فاضل هندی، محمد بن حسن: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    خط ۴۳: خط ۴۳:
    }}
    }}


    '''محمد بن حسن فاضل هندی''' (۱۰۶۲-۱۱۳۱ق)، فقیه، اصولی و فیلسوف برجسته دوره صفویه. وی در اصفهان زاده شد و به دلیل هوش سرشار، تحصیلات خود را در سنین نوجوانی به پایان رساند. او به همراه پدرش به هند سفر کرد و به همین دلیل به «فاضل هندی» مشهور شد. فاضل هندی در علوم مختلف عقلی و نقلی مهارت داشت و آثار متعددی تألیف کرد. مهم‌ترین اثر او کتاب «کشف اللثام عن قواعد الأحکام» است که شرحی بر «قواعد الاحکام» علامه حلی می‌باشد و از منابع مهم فقهی مورد استناد فقهای بزرگی چون صاحب جواهر و صاحب ریاض بوده است. از دیگر آثار او می‌توان به «حکمت خاقانیه» در فلسفه، «الزبدة فی اصول‌الدین» در کلام و تفسیر مفصلی بر قرآن اشاره کرد. وی در اوج فتنه افغان و سقوط اصفهان درگذشت و در تخت‌فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.
    '''محمد بن حسن فاضل هندی''' (۱۰۶۲-۱۱۳۱ق)، فقیه، اصولی و فیلسوف برجسته دوره صفویه. وی در اصفهان زاده شد و به دلیل هوش سرشار، تحصیلات خود را در سنین نوجوانی به پایان رساند. او به همراه پدرش به هند سفر کرد و به همین دلیل به «فاضل هندی» مشهور شد. فاضل هندی در علوم مختلف عقلی و نقلی مهارت داشت و آثار متعددی تألیف کرد. مهم‌ترین اثر او کتاب «[[كشف اللثام عن قواعد الأحكام|کشف اللثام عن قواعد الأحکام]]» است که شرحی بر «[[قواعد الأحكام|قواعد الاحکام]]» [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلی]] می‌باشد و از منابع مهم فقهی مورد استناد فقهای بزرگی چون [[صاحب جواهر، محمدحسن|صاحب جواهر]] و [[طباطبایی کربلایی، علی بن محمدعلی|صاحب ریاض]] بوده است. از دیگر آثار او می‌توان به «[[حکمت خاقانیه]]» در فلسفه، «الزبدة فی اصول‌الدین» در کلام و تفسیر مفصلی بر قرآن اشاره کرد. وی در اوج فتنه افغان و سقوط اصفهان درگذشت و در تخت‌فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.


    ==ولادت==
    ==ولادت==

    نسخهٔ کنونی تا ‏۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۰:۰۶

    فاضل هندی
    مقبره فاضل هندی در تخت‌فولاد اصفهان
    مقبره فاضل هندی در تخت‌فولاد اصفهان
    نام کاملبهاءالدین محمد بن حسن اصفهانی
    نام‌های دیگرفاضل هندی، فاضل اصفهانی، کاشف اللثام
    لقبعالم ربانی
    نام پدرتاج‌الدین حسن بن شرف‌الدین فلاورجانی
    ولادت۱۰۶۲ق
    محل تولداصفهان، ایران
    محل زندگیاصفهان، هند
    رحلت۱۱۳۱ق
    مدفنتخت‌فولاد اصفهان (مقبره فاضلان)
    طول عمر۶۹ سال
    دیناسلام
    مذهبشیعه دوازده امامی
    پیشهفقیه، اصولی، متکلم، فیلسوف، مفسر
    اطلاعات علمی
    حوزهاصفهان
    علایق پژوهشیفقه، اصول، کلام، فلسفه، تفسیر
    اساتید
    • تاج‌الدین حسن (پدر)
    برخی آثار

    محمد بن حسن فاضل هندی (۱۰۶۲-۱۱۳۱ق)، فقیه، اصولی و فیلسوف برجسته دوره صفویه. وی در اصفهان زاده شد و به دلیل هوش سرشار، تحصیلات خود را در سنین نوجوانی به پایان رساند. او به همراه پدرش به هند سفر کرد و به همین دلیل به «فاضل هندی» مشهور شد. فاضل هندی در علوم مختلف عقلی و نقلی مهارت داشت و آثار متعددی تألیف کرد. مهم‌ترین اثر او کتاب «کشف اللثام عن قواعد الأحکام» است که شرحی بر «قواعد الاحکام» علامه حلی می‌باشد و از منابع مهم فقهی مورد استناد فقهای بزرگی چون صاحب جواهر و صاحب ریاض بوده است. از دیگر آثار او می‌توان به «حکمت خاقانیه» در فلسفه، «الزبدة فی اصول‌الدین» در کلام و تفسیر مفصلی بر قرآن اشاره کرد. وی در اوج فتنه افغان و سقوط اصفهان درگذشت و در تخت‌فولاد اصفهان به خاک سپرده شد.

    ولادت

    وى در سال 1062 ه‍.ق در يك خانواده روحانى در اصفهان به دنيا آمد.

    تحصیلات

    او از همان اوان كودكى به تحصيل علوم متداول آن زمان مشغول شد و بخاطر هوش سرشارش در سيزده سالگى از تحصيل معقول و منقول فراغت يافت. پس از طى مراحل تحصيل و كمالات، به مرتبه‌اى رسيد كه از او به عنوان يكى از فقهاى بزرگ و نامدار اواخر دولت صفويه نام برده مى‌شد و در اغلب علوم عقلى و نقلى و فنون اصلى و فرعى اسلامى، وحيد عصر و اعجوبه دهر بوده است.

    او به واسطه پدرش تاج‌الدين حسن، از ملا حسنعلى پسر ملا عبداللّه شوشترى كه از مشايخ علامه مجلسى بوده است، روايت مى‌كند. علت اشتهار او به فاضل هندى نيز به مناسبت همراهى او با پدرش در سفر هندوستان بوده است كه مدتى در آنجا اقامت گزيد و بر خلاف رضايت و ميل باطنى‌اش به (فاضل هندى) مشهور گرديده است.

    منابع از اساتید او یادی نکرده‌اند، گرچه برخی از منابع اولین استاد او را پدرش تاج‌الدین حسن بن شرف‌الدین فلاورجانی اصفهانی دانسته‌اند.

    وفات

    او در سال 1131ه‍.ق (كه مصادف بود با فتنه افغان و تسلط آنان بر اصفهان) دار فانى را وداع نمود و آرامگاه او در تخت فولاد، بالاتر از قبر خواجوئى مى‌باشد. حاج ملا محمد نائينى نيز كه ملقب به (فاضل) بود در سال 1263 ه‍.ق در اصفهان وفات يافت و در جنب آرامگاه فاضل هندى مدفون گرديد كه به همين مناسبت اين آرامگاه را مردم اصفهان (فاضلان) مى‌گويند.

    آثار

    وى قبل از 12 سالگى شروع به تأليف كتاب نموده است، از او کتاب‌ها و آثار مفيدى به يادگار مانده است كه مرحوم مدرس در كتاب ريحانة الادب اسامى برخى از آنها را به اين ترتيب نام مى‌برد:

    - كشف اللثام عن قواعد الاحكام، كه شرح قواعد علامه و مشهورترين تألیف او، و از مهم‌ترين منابع و مدارک صاحب رياض در موقع تألیف كتاب رياض، و مستند صاحب جواهر در تألیف كتاب پر ارزش «جواهر» بوده است و مرحوم صاحب جواهر اعتقاد كامل به اين كتاب داشته است و هر گاه اين كتاب را همراه نداشته، چيزى را آغاز به تحرير نمى‌نموده است.

    1. اصالة النظر في القضاء و القدر
    2. تفسير القرآن، كه مبسوط و مفصل است
    3. تلخيص الشفا كه ملخص شفاى بوعلى است
    4. چهار آئينه به فارسى، در چهار مطلب: صانع، عصمت آل عبا(ع)، اجماع امت بر امامت غير معصوم و آيه غار
    5. حاشيه شرح عقائد نسفيه تفتازانى
    6. حاشيه شرح مواقف سيد شريف
    7. الزبدة في اصول‌الدين
    8. حاشيه شرح هداية ميبدى
    9. شرح العوامل المائة
    10. شرح قصيده حميرى
    11. شرح الكافية
    12. كليد بهشت (به فارسى)
    13. ملخص التلخيص
    14. المناهج السوية في شرح الروضة البهية في شرح اللمعة الدمشقية

    و غير اينها هم هشتاد مورد را در فنون متنوعه به او نسبت داده‌اند.

    منابع مقاله

    1. آشنايى با علوم اسلامى: ص306
    2. ريحانة الادب: مرحوم مدرس، ج 4، ص 284
    3. قصص العلماء: تنكابنى، ص 312
    4. روضات الجنات في احوال العلماء و السادات: خوانسارى، ج7، ص117- 111، چاپ اسماعيليان
    5. فقهاى نامدار شيعه: عقيقى بخشايشى، ص 237

    وابسته‌ها