بيماری‌های اخلاقی و درمان‌های قرآنی

بیماری‌های اخلاقی و درمان‌های قرآنی، اثر محمود اکبری (متولد ۱۳۲۷ش)، محقق و نویسنده در حوزه اخلاق اسلامی و علوم قرآنی است. این کتاب، به بررسی جامع بیماری‌های اخلاقی و روحی از منظر قرآن کریم می‌پردازد و راهکارها و درمان‌های قرآنی را برای مقابله با رذایل اخلاقی و ارتقای سلامت معنوی افراد ارائه می‌دهد.

بيماری‌های اخلاقی و درمان‌های قرآنی
پدیدآوران	اکبری، محمود (نويسنده)
ناشر	فتیان
مکان نشر	ایران - قم
سال نشر	1390ش
چاپ	1
شابک	‎978-600-5949-18-6
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	‎‏الف‎‏7‎‏ب‎‏9 103/3 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

ساختار

کتاب در یک جلد مشتمل بر یک پیشگفتار و دو فصل اصلی "کلیات" و "بیماری‌ها" تدوین شده که هر فصل دارای بخش‌ها و زیربخش‌های متعددی است.

سبک نگارش

1. استفاده گسترده از آیات و روایات: نویسنده برای اثبات و تبیین مباحث خود، به‌طور پیوسته از آیات قرآن کریم و احادیث ائمه معصومین(ع) بهره می‌برد.
2. رویکرد تحلیلی و تبیینی: کتاب صرفاً به بیان مسائل نمی‌پردازد، بلکه ریشه‌ها، عوامل، علائم و پیامدهای بیماری‌های اخلاقی را تحلیل کرده و سپس راهکارهای عملی و قرآنی برای درمان آن‌ها را تبیین می‌کند.
3. زبان ساده و قابل فهم: باوجود عمق مطالب، شیوه نگارش کتاب به‌گونه‌ای است که برای عموم خوانندگان و به‌ویژه مبلغان و مربیان، قابل درک و استفاده می‌باشد.

گزارش محتوا

پیشگفتار: این بخش، با تأکید بر نقش قرآن به‌عنوان منبع شفا برای انواع بیماری‌های فکری، اخلاقی، روحی و اجتماعی آغاز می‌شود. نویسنده هدف خود را بررسی بیماری‌های روحی، عوامل و زمینه‌های آنها و راه‌حل‌های قرآنی برای درمان، بیان می‌کند؛ تا کتاب برای همگان، به‌ویژه مبلغان و مربیان، مفید باشد.

فصل اول (کلیات): این فصل، مباحث کلی مرتبط با بیماری و درمان، از منظر قرآن را تبیین می‌کند.

«شفا و درمان در قرآن»، به ماهیت قرآن به‌عنوان دارویی برای دردهای درونی و شفابخش بودن آن اشاره دارد. در بخش «شناخت بیماری»، مجموعه‌ای از راهکارها را برای آگاهی از بیماری ارائه می‌کند؛ راهکارهایی همچون:

1. عرضه کردن خصوصیات خود به عالم اخلاق و کسی که عیوب نفسانی را خوب می‌شناسد؛
2. برگزیدن دوستی راستگو، درستکار و باایمان که مراقب گفتار و رفتار او باشد؛
3. دقت در گفته‌های دشمنان خویش و شنیدن عیوب نفسانی خود از زبان آنها؛
4. معاشرت با مردم و بررسی اعمال آنان تا هرچه را در جامعه مذموم دید، رها کند و آنچه را پسندید، طلب نماید.

«زمینه‌های بیماری»، شامل عواملی نظیر خانواده، دوست، عیوب و گناهان، دنیاطلبی، محیط فاسد و عقده‌های روانی است که بستر بروز بیماری‌ها را فراهم می‌کنند.

«شرایط درمان» نیز آگاهی از بیماری، تصمیم به درمان و اجرای برنامه‌های درمانی را ضروری می‌داند. در ادامه، «طبیب بیماری‌های روحی» (که اشاره به معصومین(ع) و عالمان ربانی دارد)، «نشانه‌های بیماری» و «درمان بیماری‌های روحی» از جمله پیشگیری، استفاده از ضد، انجام عبادات، توجه به عواقب دنیوی و اخروی، یاد مرگ، تمرین و محاسبه نفس شرح داده می‌شود.

این فصل همچنین «ویژگی‌های بیماری‌های روحی»، «ویژگی‌های شفای قرآن» و «شرط شفابخشی قرآن» را بررسی کرده و با بیان «مراحل بیماری» و «مقایسه بیماری‌های جسمی و روحی»، به مفهوم «قلب سلیم» و ویژگی‌های آن می‌پردازد.

فصل دوم (بیماری‌ها): این فصل، به‌تفصیل به بیان بیماری‌های اخلاقی و روحی خاص می‌پردازد و برای هریک، ریشه‌ها، علائم و راهکارهای درمانی قرآنی را ارائه می‌دهد. بیماری‌هایی نظیر گناه، اضطراب، یأس، دنیاطلبی، حرص، ریا و خودنمایی، قساوت قلب، عیب‌جویی، خودستایی، هواپرستی، خودبزرگ‌بینی، نفاق، بخل، حسد، کینه، خشم، عجب، دروغ، سوء ظن، عجله و... به‌صورت مجزا مورد بررسی قرار گرفته‌ و برای هر بیماری، به عواملی که منجر به بروز آن می‌شود، نشانه‌های آن و سپس راهکارهای عملی برگرفته از آموزه‌های قرآن و روایات برای مقابله و درمان آن پرداخته می‌شود. این بخش، با ارائه جزئیات و توصیه‌های کاربردی، خواننده را با ابعاد مختلف این بیماری‌ها و راه‌های مبارزه با آنها از منظر اسلامی آشنا می‌کند.

منابع مقاله

پیشگفتار و متن کتاب.