وقعة الجمل (غلابی)

وقعة الجمل، از آثار راوی و اخباری شیعی و نویسنده و گزارشگر ثقه احداث و مغازی در قرن سوم هجری قمری، ابوعبدالله محمد بن زکریا بن دینار غلابی بصری (متوفای 298ق) و به روایت محمد بن یحیی بن عبدالله بن عباس صولی (متوفای 335ق)، گزارشی است که جنگ جمل را که در سال 36ق، واقع شد، بیان می‌کند. شاعر، ادیب و مورخ معاصر، محمدحسن آل‌یاسین (1350-1427ق)، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده است.

وقعة الجمل(غلابی، محمد بن زکریا)
پدیدآوران	غلابی، محمد بن زکریا (نويسنده) صولی، محمد بن یحیی (سایر) آل یاسین، محمد حسن (محقق)
ناشر	مکتبة إمام جمعة النجف الاشرف
مکان نشر	عراق - بغداد
سال نشر	1390ق - 1970م
چاپ	1
زبان	عربی
تعداد جلد	1
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

• محمدحسن آل‌یاسین، بعد از بیان اهمیت واقعه جمل و معرفی اجمالی کتاب‌های تألیف‌شده در این زمینه، نویسنده و راوی اثر حاضر را شناسانده و از جمله نوشته است:

1. ابوعبدالله غلابی، از شخصیت‌های ممتاز اصحاب ما در بصره و گزارشگر احداث و مغازی و پُراطلاع و ثقه و صادق بود.
2. ابوعبدالله غلابی، کتاب‌های بسیاری نوشت مانند: «كتاب أخبار فاطمة و منشأها و مولدها(ع)»، «كتاب الجمل الكبير»، «كتاب الجمل المختصر» (کتاب حاضر) و «كتاب مقتل الحسين(ع)».

• محمدحسن آل‌یاسین، تأکید کرده است که نسخه خطی این اثر، هرچند پُرغلط است، ولی از نفیس‌ترین نسخه‌های خطی کتابخانه ظاهریه دمشق شمرده می‌شود.

ساختار و محتوا

• ابوعبدالله غلابی، در کتاب حاضر، که مختصر است و کمتر از بیست صفحه دارد، روایات و اخباری را در باب جنگ جمل به ترتیب تاریخی بیان کرده و از تحلیل و نقد خودداری ورزیده است.

نمونه مباحث

• امام علی(ع) بعد از آنکه شتر عایشه بر زمین افتاد و شکست ناکثین آشکار شد، خطاب به عایشه گفت: آیا رسول خدا(ص) به تو فرمان داد که جنگ‌افروزی کنی؟! به خدا قسم این قوم درباره تو عدالت را مراعات نکردند و درباره رسول ‌خدا نیز انصاف نورزیدند؛ زیرا زنان و محارم خود را در خانه‌های خود مصون داشتند و همسر رسول خدا(ص) را آماج شمشیرها و نیزه‌ها قرار دادند! پس عایشه گفت: مغرور شدم و مرا فریب دادند و گفتند: تو با این کار بین مردم اصلاح می‌کنی!....

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.