عبادی، محمد بن احمد: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
==نام و نسب== | ==نام و نسب== | ||
ابوعاصم محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد عبادی هروی است.<ref name="dehkhoda">[https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=10&pageNumber=15681 دهخدا، علیاکبر، لغت نامه، ج۱۰، ص۱۵۶۸۱]</ref> لقب او «قاضی ابوعاصم» و نسبتش «عبادی» است که به جدش «عباد» بازمیگردد.<ref name="ebnkhalkan">[https://noorlib.ir/book/view/36534?volumeNumber=4§ionNumber=2&pageNumber=214 ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۱۴]</ref> واژه «عبادی» با فتح عین و تشدید باء و دال مهمله تلفظ میشود.<ref name="ebnkhalkan" /> نسبت «هروی» نیز به شهر هرات اشاره دارد.<ref name="samani"> | ابوعاصم محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد عبادی هروی است.<ref name="dehkhoda">[https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=10&pageNumber=15681 دهخدا، علیاکبر، لغت نامه، ج۱۰، ص۱۵۶۸۱]</ref> لقب او «قاضی ابوعاصم» و نسبتش «عبادی» است که به جدش «عباد» بازمیگردد.<ref name="ebnkhalkan">[https://noorlib.ir/book/view/36534?volumeNumber=4§ionNumber=2&pageNumber=214 ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۱۴]</ref> واژه «عبادی» با فتح عین و تشدید باء و دال مهمله تلفظ میشود.<ref name="ebnkhalkan" /> نسبت «هروی» نیز به شهر هرات اشاره دارد.<ref name="samani">سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الأنساب، ج۴، ص۹۹</ref> | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
| خط ۵۷: | خط ۵۷: | ||
==ویژگیهای علمی== | ==ویژگیهای علمی== | ||
[[سبکی، عبدالوهاب بن علی|سبکی]] در [[طبقات الشافعیة الکبری]] نقل کرده که ابوسعد هروی درباره او گفت: «وی رفیعترین افراد زمان خود در فراوانی نکات فقهی و احاطه بر مسائل نادر بود.»<ref name="tarajm">[https://tarajm.com/people/27483 پایگاه تراجم: محمد بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن عباد الهروي أبي عاصم | [[سبکی، عبدالوهاب بن علی|سبکی]] در [[طبقات الشافعیة الکبری]] نقل کرده که ابوسعد هروی درباره او گفت: «وی رفیعترین افراد زمان خود در فراوانی نکات فقهی و احاطه بر مسائل نادر بود.»<ref name="tarajm">[https://tarajm.com/people/27483 پایگاه تراجم: محمد بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن عباد الهروي أبي عاصم العبادي]</ref> سبکی همچنین مینویسد: «ابوعاصم فردی ژرفنگر و نکتهسنج بود و به دلیل علاقه به به کارگیری ذهنهای تیزبین، عبارات پیچیده و دشواری داشت.»<ref name="tarajm" /> ذهبی در سیر اعلام النبلاء او را «امام، شیخ شافعیه، قاضی» و «محقق و مدقق» توصیف کرده است.<ref name="zahabi" /> | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
==آثار== | ==آثار== | ||
از ابوعاصم عبادی هروی آثار متعددی در فقه و حدیث بر جای مانده است. مهمترین آنها عبارتند از:<ref name="dehkhoda" /><ref name="ebnkhalkan" /><ref name="asnawi" /><ref name="baghdadi"> | از ابوعاصم عبادی هروی آثار متعددی در فقه و حدیث بر جای مانده است. مهمترین آنها عبارتند از:<ref name="dehkhoda" /><ref name="ebnkhalkan" /><ref name="asnawi" /><ref name="baghdadi">بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۱</ref><ref name="hashemi">[https://noorlib.ir/book/view/20632?volumeNumber=26§ionNumber=2&pageNumber=303 هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۶، ص۳۰۳]</ref><ref name="nasiri">نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان، ج۴، ص۱۴۱</ref><ref name="gorji">[https://noorlib.ir/book/view/507?pageNumber=106 گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، ص۱۰۶]</ref><ref name="zarkoli">زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۵، ص۳۱۴</ref> | ||
{{ستون-شروع|۲}} | {{ستون-شروع|۲}} | ||
| خط ۸۲: | خط ۸۲: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/53064?volumeNumber=10&pageNumber=15681 دهخدا، علیاکبر، لغت نامه، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش، ج۱۰] | ||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/36534?volumeNumber=4§ionNumber=2&pageNumber=214 ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، بیروت: دار الفکر، ج۴] | ||
*اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، المهمات فی شرح الروضة و الرافعی، بیروت: دار ابن حزم، ۲۰۰۹م، | *[https://noorlib.ir/book/view/69890?pageNumber=267 اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، المهمات فی شرح الروضة و الرافعی، بیروت: دار ابن حزم، ۲۰۰۹م، ج۱] | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/3267?volumeNumber=5&pageNumber=270 سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسه امام صادق علیهالسلام، ۱۴۱۸ق، ج۵] | |||
*[https://noorlib.ir/book/view/17065?volumeNumber=2&pageNumber=208 بستانی، بطرس، دائرة المعارف، بیروت: دار المعرفة، ج۲] | |||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/18220?volumeNumber=18&pageNumber=180 ذهبی، محمد بن احمد، سیر أعلام النبلاء، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۹۹۴م، ج۱۸] | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/20632?volumeNumber=26§ionNumber=2&pageNumber=303 هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، ۱۳۷۸ش، ج۲۶] | |||
*[https://noorlib.ir/book/view/507?pageNumber=106 گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، تهران: سمت، ۱۳۷۹ش] | |||
*[https://tarajm.com/people/27483 پایگاه تراجم: محمد بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن عباد الهروي أبي عاصم العبادي] | |||
*سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الأنساب، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۹۹۸م، ج۴ | |||
*زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، | *بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین: اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۹۵۱م، ج۲ | ||
*نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان: زندگینامه نامآوران فرهنگی ایران، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۴ش، ج۴ | |||
*زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج۵ | |||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
* [[طبقات الفقهاء الشافعية (عبادی)]] | * [[طبقات الفقهاء الشافعية (عبادی)]] | ||
* [[ | * [[الفتاوی و الزيادات علی الفتاوی و زيادات الزيادات علی الفتاوی]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 تیر 1405]] | ||
[[رده:مؤلفین-خرداد]] | [[رده:مؤلفین-خرداد]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۵ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۶:۴۹
ابوعاصم محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد عبادی هروی (۳۷۵ – ۴۵۸ ق)، فقیه برجسته، قاضی و محدث نامدار شافعی در قرن پنجم هجری بود. او به دلیل دقت نظر و تسلط بر مذهب شافعی به عنوان یکی از ارکان فقه در عصر خود شناخته میشد و تألیفات متعددی در فقه و اصول بر جای گذاشت. «طبقات الفقهاء» از مهمترین آثار او در تاریخ نگاری فقه شافعی است.
| ابوعاصم عبادی هروی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد |
| نامهای دیگر | ابوعاصم عبادی هروی |
| لقب | قاضی ابوعاصم |
| نام پدر | احمد بن محمد |
| ولادت | ۳۷۵ هجری قمری (۹۸۵ میلادی) |
| محل تولد | هرات (افغانستان کنونی) |
| محل زندگی | هرات، نیشابور |
| رحلت | شوال ۴۵۸ هجری قمری (۱۰۶۶ میلادی) |
| طول عمر | ۸۳ سال |
| فرزندان | ابوالحسن عبادی (فرزند) |
| دین | اسلام |
| مذهب | شافعی |
| پیشه | فقیه، قاضی، محدث، نویسنده |
| منصب | قاضی |
| اطلاعات علمی | |
| درجه علمی | امام، مجتهد، محدث |
| علایق پژوهشی | فقه شافعی، حدیث، قضاء |
| اساتید |
|
| شاگردان |
|
| برخی آثار |
|
نام و نسب
ابوعاصم محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد عبادی هروی است.[۱] لقب او «قاضی ابوعاصم» و نسبتش «عبادی» است که به جدش «عباد» بازمیگردد.[۲] واژه «عبادی» با فتح عین و تشدید باء و دال مهمله تلفظ میشود.[۲] نسبت «هروی» نیز به شهر هرات اشاره دارد.[۳]
ولادت
ابوعاصم عبادی هروی در سال ۳۷۵ هجری قمری (۹۸۵ میلادی) در شهر هرات متولد شد.[۱][۲][۴]
اساتید
او فقه را در هرات نزد قاضی ابومنصور محمد بن محمد ازدی فراگرفت و در نیشابور از محضر قاضی ابوعمر بسطامی، استاد ابوطاهر زیادتی و ابواسحاق اسفراینی بهره برد.[۲][۵][۶] همچنین از احمد بن محمد بن سهل قراب و دیگران حدیث شنید.[۲]
شاگردان
قاضی ابوسعد هروی،[۲][۷] اسماعیل بن ابی صالح مؤذن[۷] و ابوالحسن عبادی (فرزندش)[۵] از جمله شاگردان و راویان او بودند.
ویژگیهای علمی
سبکی در طبقات الشافعیة الکبری نقل کرده که ابوسعد هروی درباره او گفت: «وی رفیعترین افراد زمان خود در فراوانی نکات فقهی و احاطه بر مسائل نادر بود.»[۸] سبکی همچنین مینویسد: «ابوعاصم فردی ژرفنگر و نکتهسنج بود و به دلیل علاقه به به کارگیری ذهنهای تیزبین، عبارات پیچیده و دشواری داشت.»[۸] ذهبی در سیر اعلام النبلاء او را «امام، شیخ شافعیه، قاضی» و «محقق و مدقق» توصیف کرده است.[۷]
وفات
ابوعاصم عبادی هروی در شوال سال ۴۵۸ هجری قمری (۱۰۶۶ میلادی) در سن ۸۳ سالگی درگذشت.[۱][۲][۵]
آثار
از ابوعاصم عبادی هروی آثار متعددی در فقه و حدیث بر جای مانده است. مهمترین آنها عبارتند از:[۱][۲][۵][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]
- المبسوط – از مهمترین آثار او در فروع فقه شافعی، در حدود سی جلد
- الهادی الی مذاهب العلماء – در فقه مقارن
- ادب القضاء یا ادب القاضی – در آداب قضاوت بر مذهب شافعی
- طبقات الفقهاء – نخستین کتاب در شرح حال فقیهان شافعی و از منابع اصلی طبقاتنویسی بعدی
- الرد علی القاضی السمعانی
- الزیادات – در فروع
- زیادات الزیادات
- الزیادات علی زیادات الزیادات
- احکام المیاه یا کتاب المياه
- کتاب الاطعمه
پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ دهخدا، علیاکبر، لغت نامه، ج۱۰، ص۱۵۶۸۱
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، ج۴، ص۲۱۴
- ↑ سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الأنساب، ج۴، ص۹۹
- ↑ بستانی، بطرس، دائرة المعارف، ج۲، ص۲۰۸
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، المهمات، ج۱، ص۲۶۷-۲۶۸
- ↑ سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، ج۵، ص۲۷۰-۲۷۱
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ذهبی، محمد بن احمد، سیر أعلام النبلاء، ج۱۸، ص۱۸۰-۱۸۱
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ پایگاه تراجم: محمد بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن عباد الهروي أبي عاصم العبادي
- ↑ بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۱
- ↑ هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۶، ص۳۰۳
- ↑ نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان، ج۴، ص۱۴۱
- ↑ گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، ص۱۰۶
- ↑ زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۵، ص۳۱۴
منابع مقاله
- دهخدا، علیاکبر، لغت نامه، تهران: دانشگاه تهران، ۱۳۷۷ش، ج۱۰
- ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، بیروت: دار الفکر، ج۴
- اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، المهمات فی شرح الروضة و الرافعی، بیروت: دار ابن حزم، ۲۰۰۹م، ج۱
- سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسه امام صادق علیهالسلام، ۱۴۱۸ق، ج۵
- بستانی، بطرس، دائرة المعارف، بیروت: دار المعرفة، ج۲
- ذهبی، محمد بن احمد، سیر أعلام النبلاء، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۹۹۴م، ج۱۸
- هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، تهران: بنیاد دایرةالمعارف اسلامی، ۱۳۷۸ش، ج۲۶
- گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، تهران: سمت، ۱۳۷۹ش
- پایگاه تراجم: محمد بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن عباد الهروي أبي عاصم العبادي
- سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الأنساب، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۹۹۸م، ج۴
- بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین: اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۹۵۱م، ج۲
- نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان: زندگینامه نامآوران فرهنگی ایران، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، ۱۳۸۴ش، ج۴
- زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج۵