دائرة‌المعارف الحسینیة؛ المدخل إلی الشعر الأردوي: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ']]')
    جز (Hbaghizadeh صفحهٔ المدخل إلی الشعر الأردوي را بدون برجای‌گذاشتن تغییرمسیر به دائرة‌المعارف الحسینیة؛ المدخل إلی الشعر الأردوي منتقل کرد)
     
    (۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    | تصویر =NUR50355J1.jpg
    | تصویر =NUR50355J1.jpg
    | عنوان = دائرة المعارف الحسینیة
    | عنوان = دائرة‌المعارف الحسینیة
    | عنوان‌های دیگر = المدخل إلی الشعر الأردوي
    | عنوان‌های دیگر = المدخل إلی الشعر الأردوي
    | پدیدآورندگان
    | پدیدآورندگان
    | پدیدآوران =  
    | پدیدآوران =  
    [[کرباسی، محمد صادق ]] (نويسنده)
    [[کرباسی، محمدصادق]] (نويسنده)
    |زبان
    |زبان
    | زبان = عربی
    | زبان = عربی
    خط ۲۴: خط ۲۴:
    | پیش از =  
    | پیش از =  
    }}
    }}
    '''المدخل إلی الشعر الأردوي'''، کتابی است از مجموعه «دائرةالمعارف الحسينية»، تألیف محمدصادق محمد الکرباسی (متولد 1366ق، در کربلا)، پژوهشگر و نویسنده برجسته در مطالعات اسلامی. این کتاب، مقدمه‌ای بر شعر اردوست که به ریشه‌ها، تاریخ، تحول، واژگان دخیل و انواع ادبیات اردو می‌پردازد و بر ارتباط آن با موضوع امام حسین(ع) تمرکز دارد.
    '''دائرة‌المعارف الحسینیة؛ المدخل إلی الشعر الأردوي'''، کتابی است از مجموعه «دائرةالمعارف الحسينية»، تألیف [[کرباسی، محمدصادق|محمدصادق محمد الکرباسی]] (متولد 1366ق، در کربلا)، پژوهشگر و نویسنده برجسته در مطالعات اسلامی. این کتاب، مقدمه‌ای بر شعر اردوست که به ریشه‌ها، تاریخ، تحول، واژگان دخیل و انواع ادبیات اردو می‌پردازد و بر ارتباط آن با موضوع [[امام حسین(ع)]] تمرکز دارد.


    ==انگیزه نگارش==
    ==انگیزه نگارش==
    خط ۳۰: خط ۳۰:


    ==اهمیت کتاب==
    ==اهمیت کتاب==
    این کتاب نقش محوری آرمان حسینی و روایت امام حسین(ع) را در شکل‌گیری ادبیات اردو، به‌خصوص در فرم‌هایی مانند «مرثیه»، برجسته ساخته و به تحلیل دقیق و عمیق زبان اردو، شامل ریشه‌های زبانی (عربی، فارسی، هندوستانی و سایر زبان‌ها)، توسعه تاریخی و بحور عروضی (وزن‌های شعری ویژه) آن می‌پردازد<ref>ر.ک: همان</ref>.
    این کتاب نقش محوری آرمان حسینی و روایت [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] را در شکل‌گیری ادبیات اردو، به‌خصوص در فرم‌هایی مانند «مرثیه»، برجسته ساخته و به تحلیل دقیق و عمیق زبان اردو، شامل ریشه‌های زبانی (عربی، فارسی، هندوستانی و سایر زبان‌ها)، توسعه تاریخی و بحور عروضی (وزن‌های شعری ویژه) آن می‌پردازد<ref>ر.ک: همان</ref>.


    ==ساختار==
    ==ساختار==
    خط ۳۶: خط ۳۶:


    ==گزارش محتوا==
    ==گزارش محتوا==
    در مقدمه ناشر، بر تمرکز مطالب کتاب بر ارتباط شعر اردو با امام حسین(ع) و رویکرد جامع و آکادمیک به تاریخ، اشکال و اوزان زبان تأکید شده است<ref>ر.ک: همان</ref>.
    در مقدمه ناشر، بر تمرکز مطالب کتاب بر ارتباط شعر اردو با [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] و رویکرد جامع و آکادمیک به تاریخ، اشکال و اوزان زبان تأکید شده است<ref>ر.ک: همان</ref>.


    به‌منظور آشنایی بیشتر با کتاب، به محتوای برخی از مهم‌ترین بخش‌های آن، اشاره می‌شود:
    به‌منظور آشنایی بیشتر با کتاب، به محتوای برخی از مهم‌ترین بخش‌های آن، اشاره می‌شود:
    خط ۴۳: خط ۴۳:
    خصوصيات الحروف الهجائية: در این بخش، یک جدول تفصیلی از الفبای اردو به‌همراه توضیحات مربوط به هر حرف ارائه شده است. تفاوت‌ها و شباهت‌های این حروف با خط عربی و فارسی تشریح شده و ویژگی‌های خاص حروف اردو و قواعد کاربرد آن‌ها، از جمله تلفظ و موقعیت در کلمه، بیان گردیده است<ref>ر.ک: همان، ص41-50</ref>.
    خصوصيات الحروف الهجائية: در این بخش، یک جدول تفصیلی از الفبای اردو به‌همراه توضیحات مربوط به هر حرف ارائه شده است. تفاوت‌ها و شباهت‌های این حروف با خط عربی و فارسی تشریح شده و ویژگی‌های خاص حروف اردو و قواعد کاربرد آن‌ها، از جمله تلفظ و موقعیت در کلمه، بیان گردیده است<ref>ر.ک: همان، ص41-50</ref>.


    أدب الأردوي/ألوان من الأدب: این بخش، به معرفی و شرح انواع مختلف قالب‌های شعری در ادبیات اردو می‌پردازد. قالب‌هایی چون «حمد»، «نعت»، «منقبت»، «مرثیه»، «نوحه»، «غزل»، «قصیده»، «مثنوی»، «رباعی»، «قطعه»، «مسدس»، «مخمس»، «هجو» و «نظم» توضیح داده شده‌ است؛ به‌ویژه بر ارتباط عمیق «منقبت»، «سلام»، «نوحه» و «مرثیه» با آرمان حسینی تأکید شده است؛ به‌طوری‌که این قالب‌ها به‌صورت ویژه به امام حسین(ع) اختصاص یافته ‌است<ref>ر.ک: همان، ص51-105</ref>.
    أدب الأردوي/ألوان من الأدب: این بخش، به معرفی و شرح انواع مختلف قالب‌های شعری در ادبیات اردو می‌پردازد. قالب‌هایی چون «حمد»، «نعت»، «منقبت»، «مرثیه»، «نوحه»، «غزل»، «قصیده»، «مثنوی»، «رباعی»، «قطعه»، «مسدس»، «مخمس»، «هجو» و «نظم» توضیح داده شده‌ است؛ به‌ویژه بر ارتباط عمیق «منقبت»، «سلام»، «نوحه» و «مرثیه» با آرمان حسینی تأکید شده است؛ به‌طوری‌که این قالب‌ها به‌صورت ویژه به [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] اختصاص یافته ‌است<ref>ر.ک: همان، ص51-105</ref>.


    أدباء لهم دور في أدب الأردوي: در این قسمت، نویسندگانی که نقشی در ادبیات اردو دارند، در دوران قطب‌شاهیان، عادل‌شاهیان، مغول، پادشاهان اوده، دوران استعمار، دوران مدرن و دوران معاصر، معرفی شده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص107-133</ref>.
    أدباء لهم دور في أدب الأردوي: در این قسمت، نویسندگانی که نقشی در ادبیات اردو دارند، در دوران قطب‌شاهیان، عادل‌شاهیان، مغول، پادشاهان اوده، دوران استعمار، دوران مدرن و دوران معاصر، معرفی شده‌اند<ref>ر.ک: همان، ص107-133</ref>.


    الأدب الأردوي والحسيني: این قسمت، به بررسی دقیق نقش واقعه کربلا و شخصیت امام حسین(ع) در ادبیات اردو می‌پردازد. این بخش، توضیح می‌دهد که چگونه «مرثیه» به‌عنوان یک ژانر و گونه شعری بنیادی در اردو، برای بیان عمیق‌ترین احساسات و آرمان‌های مرتبط با نهضت حسینی شکل گرفته و تکامل یافته است. این نوع و گونه، به کانون اصلی شعر اردو برای تجلیل از امام حسین(ع) و یارانش تبدیل شده است<ref>ر.ک: همان، ص165-166</ref>.
    الأدب الأردوي والحسيني: این قسمت، به بررسی دقیق نقش واقعه کربلا و شخصیت [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] در ادبیات اردو می‌پردازد. این بخش، توضیح می‌دهد که چگونه «مرثیه» به‌عنوان یک ژانر و گونه شعری بنیادی در اردو، برای بیان عمیق‌ترین احساسات و آرمان‌های مرتبط با نهضت حسینی شکل گرفته و تکامل یافته است. این نوع و گونه، به کانون اصلی شعر اردو برای تجلیل از [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] و یارانش تبدیل شده است<ref>ر.ک: همان، ص165-166</ref>.


    البحور في الشعر الأردوي: این بخش، به نظام عروضی شعر اردو اختصاص دارد و آن را با اوزان شعر عربی و فارسی مقایسه می‌کند. انواع "تفعیلات" (پایه‌های عروضی) و ترکیب آن‌ها که "بحور" (وزن‌های شعری) مختلف را تشکیل می‌دهند، با ارائه مثال‌ها و قواعد کاربردی آن‌ها، به‌تفصیل شرح داده شده است<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>.
    البحور في الشعر الأردوي: این بخش، به نظام عروضی شعر اردو اختصاص دارد و آن را با اوزان شعر عربی و فارسی مقایسه می‌کند. انواع "تفعیلات" (پایه‌های عروضی) و ترکیب آن‌ها که "بحور" (وزن‌های شعری) مختلف را تشکیل می‌دهند، با ارائه مثال‌ها و قواعد کاربردی آن‌ها، به‌تفصیل شرح داده شده است<ref>ر.ک: همان، ص167</ref>.
    خط ۶۲: خط ۶۲:


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
     
    [[رده:اسلام، عرفان، غیره]]
    [[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
    [[رده:سرگذشت‌نامه‌ها]]
    [[رده:سرگذشت‌‌نامه‌های فردی]]
    [[رده:ائمه اثنی عشر (دوازده امام)]]
    [[رده:حالات فردی]]
    [[رده:امام حسین(ع)]]
    [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1404]]
    [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]
    [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1404 توسط عباس مکرمی]]
    [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط محسن عزیزی]]
    [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1404 توسط محسن عزیزی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۳۱ اوت ۲۰۲۵، ساعت ۰۲:۱۵

    دائرة‌المعارف الحسینیة
    دائرة‌المعارف الحسینیة؛ المدخل إلی الشعر الأردوي
    پدیدآورانکرباسی، محمدصادق (نويسنده)
    عنوان‌های دیگرالمدخل إلی الشعر الأردوي
    ناشرالمرکز الحسيني للدراسات
    مکان نشرانگلیس - لندن
    سال نشر1430ق
    چاپ1
    زبانعربی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ش.123 /ک4د2 ۴۱/۷۵ BP
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    دائرة‌المعارف الحسینیة؛ المدخل إلی الشعر الأردوي، کتابی است از مجموعه «دائرةالمعارف الحسينية»، تألیف محمدصادق محمد الکرباسی (متولد 1366ق، در کربلا)، پژوهشگر و نویسنده برجسته در مطالعات اسلامی. این کتاب، مقدمه‌ای بر شعر اردوست که به ریشه‌ها، تاریخ، تحول، واژگان دخیل و انواع ادبیات اردو می‌پردازد و بر ارتباط آن با موضوع امام حسین(ع) تمرکز دارد.

    انگیزه نگارش

    نویسنده در این اثر، قصد دارد به پرسش‌های اساسی درباره خود شعر اردو، از جمله منشأ، ویژگی‌ها، وزن‌ها و ارتباط آن با شعر عربی و فارسی پاسخ دهد. تألیف این اثر، بخشی از یک پروژه علمی گسترده و مهم است که نویسنده با جدیت به آن اهتمام ورزیده است[۱].

    اهمیت کتاب

    این کتاب نقش محوری آرمان حسینی و روایت امام حسین(ع) را در شکل‌گیری ادبیات اردو، به‌خصوص در فرم‌هایی مانند «مرثیه»، برجسته ساخته و به تحلیل دقیق و عمیق زبان اردو، شامل ریشه‌های زبانی (عربی، فارسی، هندوستانی و سایر زبان‌ها)، توسعه تاریخی و بحور عروضی (وزن‌های شعری ویژه) آن می‌پردازد[۲].

    ساختار

    کتاب با مقدمه کوتاهی از ناشر آغاز شده و مطالب، دارای بخش‌های اصلی متعددی از جمله «ریشه زبان اردو»، «تاریخ و تحول آن»، «اصول زبان اردو»، «خصوصیات حروف هجایی»، «واژگان دخیل»، «انواع ادبی» و «بحور شعری اردو» است که هریک به جنبه‌ای خاص از زبان و ادبیات اردو می‌پردازد.

    گزارش محتوا

    در مقدمه ناشر، بر تمرکز مطالب کتاب بر ارتباط شعر اردو با امام حسین(ع) و رویکرد جامع و آکادمیک به تاریخ، اشکال و اوزان زبان تأکید شده است[۳].

    به‌منظور آشنایی بیشتر با کتاب، به محتوای برخی از مهم‌ترین بخش‌های آن، اشاره می‌شود: أصول اللغة الأردوية: این قسمت، ریشه‌های زبانی متنوع اردو را مورد تحلیل قرار می‌دهد و توضیح می‌دهد که این زبان از عناصر زبان‌های هندی (مانند هندی و هندوستانی)، ترکی، عربی، فارسی و سانسکریت تشکیل شده است. همچنین، تأثیرات فرهنگ اسلامی، بودایی و هندو بر ساختار و واژگان آن نیز برجسته شده است[۴].

    خصوصيات الحروف الهجائية: در این بخش، یک جدول تفصیلی از الفبای اردو به‌همراه توضیحات مربوط به هر حرف ارائه شده است. تفاوت‌ها و شباهت‌های این حروف با خط عربی و فارسی تشریح شده و ویژگی‌های خاص حروف اردو و قواعد کاربرد آن‌ها، از جمله تلفظ و موقعیت در کلمه، بیان گردیده است[۵].

    أدب الأردوي/ألوان من الأدب: این بخش، به معرفی و شرح انواع مختلف قالب‌های شعری در ادبیات اردو می‌پردازد. قالب‌هایی چون «حمد»، «نعت»، «منقبت»، «مرثیه»، «نوحه»، «غزل»، «قصیده»، «مثنوی»، «رباعی»، «قطعه»، «مسدس»، «مخمس»، «هجو» و «نظم» توضیح داده شده‌ است؛ به‌ویژه بر ارتباط عمیق «منقبت»، «سلام»، «نوحه» و «مرثیه» با آرمان حسینی تأکید شده است؛ به‌طوری‌که این قالب‌ها به‌صورت ویژه به امام حسین(ع) اختصاص یافته ‌است[۶].

    أدباء لهم دور في أدب الأردوي: در این قسمت، نویسندگانی که نقشی در ادبیات اردو دارند، در دوران قطب‌شاهیان، عادل‌شاهیان، مغول، پادشاهان اوده، دوران استعمار، دوران مدرن و دوران معاصر، معرفی شده‌اند[۷].

    الأدب الأردوي والحسيني: این قسمت، به بررسی دقیق نقش واقعه کربلا و شخصیت امام حسین(ع) در ادبیات اردو می‌پردازد. این بخش، توضیح می‌دهد که چگونه «مرثیه» به‌عنوان یک ژانر و گونه شعری بنیادی در اردو، برای بیان عمیق‌ترین احساسات و آرمان‌های مرتبط با نهضت حسینی شکل گرفته و تکامل یافته است. این نوع و گونه، به کانون اصلی شعر اردو برای تجلیل از امام حسین(ع) و یارانش تبدیل شده است[۸].

    البحور في الشعر الأردوي: این بخش، به نظام عروضی شعر اردو اختصاص دارد و آن را با اوزان شعر عربی و فارسی مقایسه می‌کند. انواع "تفعیلات" (پایه‌های عروضی) و ترکیب آن‌ها که "بحور" (وزن‌های شعری) مختلف را تشکیل می‌دهند، با ارائه مثال‌ها و قواعد کاربردی آن‌ها، به‌تفصیل شرح داده شده است[۹].

    پانویس

    1. ر.ک: مقدمه ناشر، ص7-8
    2. ر.ک: همان
    3. ر.ک: همان
    4. ر.ک: متن کتاب، ص33-40
    5. ر.ک: همان، ص41-50
    6. ر.ک: همان، ص51-105
    7. ر.ک: همان، ص107-133
    8. ر.ک: همان، ص165-166
    9. ر.ک: همان، ص167

    منابع مقاله

    مقدمه و متن کتاب.


    وابسته‌ها