عارف قزوینی، ابوالقاسم: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی |[[دیوان عارف قزوینی]] | [[نامههای عارف قزوینی]]|[[آثار منتشرنشده عارف قزوینی شاعر ملی ایران]]}} | ||
| سبک نوشتاری = شعر سیاسی و وطنی، تصنیفسازی | | سبک نوشتاری = شعر سیاسی و وطنی، تصنیفسازی | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[دیوان عارف قزوینی | [[دیوان عارف قزوینی]] | ||
[[نامههای عارف قزوینی]] | |||
[[آثار منتشرنشده عارف قزوینی شاعر ملی ایران]] | |||
[[خاطرات عارف قزوينی به همراه اشعار چاپ نشده]] | [[خاطرات عارف قزوينی به همراه اشعار چاپ نشده]] | ||
[[کلیات دیوان میرزا ابوالقاسم عارف قزوینی]] | [[کلیات دیوان میرزا ابوالقاسم عارف قزوینی]] | ||
| خط ۱۱۰: | خط ۱۱۲: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 بهمن 1404]] | ||
[[رده:مؤلفین-بهمن]] | [[رده:مؤلفین-بهمن]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۹ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۱۱
ابوالقاسم عارف قزوینی (1259-1312ش) شاعر، موسیقیدان و تصنیفساز برجسته دوران مشروطه که به "شاعر ملی ایران" مشهور بود. او از پیشگامان شعر سیاسی و وطنی در ادبیات معاصر ایران به شمار میرود که اشعار و تصنیفهایش در بیداری مردم و جنبش مشروطه نقش مهمی داشت. اشعار او بیشتر برای آزادیخواهی و وطنپرستی و مبارزه با حکومتها سروده شده، به همین خاطر تبعید شد و تا آخر عمر در تبعید بود.
| ابوالقاسم عارف قزوینی | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | ابوالقاسم عارف قزوینی |
| لقب | شاعر ملی ایران |
| تخلص | عارف |
| نام پدر | ملا هادی وکیل |
| ولادت | 1259ش/1300ق |
| محل تولد | قزوین، ایران |
| محل زندگی | قزوین، تهران، همدان |
| رحلت | 1312ش/1353ق |
| مدفن | آرامگاه بوعلی سینا، همدان |
| طول عمر | 53 سال |
| همسر | خانمبالا (طلاق) |
| دین | اسلام |
| پیشه | شاعر، موسیقیدان، تصنیفساز |
| اطلاعات علمی | |
| سبک نوشتاری | شعر سیاسی و وطنی، تصنیفسازی |
| اساتید |
|
| معاصرین |
|
| برخی آثار | |
ولادت
ابوالقاسم عارف قزوینی در سال 1259 خورشیدی (1300 قمری) در محله پنبهریسه قزوین به دنیا آمد.[۱] پدرش ملا هادی وکیل از وکلای قزوین بود[۲] [۳]و مادرش خانمناز نام داشت. عارف سومین پسر خانواده بود و دوران کودکی را در محیطی پر از اختلاف و نزاع بین پدر و مادر گذراند.[۴] نیاکان او از طایفه مراغیان رودبار محمدزمان خان بودند که دو نسل قبل از عارف زرتشتی بودند.
تحصیلات
عارف تحصیلات مقدماتی را در قزوین گذراند و در علوم دینی، ادبیات فارسی و عربی و صرف و نحو تبحر یافت. خط نستعلیق و شکسته را نزد سه استاد خوشنویس قزوین آموخت.[۵] در موسیقی شاگرد حاج صادق خرازی بود و به مدت 14 ماه نزد وی آموزش دید. پدرش ابتدا قصد داشت او را علما کند و او را به نوحهخوانی گماشت، اما عارف پس از مرگ پدر از این کار دست کشید.[۶][۷]
فعالیتها
عارف در 17 سالگی عاشق دختری به نام خانمبالا شد و با او مخفیانه ازدواج کرد، اما تحت فشار خانواده مجبور به طلاق شد و تا پایان عمر مجرد ماند.[۸] در 1277ش به تهران رفت و به دربار قاجار راه یافت اما به دلیل روحیه آزادیخواهانه از آن فاصله گرفت. او با جنبش مشروطه همراه شد و با سرودن اشعار انقلابی به شهرت رسید.[۹] تصنیفهای سیاسی او مانند "از خون جوانان وطن" به سرعت در میان مردم رواج یافت.
در سالهای پایانی عمر به دلیل مخالفت با رضاشاه به همدان تبعید شد و در فقر و تنهایی زندگی کرد.[۱۰] عارف در طول زندگی بیش از 20 کنسرت برگزار کرد و با شاگردانی مانند شکرالله قهرمانی همکاری داشت.
بخشی از تصنیف از خون جوانان وطن[۱۱]:
| از خون جوانان وطن لاله دمیده | از ماتم سرو قدشان سرو خمیده | |
| در سایۀ گل بلبل ازین غصه خزیده | گل نیز چو من در غمشان جامه دریده |
وفات
عارف قزوینی در اثر ابتلا به سرطان ریه در ساعت 12 روز دوم بهمن 1312 خورشیدی در همدان درگذشت و در آرامگاه بوعلی سینا به خاک سپرده شد.[۱۲] [۱۳]نقل است هنگام مرگ این شعر را زمزمه کرد: "ستایش مر آن ایزد تابناک / که پاک آمدم پاک رفتم به خاک".[۱۴]
آثار
1) دیوان اشعار عارف قزوینی:
شامل غزلیات، قطعات، و تصنیفهای سیاسی و عاشقانه. برخی از مشهورترین اشعارش:
«نالههای وطن» (در انتقاد از قاجار)
گریه کن (در رثای کلنل پسیان)
دیدم صنمی (تصنیف عاشقانه)
از خون جوانان وطن لاله دمیده
«ای دست حق» (در حمایت از سید ضیاءالدین طباطبایی)
«رحم ای خدای دادگر» (در انتقاد از قاجاریه)
ننگ آن خانه (در انتقاد از تبعید مورگان شوستر)
آمان (تصنیف انقلابی)
2)نامههای عارف
پانويس
- ↑ ر.ک: مرسلوند، حسن، ج4، ص289
- ↑ ر.ک: برقعی، محمدباقر، ج4، ص2456
- ↑ ر.ک: عارف قزوینی، ابوالقاسم، ص11
- ↑ ر.ک: عارف قزوینی، ابوالقاسم، ص377-378
- ↑ ر.ک: برقعی، محمدباقر، ج4، ص2456
- ↑ ر.ک: عارف قزوینی، ابوالقاسم، ص11
- ↑ ر.ک: مرسلوند، حسن، ج4، ص289
- ↑ ر.ک: برقعی، محمدباقر، ج4، ص2456
- ↑ ر.ک: مرسلوند، حسن، ج4، ص289
- ↑ ر.ک: عارف قزوینی، ابوالقاسم، ص32-34
- ↑ ر.ک: عارف قزوینی، ابوالقاسم، ص316
- ↑ ر.ک: مرسلوند، حسن، ج4، ص303
- ↑ ر.ک: نوشاهی، عارف، ج3، ص1961
- ↑ ر.ک: عارف قزوینی، ابوالقاسم، ص35
منابع مقاله
- برقعی، محمد باقر، سخنوران نامی معاصر ایران، قم - ایران، قم - ایران، نشر خرم، 1373 هجری شمسی
- مرسلوند، حسن، زندگینامه رجال و مشاهیر ایران: (1299 - 1320ه. ش)، تهران - ایران، انتشارات الهام، 1376 هجری شمسی
- نوشاهی، عارف، کتاب شناسی آثار فارسی چاپ شده در شبه قاره (هند، پاکستان، بنگلادش)، تهران - ایران، مرکز پژوهشی ميراث مکتوب، 1391 هجری شمسی
- عارف قزوینی، ابوالقاسم، دیوان عارف قزوینی، تهران: مؤسسه انتشارات نگاه، 1381