ابن خلدون، عمر بن‌ محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' '''' به '''''
جز (جایگزینی متن - ' ' به '')
جز (جایگزینی متن - ' '''' به ''''')
 
خط ۴۴: خط ۴۴:
{{کاربردهای دیگر|ابن خلدون (ابهام‌زدایی)}}
{{کاربردهای دیگر|ابن خلدون (ابهام‌زدایی)}}


'''ابن خَلْدون‌، ابومسلم‌ عمر بن‌ محمد (یا احمد) بن‌ بقىّ '''،ریاضى‌دان‌، منجم‌، پزشك‌ و فیلسوف‌ عرب‌نژاد اندلسى‌ (د 449ق‌/1057م‌)، از خاندان‌ مشهور بنى‌خلدون‌ اشبیلیة.
'''ابن خَلْدون‌، ابومسلم‌ عمر بن‌ محمد (یا احمد) بن‌ بقىّ'''،ریاضى‌دان‌، منجم‌، پزشك‌ و فیلسوف‌ عرب‌نژاد اندلسى‌ (د 449ق‌/1057م‌)، از خاندان‌ مشهور بنى‌خلدون‌ اشبیلیة.


درباره نام‌ و نیاكان‌ او، از آن‌ هنگام‌ كه‌ وارد اندلس‌ شدند، میان‌ نویسندگان‌ اختلاف‌ است‌. كهن‌ترین‌ منبع‌ ما، نیای‌ ششم‌ او، خالد الداخل‌، را خلدون‌ خوانده‌ است، اما [[ابن خلدون، عبدالرحمن‌ بن‌ محمد|عبدالرحمان‌ بن‌ خلدون‌]] به‌ نقل‌ از [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن‌ حزم]] خلدون‌ الداخل‌ را نیای‌ خالد مذكور و نخستین‌ كوچنده (الداخل‌) این‌ دودمان‌ِ عرب‌ حَضْرمى‌ به‌ اندلس‌ دانسته‌ است. از تولد و رشد و زندگى‌ علمى‌ وی‌ اطلاع‌ بسیار به‌ دست‌ نیامد، تنها گفته‌اند كه‌ او شاگرد [[ابوالقاسم‌ مَسلمة بن‌ احمد المجریطى‌]] (338- 398ق‌/949- 1008م‌) پیشوای‌ ریاضى‌دانان‌ عصر خود بوده‌ است‌، همچنین‌ نوشته‌اند كه‌ محمد بن‌ مروان‌ بن‌ الحكم‌ بن‌ الحكم‌ بن‌ عبدالملك‌ (از بنى‌ مغیرة اشبیلیة‌ و امویان‌ اندلس‌) از یاران‌ وی‌ بوده‌ است‌، و این‌ محمد بن‌ مروان‌ ظاهراً همان‌ القرشى‌ معروف‌ به‌ السلاح‌ است‌ كه‌ از آخرین‌ دانشمندان‌ اشبیلیة‌ بوده‌ و با نام‌ ابومروان‌ عبدالملك‌ به‌ دادگری‌ و حساب‌دانى‌ و پرهیزگاری‌ شهرت‌ داشته‌ است‌. [[ابن ابی‌اصیبعه، احمد بن قاسم|ابن‌ ابى‌اُصَیبعة‌]] به‌ اشتباه‌ احمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ الصفار (د 427ق‌) طبیب‌، ریاضى‌دان‌ و منجم‌ را شاگرد ابن‌ خلدون‌ دانسته‌ كه‌ احتمالاً این‌ اشتباه‌ از قرائت‌ نادرست‌ نوشته [[ابن‌ صاعد اندلسى‌]] ناشى‌ شده‌، و به‌ پیروی‌ از [[ابن ابی‌اصیبعه، احمد بن قاسم|ابن‌ ابى‌اصیبعة‌]]، در منابع‌ متأخرتر نیز تكرار شده‌ است‌.<ref> رحیم‌لو، یوسف‌، ج3، ص458-459</ref>
درباره نام‌ و نیاكان‌ او، از آن‌ هنگام‌ كه‌ وارد اندلس‌ شدند، میان‌ نویسندگان‌ اختلاف‌ است‌. كهن‌ترین‌ منبع‌ ما، نیای‌ ششم‌ او، خالد الداخل‌، را خلدون‌ خوانده‌ است، اما [[ابن خلدون، عبدالرحمن‌ بن‌ محمد|عبدالرحمان‌ بن‌ خلدون‌]] به‌ نقل‌ از [[ابن حزم، علی بن احمد|ابن‌ حزم]] خلدون‌ الداخل‌ را نیای‌ خالد مذكور و نخستین‌ كوچنده (الداخل‌) این‌ دودمان‌ِ عرب‌ حَضْرمى‌ به‌ اندلس‌ دانسته‌ است. از تولد و رشد و زندگى‌ علمى‌ وی‌ اطلاع‌ بسیار به‌ دست‌ نیامد، تنها گفته‌اند كه‌ او شاگرد [[ابوالقاسم‌ مَسلمة بن‌ احمد المجریطى‌]] (338- 398ق‌/949- 1008م‌) پیشوای‌ ریاضى‌دانان‌ عصر خود بوده‌ است‌، همچنین‌ نوشته‌اند كه‌ محمد بن‌ مروان‌ بن‌ الحكم‌ بن‌ الحكم‌ بن‌ عبدالملك‌ (از بنى‌ مغیرة اشبیلیة‌ و امویان‌ اندلس‌) از یاران‌ وی‌ بوده‌ است‌، و این‌ محمد بن‌ مروان‌ ظاهراً همان‌ القرشى‌ معروف‌ به‌ السلاح‌ است‌ كه‌ از آخرین‌ دانشمندان‌ اشبیلیة‌ بوده‌ و با نام‌ ابومروان‌ عبدالملك‌ به‌ دادگری‌ و حساب‌دانى‌ و پرهیزگاری‌ شهرت‌ داشته‌ است‌. [[ابن ابی‌اصیبعه، احمد بن قاسم|ابن‌ ابى‌اُصَیبعة‌]] به‌ اشتباه‌ احمد بن‌ عبدالله‌ بن‌ الصفار (د 427ق‌) طبیب‌، ریاضى‌دان‌ و منجم‌ را شاگرد ابن‌ خلدون‌ دانسته‌ كه‌ احتمالاً این‌ اشتباه‌ از قرائت‌ نادرست‌ نوشته [[ابن‌ صاعد اندلسى‌]] ناشى‌ شده‌، و به‌ پیروی‌ از [[ابن ابی‌اصیبعه، احمد بن قاسم|ابن‌ ابى‌اصیبعة‌]]، در منابع‌ متأخرتر نیز تكرار شده‌ است‌.<ref> رحیم‌لو، یوسف‌، ج3، ص458-459</ref>