مسیح(ع)، فعیل (مسیح) به معنای فاعل (ماسِح) است؛ یعنی حضرت مسیح(ع) دستش را بر هر بیماری می‌کشید، شفا می‌یافت.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.