الإیضاح في أصول النحو: تفاوت میان نسخهها
A-esmaeili (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR118763J1.jpg | عنوان = الإیضاح في أصول النحو | عنوانهای دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = دیداری حسینآبادی، سجاد (نويسنده) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = 9الف9د 6151 PJ | موضوع =زبان عربی - نحو |ناشر | ناشر = مؤسسه انت...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
==هدف و روش== | ==هدف و روش== | ||
* نویسنده در مقدمه کتاب، هدف اصلی خود را فراتر رفتن از تقلید و دستیابی به فنون اجتهادی در علم نحو بیان میکند تا پژوهشگر بتواند معانی لطیف و اسلوبهای حکیمانه قرآن را درک کند. وی بر این باور است که: کتب پیشین مانند | * نویسنده در مقدمه کتاب، هدف اصلی خود را فراتر رفتن از تقلید و دستیابی به فنون اجتهادی در علم نحو بیان میکند تا پژوهشگر بتواند معانی لطیف و اسلوبهای حکیمانه قرآن را درک کند. وی بر این باور است که: کتب پیشین مانند «[[الخصائص]]» [[ابن جنی، عثمان بن جنی|ابن جنی]] و «لمع الأدلة» [[ابن انباری، عبدالرحمن بن محمد|ابن انباری]]، با وجود ارزش علمی، در تنقیح برخی اصول مبنایی یا ارائه شواهد کافی از آیات و روایات دچار قصور بودهاند و فایده اصلی این علم، رهایی از حضیض تقلید و دستیابی به یقین در استنباط قواعد است. <ref> مقدمه نویسنده، ص4-5. </ref> | ||
* نویسنده هشت ویژگی اصلی برای روش تحقیق خود برمیشمارد: | * نویسنده هشت ویژگی اصلی برای روش تحقیق خود برمیشمارد: | ||
استناد به احادیث فریقین (شیعه و سنی). | استناد به احادیث فریقین (شیعه و سنی). | ||
تمسک به اقوال نحویان قدما. | تمسک به اقوال نحویان قدما. | ||
وارد کردن برخی مباحث اصول فقه در نحو (مانند جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه) | وارد کردن برخی مباحث اصول فقه در نحو (مانند جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه) | ||
توجه به ملاکهای اسلوبشناختی و بافتار (سیاق) در گزینش الفاظ. | توجه به ملاکهای اسلوبشناختی و بافتار (سیاق) در گزینش الفاظ. | ||
ردّ برخی اصول رایج مانند «اجماع» و «استحسان» در نحو و عدم اعتبار آنها. | ردّ برخی اصول رایج مانند «اجماع» و «استحسان» در نحو و عدم اعتبار آنها. | ||
تلاش وافر برای تطبیق اصول نحوی بر آیات قرآن. | تلاش وافر برای تطبیق اصول نحوی بر آیات قرآن. | ||
فراوانی استشهاد به آیات قرآن کریم و نقد قواعدی که با لغت و سیاق آیات ناسازگار است | فراوانی استشهاد به آیات قرآن کریم و نقد قواعدی که با لغت و سیاق آیات ناسازگار است | ||
حذف مباحث فاقد ثمره در تبیین کلام عرب. <ref> همان، ص7. </ref> | حذف مباحث فاقد ثمره در تبیین کلام عرب. <ref> همان، ص7. </ref> | ||
| خط ۴۰: | خط ۴۴: | ||
==ساختار و محتوا== | ==ساختار و محتوا== | ||
* این کتاب پس از مدخل بحث (شامل معنای لَحن و تعریف و فایده اصول نحو)، در چهار فصل اصلی سازماندهی شده است: | * این کتاب پس از مدخل بحث (شامل معنای لَحن و تعریف و فایده اصول نحو)، در چهار فصل اصلی سازماندهی شده است: | ||
* فصل اول: منابع سماع (قرآن کریم: بررسی تواتر قرائات و نقد برخی نحویان در برخورد با لغت قرآن، بررسی منهج نحویان در استشهاد به حدیث و اثبات فصاحت کلام معصومین (ع) بهویژه امام علی (ع) و بررسی صحت روایت، تدوین شعر و شرط مجهول نبودن قائل) | * فصل اول: منابع سماع (قرآن کریم: بررسی تواتر قرائات و نقد برخی نحویان در برخورد با لغت قرآن، بررسی منهج نحویان در استشهاد به حدیث و اثبات فصاحت کلام معصومین(ع) بهویژه [[امام علی علیهالسلام|امام علی(ع)]] و بررسی صحت روایت، تدوین شعر و شرط مجهول نبودن قائل) | ||
* فصل دوم: قیاس (تعریف قیاس، ارکان آن (مانند علت) و مراتب قیاس و استعمال) | * فصل دوم: قیاس (تعریف قیاس، ارکان آن (مانند علت) و مراتب قیاس و استعمال) | ||
* فصل سوم: اصول لفظی (اصالت عدم ترادف، اصالت حقیقت، اصالت عدم تقدیر و اصالت عدم زیاده، بحث مفصل درباره نیابت و ضوابط آن و مباحثی پیرامون نظریه عامل و معنای تضمین) | * فصل سوم: اصول لفظی (اصالت عدم ترادف، اصالت حقیقت، اصالت عدم تقدیر و اصالت عدم زیاده، بحث مفصل درباره نیابت و ضوابط آن و مباحثی پیرامون نظریه عامل و معنای تضمین) | ||
| خط ۵۹: | خط ۶۳: | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:زبان و ادبیات شرقی (مصری، قبطی، سامی، آشوری، سومری، عبری، آرامی، سریانی، عربی، حبشی)]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]] | |||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1404 توسط محمد خردمند]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۷ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۰۸
| الإیضاح في أصول النحو | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | دیداری حسینآبادی، سجاد (نويسنده) |
| ناشر | مؤسسه انتشاراتی امام عصر (عج) |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1401ش - 1442ق |
| چاپ | 1 |
| شابک | 978-600-385-156-6 |
| موضوع | زبان عربی - نحو |
| زبان | عربی |
| تعداد جلد | 1 |
| کد کنگره | 9الف9د 6151 PJ |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
الإيضاح في أصول النحو، از آثار ادیب و پژوهشگر معاصر، سجاد دیداری حسینآبادی (متولد 1365ش)، است که سعی دارد علاقمندان را با قواعد و فنون اجتهادی در نحو برای درک عمیقتر اسلوبهای حکیمانه قرآن کریم آشنا کند تا آن را اصل و مبنای تعلیم و تعلّم قواعد زبان عربی قرار دهند.
هدف و روش
- نویسنده در مقدمه کتاب، هدف اصلی خود را فراتر رفتن از تقلید و دستیابی به فنون اجتهادی در علم نحو بیان میکند تا پژوهشگر بتواند معانی لطیف و اسلوبهای حکیمانه قرآن را درک کند. وی بر این باور است که: کتب پیشین مانند «الخصائص» ابن جنی و «لمع الأدلة» ابن انباری، با وجود ارزش علمی، در تنقیح برخی اصول مبنایی یا ارائه شواهد کافی از آیات و روایات دچار قصور بودهاند و فایده اصلی این علم، رهایی از حضیض تقلید و دستیابی به یقین در استنباط قواعد است. [۱]
- نویسنده هشت ویژگی اصلی برای روش تحقیق خود برمیشمارد:
استناد به احادیث فریقین (شیعه و سنی).
تمسک به اقوال نحویان قدما. وارد کردن برخی مباحث اصول فقه در نحو (مانند جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه)
توجه به ملاکهای اسلوبشناختی و بافتار (سیاق) در گزینش الفاظ. ردّ برخی اصول رایج مانند «اجماع» و «استحسان» در نحو و عدم اعتبار آنها.
تلاش وافر برای تطبیق اصول نحوی بر آیات قرآن.
فراوانی استشهاد به آیات قرآن کریم و نقد قواعدی که با لغت و سیاق آیات ناسازگار است حذف مباحث فاقد ثمره در تبیین کلام عرب. [۲]
ساختار و محتوا
- این کتاب پس از مدخل بحث (شامل معنای لَحن و تعریف و فایده اصول نحو)، در چهار فصل اصلی سازماندهی شده است:
- فصل اول: منابع سماع (قرآن کریم: بررسی تواتر قرائات و نقد برخی نحویان در برخورد با لغت قرآن، بررسی منهج نحویان در استشهاد به حدیث و اثبات فصاحت کلام معصومین(ع) بهویژه امام علی(ع) و بررسی صحت روایت، تدوین شعر و شرط مجهول نبودن قائل)
- فصل دوم: قیاس (تعریف قیاس، ارکان آن (مانند علت) و مراتب قیاس و استعمال)
- فصل سوم: اصول لفظی (اصالت عدم ترادف، اصالت حقیقت، اصالت عدم تقدیر و اصالت عدم زیاده، بحث مفصل درباره نیابت و ضوابط آن و مباحثی پیرامون نظریه عامل و معنای تضمین)
- فصل چهارم: اصول اسلوبشناختی قرآن (بررسی مناسبت بین سیاق آیات و انتخاب الفاظ، و تناسب بین اصوات و معانی در کلام وحی).
نمونه مباحث
- نویسنده بر مبنای اصالت عدم ترادف، به تبیین تفاوت کلماتی پرداخته که در ظاهر هممعنا به نظر میرسند ولی بر اساس اسلوب قرآنی، متفاوتند. مثلا تفاوت «الريح» و «الرياح»: ریاح در باب رحمت استفاده میشود و ریح در عذاب. [۳]
پانویس
منابع مقاله
- مقدمه و متن کتاب.