فیض کاشانی، محمد بن شاه‌مرتضی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''محمّد بن مرتضى فیض کاشانی'''  (۱۰۰۷-۱۰۹۱ق)، معروف به ملامحسن فیض، محدث، مفسر، فقیه، حکیم و شاعر برجسته عصر صفوی بود. وی در چهاردهم صفر سال ۱۰۰۷ق در کاشان متولد شد. پدرش رضی‌الدین شاه مرتضی، فقیه و مفسر و مادرش زهرا خاتون، بانویی عالم و شاعر بود. در دو سالگی پدر را از دست داد و تحت سرپرستی دایی و عمویش قرار گرفت. مقدمات علوم را در کاشان فراگرفت و در بیست سالگی برای ادامه تحصیل به اصفهان مهاجرت کرد و از محضر استادان بزرگی چون شیخ بهایی، میرداماد، میرفندرسکی و محمدتقی مجلسی بهره برد. سپس برای کسب علم نزد سید ماجد بحرانی به شیراز رفت و دو سال به تکمیل علم حدیث پرداخت. پس از حج، به همراه عبدالرزاق لاهیجی به کهک قم نزد ملاصدرا رفت و هشت سال مونس تنهایی او بود و در همین دوران با دختر ملاصدرا ازدواج کرد. سپس همراه ملاصدرا به شیراز رفت و پس از دو سال به کاشان بازگشت و به تدریس، تبلیغ و تألیف مشغول گردید. فیض گرایش به مکتب اخباری در فقه داشت و نزدیک به دویست جلد کتاب در علوم مختلف تألیف کرد. از مهم‌ترین آثار او می‌توان به تفسیر «الصافی»، «الوافی» (جامع‌ترین مجموعه احادیث شیعه تا زمان خود)، «المحجة البیضاء فی تهذیب الإحیاء» (در اخلاق)، «مفاتیح الشرائع» (در فقه)، «علم الیقین» (در عقاید) و «دیوان فیض کاشانی» اشاره کرد. او شاگردان برجسته‌ای چون محمدباقر مجلسی، قاضی سعید قمی و نعمت‌الله جزایری را تربیت کرد. فیض سرانجام در ۲۲ ربیع‌الثانی ۱۰۹۱ق در ۸۴ سالگی در کاشان درگذشت و در قبرستانی که در زمان حیاتش زمین آن را خریداری و وقف کرده بود، به خاک سپرده شد.