الإیضاح في أصول النحو: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - ' ' به '')
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۸: خط ۸:
|زبان
|زبان
| زبان = عربی
| زبان = عربی
| کد کنگره = 9الف9د 6151 PJ  
| کد کنگره =9الف9د 6151 PJ  
| موضوع =زبان عربی - نحو
| موضوع =زبان عربی - نحو
|ناشر  
|ناشر  
| ناشر = مؤسسه انتشاراتی امام عصر (عج)
| ناشر = مؤسسه انتشاراتی امام عصر(عج)
| مکان نشر = ایران - قم
| مکان نشر = ایران - قم
| سال نشر = 1401ش - 1442ق
| سال نشر = 1401ش - 1442ق
خط ۴۴: خط ۴۴:
==ساختار و محتوا==
==ساختار و محتوا==
* این کتاب پس از مدخل بحث (شامل معنای لَحن و تعریف و فایده اصول نحو)، در چهار فصل اصلی سازماندهی شده است:
* این کتاب پس از مدخل بحث (شامل معنای لَحن و تعریف و فایده اصول نحو)، در چهار فصل اصلی سازماندهی شده است:
* فصل اول: منابع سماع (قرآن کریم: بررسی تواتر قرائات و نقد برخی نحویان در برخورد با لغت قرآن، بررسی منهج نحویان در استشهاد به حدیث و اثبات فصاحت کلام معصومین (ع) به‌ویژه [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] و بررسی صحت روایت، تدوین شعر و شرط مجهول نبودن قائل)
* فصل اول: منابع سماع (قرآن کریم: بررسی تواتر قرائات و نقد برخی نحویان در برخورد با لغت قرآن، بررسی منهج نحویان در استشهاد به حدیث و اثبات فصاحت کلام معصومین(ع) به‌ویژه [[امام علی علیه‌السلام|امام علی(ع)]] و بررسی صحت روایت، تدوین شعر و شرط مجهول نبودن قائل)
* فصل دوم: قیاس (تعریف قیاس، ارکان آن (مانند علت) و مراتب قیاس و استعمال)
* فصل دوم: قیاس (تعریف قیاس، ارکان آن (مانند علت) و مراتب قیاس و استعمال)
* فصل سوم: اصول لفظی (اصالت عدم ترادف، اصالت حقیقت، اصالت عدم تقدیر و اصالت عدم زیاده، بحث مفصل درباره نیابت و ضوابط آن و مباحثی پیرامون نظریه عامل و معنای تضمین)
* فصل سوم: اصول لفظی (اصالت عدم ترادف، اصالت حقیقت، اصالت عدم تقدیر و اصالت عدم زیاده، بحث مفصل درباره نیابت و ضوابط آن و مباحثی پیرامون نظریه عامل و معنای تضمین)
خط ۶۳: خط ۶۳:
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]


[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)‎‏]]
 
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۲:۰۰

الإيضاح في أصول النحو، از آثار ادیب و پژوهشگر معاصر، سجاد دیداری حسین‌آبادی (متولد 1365ش)، است که سعی دارد علاقمندان را با قواعد و فنون اجتهادی در نحو برای درک عمیق‌تر اسلوب‌های حکیمانه قرآن کریم آشنا کند تا آن را اصل و مبنای تعلیم و تعلّم قواعد زبان عربی قرار دهند.

الإیضاح في أصول النحو
الإیضاح في أصول النحو
پدیدآوراندیداری حسین‌آبادی، سجاد (نويسنده)
ناشرمؤسسه انتشاراتی امام عصر(عج)
مکان نشرایران - قم
سال نشر1401ش - 1442ق
چاپ1
شابک978-600-385-156-6
موضوعزبان عربی - نحو
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
9الف9د 6151 PJ
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

  • نویسنده در مقدمه کتاب، هدف اصلی خود را فراتر رفتن از تقلید و دستیابی به فنون اجتهادی در علم نحو بیان می‌کند تا پژوهشگر بتواند معانی لطیف و اسلوب‌های حکیمانه قرآن را درک کند. وی بر این باور است که: کتب پیشین مانند «الخصائص» ابن‌ جنی و «لمع الأدلة» ابن‌ انباری، با وجود ارزش علمی، در تنقیح برخی اصول مبنایی یا ارائه شواهد کافی از آیات و روایات دچار قصور بوده‌اند و فایده اصلی این علم، رهایی از حضیض تقلید و دستیابی به یقین در استنباط قواعد است. [۱]
  • نویسنده هشت ویژگی اصلی برای روش تحقیق خود برمی‌شمارد:

استناد به احادیث فریقین (شیعه و سنی).

تمسک به اقوال نحویان قدما. وارد کردن برخی مباحث اصول فقه در نحو (مانند جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه)

توجه به ملاک‌های اسلوب‌شناختی و بافتار (سیاق) در گزینش الفاظ. ردّ برخی اصول رایج مانند «اجماع» و «استحسان» در نحو و عدم اعتبار آن‌ها.

تلاش وافر برای تطبیق اصول نحوی بر آیات قرآن.

فراوانی استشهاد به آیات قرآن کریم و نقد قواعدی که با لغت و سیاق آیات ناسازگار است حذف مباحث فاقد ثمره در تبیین کلام عرب. [۲]

ساختار و محتوا

  • این کتاب پس از مدخل بحث (شامل معنای لَحن و تعریف و فایده اصول نحو)، در چهار فصل اصلی سازماندهی شده است:
  • فصل اول: منابع سماع (قرآن کریم: بررسی تواتر قرائات و نقد برخی نحویان در برخورد با لغت قرآن، بررسی منهج نحویان در استشهاد به حدیث و اثبات فصاحت کلام معصومین(ع) به‌ویژه امام علی(ع) و بررسی صحت روایت، تدوین شعر و شرط مجهول نبودن قائل)
  • فصل دوم: قیاس (تعریف قیاس، ارکان آن (مانند علت) و مراتب قیاس و استعمال)
  • فصل سوم: اصول لفظی (اصالت عدم ترادف، اصالت حقیقت، اصالت عدم تقدیر و اصالت عدم زیاده، بحث مفصل درباره نیابت و ضوابط آن و مباحثی پیرامون نظریه عامل و معنای تضمین)
  • فصل چهارم: اصول اسلوب‌شناختی قرآن (بررسی مناسبت بین سیاق آیات و انتخاب الفاظ، و تناسب بین اصوات و معانی در کلام وحی).

نمونه مباحث

  • نویسنده بر مبنای اصالت عدم ترادف، به تبیین تفاوت کلماتی پرداخته که در ظاهر هم‌معنا به نظر می‌رسند ولی بر اساس اسلوب قرآنی، متفاوتند. مثلا تفاوت «الريح» و «الرياح»: ریاح در باب رحمت استفاده می‌شود و ریح در عذاب. [۳]

پانویس

  1. مقدمه نویسنده، ص4-5.
  2. همان، ص7.
  3. متن کتاب، ص182.

منابع مقاله

  • مقدمه و متن کتاب.


وابسته‌ها