انتظار (صفایی حائری)

انتظار، اثر علی صفایی حائری (1330- 1378ش)، معروف به «عین صاد»، روحانی و اندیشمند شیعه. این کتاب، که دفتر اول از مجموعه «درس‌هایی از انقلاب» است، به تحلیل بنیادین انقلاب و تبیین مفاهیم اصلی آن، نظیر بینات، ارزش‌ها و ابزارهای فرهنگی می‌پردازد. نویسنده، با تأکید بر ترکیب خاص انسان، انقلاب اسلامی را متمایز از انقلاب‌های صرفاً طبقاتی دانسته و نقش انتظار را در بستر مدیریت و تشکل اسلامی بررسی می‌کند.

انتظار
پدیدآوران	صفایی حائری، علی (نويسنده)
عنوان‌های دیگر	انتظار: آماده سازی جامعه برای دگرگونی بنیادین ** مرحله آماده سازی برای دگرگونی بنیادین
ناشر	الدار الجما‌هیریة‌ للنشر و التوزیع‌ و الاعلان‌ ** ليلة القدر
مکان نشر	ایران - تهران ** ایران - قم
سال نشر	1402ش
چاپ	8
شابک	‎978-964-7803-13-7
موضوع	انقلاب اسلامی
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	ص۷د۴ 231/45 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

ساختار

مطالب کتاب در قالب سرفصل‌های مختلفی نظیر انقلاب، آرمان انقلاب، شکل انقلاب، بینات، انقلاب‌فرهنگی، ارزش، بینش و آگاهی، انتظار، جریان فکری، طرح‌ریزی، کتاب و میزان، اهمیت، صعوبت، مدیریت و تشکل اسلامی و عمل ساختاریافته است.

گزارش محتوا

به‌منظور آشنایی با محتوای کتاب، به‌عنوان نمونه، به بررسی مطالب برخی از سرفصل‌ها، پرداخته خواهد شد:

انقلاب: انقلاب به معنای دگرگونی بنیادی و ریشه‌ای است که در مقابل اصلاحات سطحی قرار می‌گیرد. در دیدگاه فلسفی و علمی، ریشه بیماری و فساد جامعه نه صرفاً ناهماهنگی میان وسایل تولید و روابط تولید (دیدگاه مارکسیستی)، بلکه در ترکیب خاص انسان و نیازهای متراکم او در تقابل با طبیعت نهفته است. بر اساس این تحلیل، انقلاب اسلامی که یک انقلاب بنیادی است، ریشه بحران‌ها را در ترکیب خاص انسان و جریان تولید بررسی می‌کند. هدف انقلاب اسلامی بر خلاف سوسیالیسم، رسیدن به جامعه‌ای بدون طبقه با استثمارزدایی از انسان‌ها، مبتنی بر ترکیب و تکامل استعدادهای انسانی است. برای رسیدن به این آرمان، اسلام بر عدالت تأکید می‌کند.

ارزش: ارزش‌ها دگرگونی‌هایی هستند که بر سنت‌ها، اساطیر و دانش‌ها اثر می‌گذارند. ارزش‌ها باید از جهان‌بینی (هست‌ونیست) استخراج شوند و نه ایدئولوژی (بایدونباید). ارزش‌های حاکم بر زندگی انسان‌ها، در واقع همان آرمان‌ها و هدف‌هایی هستند که دررابطه‌با بینش، نیازها و ذائقه‌های روانی انسان شکل می‌گیرند. بینش و آگاهی که خود بر اساس شناخت انسان از ترکیب وجودی خویش و جهان شکل می‌گیرد، مبنای درک جهان (نظام، جمال و زیبایی، حق و هدف‌داری، و اجل) را فراهم می‌کند.

انتظار: انتظار، به معنای حالت آمادگی برای رسیدن به مطلوب است، نه اعتراضی بدون عمل. انتظار یعنی پذیرفتن ضعف‌ها و موانع و تلاش برای رفع آن‌ها. انتظار فعال، مستلزم تقویت فکر و ذهن، ظرفیت و وسعت روحی، طرح‌ریزی و عمل است. جریان فکری نیز بر اساس انتخاب اصلح و عدم وابستگی به هیچ مکتب یا عقیده‌ای غیر از مکتب اصیل اسلام استوار است. این انتخاب، مستلزم تفکر و دوری از تعصب است تا انسان بتواند بهترین‌ها را برگزیند.

مدیریت و تشکل اسلامی: مدیریت و تشکل اسلامی بر مبنای بینات، کتاب و میزان استوار است. در این نوع مدیریت، به‌جای روابط سازمانی صرف، بر ولایت (رهبری معصوم) و رعایت شرایط شرعی آن تأکید می‌شود. ولایت، اساس تشکیل و سازماندهی است که ضامن اجرای احکام و جلوگیری از انحراف است. این نوع مدیریت، افراد را بر اساس تکالیف و تعهدات تربیت می‌کند و مسئولیت‌ها را بر اساس استعدادها و ظرفیت‌ها تقسیم می‌نماید در ادامه نویسنده به رابطه نهادها و رهبری در اوائل دهه شصت اشاره دارد و معتقد است این رابطه تجربه جدیدی خواهد بود.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.