شرفنامه نظامی گنجوی: تفاوت میان نسخهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'زنجاني، برات' به 'زنجانی، برات') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - 'فارسي' به 'فارسی') |
||
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| تصویر =NUR10025J1.jpg | | تصویر =NUR10025J1.jpg | ||
| عنوان = شرفنامه نظامي گنجوي (متن علمي و انتقادي) | | عنوان = شرفنامه نظامي گنجوي (متن علمي و انتقادي) | ||
| عنوانهای دیگر = | | عنوانهای دیگر = | ||
|پدیدآورندگان | |پدیدآورندگان | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[نظامی، الیاس بن یوسف]] ( سراينده) | [[نظامی، الیاس بن یوسف]] (سراينده) | ||
[[زنجانی، برات]] (مصحح) | [[زنجانی، برات]] (مصحح) | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان = | | زبان = فارسی | ||
| کد کنگره =1380 / 5127 PIR | | کد کنگره =1380 / 5127 PIR | ||
| موضوع = شعر | | موضوع = شعر فارسی - قرن 6ق. | ||
|ناشر | |ناشر | ||
| ناشر =دانشگاه تهران | | ناشر =دانشگاه تهران | ||
خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
''' | '''شرفنامه نظامی گنجوی (متن علمی و انتقادی)'''، متن مثنوی «شرفنامه»، بخش اول اسکندرنامه (بخش دوم اقبالنامه)، یکی از پنج مثنوی مجموعه «خمسه نظامی»، سروده [[نظامی، الیاس بن یوسف|الیاس بن یوسف نظامی گنجوی]] (530-591ق)، شاعر معروف ایرانی در قرن ششم هجری است که بهصورت علمی و انتقادی، همراه شرح مشکلات و معنی لغات در پایان، با تصحیح [[زنجانی، برات|برات زنجانی]]، به چاپ رسیده است. | ||
نظامی نام این مثنوی را | [[نظامی، الیاس بن یوسف|نظامی]] نام این مثنوی را «شرفنامه خسروی» و در جای دیگر، «شرفنامه خسروان» نامیده و در میان مردم، به «اسکندرنامه» و «شرفنامه» شهرت یافته است. از جمله ویژگیهای این اثر، آن است که شاعر در سرودن آن، از عشق و علاقهای که بدین کار داشته پیروی کرده و بهخاطر زر و ثروت، آن را نسروده است<ref>ر.ک: مقدمه، ص3</ref>. | ||
شرفنامه چهارمین اثر [[نظامی، الیاس بن یوسف|نظامی]] است که آن را «نیمه بنا» معرفی کرده و نیمه دوم را به بعد موکول نموده که مقصود او از نیمه دیگر، «اقبالنامه» است که آن را با «هفت پیکر» که مثنوی دیگر اوست، بعد از «شرفنامه»، به نظم آورده است. وی «شرفنامه» را در 588ق، «هفت پیکر» را در 589ق و «اقبالنامه» را در 599ق سروده و بدینسان، مجموعه خمسه را کامل کرده است<ref>ر.ک: همان</ref>. | |||
نظامی در این مثنوی، از جنگها و مبارزات پهلوانان سخن گفته و شاید میخواسته نشان دهد که در حماسهسرایی نیز قدرتمند و تواناست. اگر سرودههای رزمی او | [[نظامی، الیاس بن یوسف|نظامی]] در این مثنوی، از جنگها و مبارزات پهلوانان سخن گفته و شاید میخواسته نشان دهد که در حماسهسرایی نیز قدرتمند و تواناست. اگر سرودههای رزمی او را بهدقت مطالعه کنیم، رنگ بزم را نیز در آنها مشاهده میکنیم که این رنگها در شاهنامه فردوسی، اتفاق نمیافتد<ref>ر.ک: همان</ref>. | ||
وی در سرودن داستان اسکندر در این مثنوی، کوشیده که خواننده سخن را بپذیرد و ازاینرو، گاهی حقیقت را فدای باورها کرده است. او معتقد است که فردوسی، حقیقت را به باورها برتری داده و در نتیجه به هنجار شاعری نرفته | وی در سرودن داستان اسکندر در این مثنوی، کوشیده که خواننده سخن را بپذیرد و ازاینرو، گاهی حقیقت را فدای باورها کرده است. او معتقد است که فردوسی، حقیقت را به باورها برتری داده و در نتیجه به هنجار شاعری نرفته است؛ زیرا در شعر، «أحسن الشعر أكذبه» است. وی نقد بر گفته فردوسی را در عبارتی گنجانده که هم از راستی حمایت و هم از فردوسی تعریف کرده و هم ایراد گرفته است و مدح شبیه به ذم و یا ذم شبیه به مدح را بهکار بسته است و مجوزی برای تغییر و تبدیلی که خودش داده، بیان کرده است<ref>ر.ک: همان، ص4</ref>. | ||
نظامی در سرودن | [[نظامی، الیاس بن یوسف|نظامی]] در سرودن «شرفنامه»، به گفته خود، از حضرت خضر(ع) تعلیم گرفته و در جایی دیگر، الهامدهنده خود را «سروش» نامیده است<ref>ر.ک: همان، ص5</ref>. | ||
==پانویس == | ==پانویس== | ||
<references /> | <references/> | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
مقدمه | مقدمه. | ||
خط ۵۰: | خط ۵۰: | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||
[[رده:زبانشناسی، علم زبان]] | |||
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]] | |||
[[رده:زبان و ادبیات فارسی]] | |||
[[رده:زبانها و ادبیات ایرانی]] | |||
[[رده:مقالات آبان 01 مکرمی]] | [[رده:مقالات آبان 01 مکرمی]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی شده آبان 01]] | |||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1401]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی |
نسخهٔ کنونی تا ۱ اوت ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۵۹
شرفنامه نظامي گنجوي (متن علمي و انتقادي) | |
---|---|
![]() | |
پدیدآوران | نظامی، الیاس بن یوسف (سراينده) زنجانی، برات (مصحح) |
ناشر | دانشگاه تهران |
مکان نشر | ايران - تهران |
سال نشر | 1380ش. |
چاپ | يکم |
شابک | 964-03-4402-8 |
موضوع | شعر فارسی - قرن 6ق. |
زبان | فارسی |
کد کنگره | 1380 / 5127 PIR |
شرفنامه نظامی گنجوی (متن علمی و انتقادی)، متن مثنوی «شرفنامه»، بخش اول اسکندرنامه (بخش دوم اقبالنامه)، یکی از پنج مثنوی مجموعه «خمسه نظامی»، سروده الیاس بن یوسف نظامی گنجوی (530-591ق)، شاعر معروف ایرانی در قرن ششم هجری است که بهصورت علمی و انتقادی، همراه شرح مشکلات و معنی لغات در پایان، با تصحیح برات زنجانی، به چاپ رسیده است.
نظامی نام این مثنوی را «شرفنامه خسروی» و در جای دیگر، «شرفنامه خسروان» نامیده و در میان مردم، به «اسکندرنامه» و «شرفنامه» شهرت یافته است. از جمله ویژگیهای این اثر، آن است که شاعر در سرودن آن، از عشق و علاقهای که بدین کار داشته پیروی کرده و بهخاطر زر و ثروت، آن را نسروده است[۱].
شرفنامه چهارمین اثر نظامی است که آن را «نیمه بنا» معرفی کرده و نیمه دوم را به بعد موکول نموده که مقصود او از نیمه دیگر، «اقبالنامه» است که آن را با «هفت پیکر» که مثنوی دیگر اوست، بعد از «شرفنامه»، به نظم آورده است. وی «شرفنامه» را در 588ق، «هفت پیکر» را در 589ق و «اقبالنامه» را در 599ق سروده و بدینسان، مجموعه خمسه را کامل کرده است[۲].
نظامی در این مثنوی، از جنگها و مبارزات پهلوانان سخن گفته و شاید میخواسته نشان دهد که در حماسهسرایی نیز قدرتمند و تواناست. اگر سرودههای رزمی او را بهدقت مطالعه کنیم، رنگ بزم را نیز در آنها مشاهده میکنیم که این رنگها در شاهنامه فردوسی، اتفاق نمیافتد[۳].
وی در سرودن داستان اسکندر در این مثنوی، کوشیده که خواننده سخن را بپذیرد و ازاینرو، گاهی حقیقت را فدای باورها کرده است. او معتقد است که فردوسی، حقیقت را به باورها برتری داده و در نتیجه به هنجار شاعری نرفته است؛ زیرا در شعر، «أحسن الشعر أكذبه» است. وی نقد بر گفته فردوسی را در عبارتی گنجانده که هم از راستی حمایت و هم از فردوسی تعریف کرده و هم ایراد گرفته است و مدح شبیه به ذم و یا ذم شبیه به مدح را بهکار بسته است و مجوزی برای تغییر و تبدیلی که خودش داده، بیان کرده است[۴].
نظامی در سرودن «شرفنامه»، به گفته خود، از حضرت خضر(ع) تعلیم گرفته و در جایی دیگر، الهامدهنده خود را «سروش» نامیده است[۵].
پانویس
منابع مقاله
مقدمه.