ما تلحن فيه العامة (کسایی): تفاوت میان نسخه‌ها

(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR75108J1.jpg | عنوان = ما تلحن فيه العامة(کسایی، علی بن حمزه) | عنوان‌های دیگر = | پدیدآورندگان | پدیدآوران = کسایی، علی بن حمزه (نويسنده) عبدالتواب، رمضان (محقق) |زبان | زبان = عربی | کد کنگره = ک5م2 6167 PJ | موضوع = |ناش...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۵: خط ۲۵:
| پیش از =  
| پیش از =  
}}
}}
'''ما تلحن فيه العامّة'''، تألیف قرآن‌پژوه، قرائت‌شناس، نحوی، واژه‌شناس و شاعر کوفی بغدادی قرن دوم هجری قمری، [[علی بن حمزه کسایی]] (119-189ق)، تعدادی از اشتباهات ادبی را مطرح می‌کند که در بین عموم مردم عرب‌زبان (غیر متخصصان) رواج داشته است. پژوهشگر معاصر و رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه عین ‌شمس (قاهره)، [[رمضان عبدالتواب]] (1348-1422ق)، این کتاب را تحقیق کرده و برای آن مقدمه نوشته و فهارس فنی آن را تنظیم کرده است.
'''ما تلحن فيه العامّة'''، تألیف قرآن‌پژوه، قرائت‌شناس، نحوی، واژه‌شناس و شاعر کوفی بغدادی قرن دوم هجری قمری، [[کسایی، علی بن حمزه|علی بن حمزه کسایی]] (119-189ق)، تعدادی از اشتباهات ادبی را مطرح می‌کند که در بین عموم مردم عرب‌زبان (غیر متخصصان) رواج داشته است. پژوهشگر معاصر و رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه عین ‌شمس (قاهره)، [[رمضان عبدالتواب]] (1348-1422ق)، این کتاب را تحقیق کرده و برای آن مقدمه نوشته و فهارس فنی آن را تنظیم کرده است.


==هدف و روش==
==هدف و روش==
* نویسنده متأسفانه مقدمه‌ای ندارد و در نتیجه، انگیزه، اهداف و چگونگی‌های پیدایش و نگارش این کتاب، پنهان مانده است.
* نویسنده متأسفانه مقدمه‌ای ندارد و در نتیجه، انگیزه، اهداف و چگونگی‌های پیدایش و نگارش این کتاب، پنهان مانده است.
* [[رمضان عبدالتواب]]، کتاب حاضر را قدیمی‌ترین اثر در زمینه تصحیح گویش عامیانه برخی از واژگان عربی دانسته و [[علی بن حمزه کسایی]] را یکی از قاریان هفت‌گانه و رئیس مکتب نحوی و لغوی کوفه شمرده و افزوده است: این اثر از آثاری است که مدتی طولانی درباره آن اندیشیده‌ام و ملاحظه کرده‌ام که دو چاپ پیشین گرفتار تصحیف و تحریف‌هایی شده است و نسخه‌های خطی را جمع کردم و دو نسخه را به آن افزودم که قبلا مورد استفاده قرار نگرفته بود و دریافتم که در یکی از نسخه‌ها به نام «الإفهام في ما تلحن فيه العوام»، افزون بر بسیاری از نصوص کتاب کسایی، اضافات فراوانی از کتاب‌های لحن متأخر نیز وجود دارد و من از این نسخه استفاده کردم و به تکمیل نواقص نسخه‌های دیگر پرداختم<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص3- 4</ref>.
* [[عبدالتواب، رمضان|رمضان عبدالتواب]]، کتاب حاضر را قدیمی‌ترین اثر در زمینه تصحیح گویش عامیانه برخی از واژگان عربی دانسته و [[کسایی، علی بن حمزه|علی بن حمزه کسایی]] را یکی از قاریان هفت‌گانه و رئیس مکتب نحوی و لغوی کوفه شمرده و افزوده است: این اثر از آثاری است که مدتی طولانی درباره آن اندیشیده‌ام و ملاحظه کرده‌ام که دو چاپ پیشین گرفتار تصحیف و تحریف‌هایی شده است و نسخه‌های خطی را جمع کردم و دو نسخه را به آن افزودم که قبلا مورد استفاده قرار نگرفته بود و دریافتم که در یکی از نسخه‌ها به نام «الإفهام في ما تلحن فيه العوام»، افزون بر بسیاری از نصوص کتاب کسایی، اضافات فراوانی از کتاب‌های لحن متأخر نیز وجود دارد و من از این نسخه استفاده کردم و به تکمیل نواقص نسخه‌های دیگر پرداختم<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص3- 4</ref>.


==اسم کتاب ==
==اسم کتاب ==
خط ۳۵: خط ۳۵:


==نسبت کتاب==
==نسبت کتاب==
* [[رمضان عبدالتواب]] درباره نسبت این اثر به [[کسایی]] بحث و پژوهشی طولانی کرده<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص69-80</ref> و خلاصه سخنش این است: مطالبی به این کتاب افزوده‌اند که من موارد دخیل را جدا و حذف کردم و فقط موارد اصیل را آوردم و البته در 5 مورد، مطلبی که در این کتاب آمده، برخلاف نظری است که در کتاب‌های واژه‌شناسان از [[کسایی]] نقل شده است، که باید توجه کرد: این موارد تحریف و ساختگی نیست، بلکه در واقع، [[کسایی]] نظرش تغییر کرده است<ref>ر.ک: همان، ص72-75</ref>.
* [[عبدالتواب، رمضان|رمضان عبدالتواب]] درباره نسبت این اثر به [[کسایی، علی بن حمزه|کسایی]] بحث و پژوهشی طولانی کرده<ref>ر.ک: مقدمه محقق، ص69-80</ref> و خلاصه سخنش این است: مطالبی به این کتاب افزوده‌اند که من موارد دخیل را جدا و حذف کردم و فقط موارد اصیل را آوردم و البته در 5 مورد، مطلبی که در این کتاب آمده، برخلاف نظری است که در کتاب‌های واژه‌شناسان از [[کسایی، علی بن حمزه|کسایی]] نقل شده است، که باید توجه کرد: این موارد تحریف و ساختگی نیست، بلکه در واقع، [[کسایی، علی بن حمزه|کسایی]] نظرش تغییر کرده است<ref>ر.ک: همان، ص72-75</ref>.


==ساختار و محتوا==
==ساختار و محتوا==
خط ۵۳: خط ۵۳:


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
 
[[رده:زبان‌شناسی، زبان و ادبیات]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:زبان و ادبیات شرقی]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1403]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محمد خردمند]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محسن عزیزی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ بهمن 1402 توسط محسن عزیزی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۵ مارس ۲۰۲۴، ساعت ۲۱:۲۴

ما تلحن فيه العامّة، تألیف قرآن‌پژوه، قرائت‌شناس، نحوی، واژه‌شناس و شاعر کوفی بغدادی قرن دوم هجری قمری، علی بن حمزه کسایی (119-189ق)، تعدادی از اشتباهات ادبی را مطرح می‌کند که در بین عموم مردم عرب‌زبان (غیر متخصصان) رواج داشته است. پژوهشگر معاصر و رئیس دانشکده ادبیات دانشگاه عین ‌شمس (قاهره)، رمضان عبدالتواب (1348-1422ق)، این کتاب را تحقیق کرده و برای آن مقدمه نوشته و فهارس فنی آن را تنظیم کرده است.

ما تلحن فيه العامة(کسایی، علی بن حمزه)
ما تلحن فيه العامة (کسایی)
پدیدآورانکسایی، علی بن حمزه (نويسنده) عبدالتواب، رمضان (محقق)
ناشردار الرفاعي ** مکتبة الخانجي
مکان نشرعربستان - ریاض ** مصر - قاهره
سال نشر1403ق - 1982م
چاپ1
زبانعربی
تعداد جلد1
کد کنگره
ک5م2 6167 PJ
نورلایبمطالعه و دانلود pdf

هدف و روش

  • نویسنده متأسفانه مقدمه‌ای ندارد و در نتیجه، انگیزه، اهداف و چگونگی‌های پیدایش و نگارش این کتاب، پنهان مانده است.
  • رمضان عبدالتواب، کتاب حاضر را قدیمی‌ترین اثر در زمینه تصحیح گویش عامیانه برخی از واژگان عربی دانسته و علی بن حمزه کسایی را یکی از قاریان هفت‌گانه و رئیس مکتب نحوی و لغوی کوفه شمرده و افزوده است: این اثر از آثاری است که مدتی طولانی درباره آن اندیشیده‌ام و ملاحظه کرده‌ام که دو چاپ پیشین گرفتار تصحیف و تحریف‌هایی شده است و نسخه‌های خطی را جمع کردم و دو نسخه را به آن افزودم که قبلا مورد استفاده قرار نگرفته بود و دریافتم که در یکی از نسخه‌ها به نام «الإفهام في ما تلحن فيه العوام»، افزون بر بسیاری از نصوص کتاب کسایی، اضافات فراوانی از کتاب‌های لحن متأخر نیز وجود دارد و من از این نسخه استفاده کردم و به تکمیل نواقص نسخه‌های دیگر پرداختم[۱].

اسم کتاب

هرچند نام این اثر در روی جلد به‌صورت «ما تلحن فيه العامّة» آمده، ولی در یکی از نسخه‌های خطی عنوان «ما يلحن فيه العوام»[۲] و در آغاز کتاب، «ما تلحن فيه العوام»[۳]، ذکر شده است. گویی نویسنده نامی برای کتابش انتخاب نکرده و دیگران (مثلا کاتب نسخه خطی) در آغاز این اثر، اسمی افزوده‌اند تا بیانگر موضوع آن باشد: «هذا كتاب ما تلحن فيه العوام مما وضعه علي بن حمزة الكسائي للرشيد هارون و لابدّ لأهل الفصاحة من معرفته»[۴].

نسبت کتاب

  • رمضان عبدالتواب درباره نسبت این اثر به کسایی بحث و پژوهشی طولانی کرده[۵] و خلاصه سخنش این است: مطالبی به این کتاب افزوده‌اند که من موارد دخیل را جدا و حذف کردم و فقط موارد اصیل را آوردم و البته در 5 مورد، مطلبی که در این کتاب آمده، برخلاف نظری است که در کتاب‌های واژه‌شناسان از کسایی نقل شده است، که باید توجه کرد: این موارد تحریف و ساختگی نیست، بلکه در واقع، کسایی نظرش تغییر کرده است[۶].

ساختار و محتوا

نویسنده در این اثر، بدون نظم و سامان‌دهی خاصی درباره 107 واژه توضیحاتی را ارائه کرده است[۷].

نمونه مباحث

  • می‌گویی به فلانی وعده خیر یا شرّ دادم و فعل «وَعَدتُ» را (بدون الف) می‌آوری؛ یعنی: «أوعدتُ» نمی‌گویی و خدای تعالی گفت: «إِنَّ اللَّهَ وَعَدَكمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَ وَعَدْتُكمْ فَأَخْلَفْتُكمْ» (ابراهیم: 22) و آنگاه که خیر یا شرّ را اظهار نکنی، برای وعید می‌گویی: «أوعدتُه»[۸].

پانویس

  1. ر.ک: مقدمه محقق، ص3- 4
  2. ر.ک: همان، ص95
  3. ر.ک: متن کتاب، ص97
  4. ر.ک: همان، ص99
  5. ر.ک: مقدمه محقق، ص69-80
  6. ر.ک: همان، ص72-75
  7. ر.ک: متن کتاب، ص138
  8. ر.ک: همان، ص110

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.

وابسته‌ها