طباطبایی نائینی، سعید: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'ی‎س' به 'ی‌س')
    بدون خلاصۀ ویرایش
     
    (۳۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class="wikiInfo">
    {{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
    [[پرونده:NUR33870.jpg|بندانگشتی|طباطبایی نائینی، سعید]]
    | عنوان = سید سعید طباطبایی نائینی
    {| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
    | تصویر = NUR33870.jpg
    |-
    | اندازه تصویر =
    ! نام!! data-type="authorName" |طباطبایی نائینی، سعید
    | توضیح تصویر = طباطبایی نائینی، سعید
    |-
    | نام کامل = سید سعید بن میرزا نصرالله طباطبایی نائینی
    |نام‌های دیگر
    | نام‌های دیگر =
    | data-type="authorOtherNames" |سید سعید طباطبایی نائینی
    | لقب =
    | تخلص =
    | نسب = سادات حسنی
    | نام پدر = میرزا نصرالله
    | ولادت = ۱۲۵۵ شمسی
    | محل تولد = نائین
    | کشور تولد = ایران
    | محل زندگی = نائین، اصفهان، مشهد
    | رحلت = دی‌ماه ۱۳۳۷ شمسی
    | شهادت =
    | مدفن = پشت ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد، حرم امام رضا(ع)، مشهد
    | طول عمر = ۸۲ سال
    | نام همسر =
    | فرزندان =
    | خویشاوندان =
    | دین = اسلام
    | مذهب = شیعه
    | پیشه = محقق، مصحح، موسس مدارس، کتابدار، ناشر
    | درجه علمی =
    | دانشگاه =
    | حوزه =
    | علایق پژوهشی = تصحیح متون، نهج‌البلاغه، تاریخ، آموزش و پرورش
    | منصب =
    | پس از =
    | پیش از =
    | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[نائینی، محمدحسین|میرزا محمدحسین نائینی]]}}
    | مشایخ =
    | معاصرین =
    | شاگردان =
    | اجازه اجتهاد از =
    | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام]] (تصحیح)}}
    | سبک نوشتاری =
    | وبگاه =
    | امضا =
    | کد مؤلف = AUTHORCODE33870AUTHORCODE
    }}
    {{کاربردهای دیگر|طباطبایی (ابهام‌‌زدایی)}}
    ''' سید سعید طباطبایی نائینی'''  (۱۲۵۵-۱۳۳۷ش)، محقق، مصحح و از پیشگامان تأسیس مدارس نوین در ایران بود. وی در نائین در خانواده‌ای از سادات حسنی زاده شد و پس از طی مقدمات در زادگاهش، در آغاز جوانی به همراه برادرش جعفر به اصفهان رفت و در مدارس این شهر به تحصیل پرداخت. او از جمله فعالان نهضت مشروطه بود و به‌همراه برادرش از سردسته‌های این نهضت در اصفهان به شمار می‌رفت و در دوره استبداد صغیر توسط نیروهای محمدعلی شاه و روس‌ها تحت تعقیب قرار گرفت. در جنگ جهانی اول نیز در صف مجاهدان فعالیت داشت. از نکات مهم زندگی وی مسافرت به عتبات عالیات و درک محضر [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله میرزا محمدحسین نائینی]] و کسب فیض علمی از ایشان بود. پس از بازگشت به ایران، با هدف ارتقای دانش کودکان، در سال ۱۲۹۱ش مدرسه «گلبهار» را در اصفهان تأسیس کرد که اولین مدرسه به سبک مدارس جدید در استان اصفهان بود. سپس برای سهولت دسترسی دانش‌آموزان به کتاب‌های درسی، چاپخانه گلبهار را راه‌اندازی نمود و خود به تألیف کتاب‌های درسی پرداخت. با افزایش شمار دانش‌آموزان (بیش از ۳۰۰۰ نفر)، شعبات دیگری بر مدرسه گلبهار افزود و هشت مدرسه دیگر در اصفهان تأسیس کرد. همچنین قرائت‌خانه‌ای مجانی در سال ۱۲۹۳ش بنا نهاد. در سال ۱۳۰۸ش به مشهد مقدس مهاجرت کرد و کتابخانه مسجد گوهرشاد را تأسیس نمود و مجموعه نفیس کتابخانه شخصی خود را که بالغ بر ۵۰۰۰ جلد کتاب خطی و چاپی بود بر آن وقف کرد. از آثار مهم او تصحیح «نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی(ع)» است. وی در سال ۱۳۳۰ش به سفر حج مشرف شد و سرانجام در دی‌ماه ۱۳۳۷ش در ۸۲ سالگی درگذشت و در پایین کتابخانه مسجد گوهرشاد (پشت ایوان مقصوره، ایوان شمالی صحن قدس) به خاک سپرده شد.


    |-
    ==ولادت==
    |نام پدر
    | data-type="authorfatherName" |میرزا نصرالله
    |-
    |متولد
    | data-type="authorbirthDate" | 1255ش
    |-
    |محل تولد
    | data-type="authorBirthPlace" |نائین
    |-
    |رحلت
    | data-type="authorDeathDate" | دی‎ماه 1337ش
    |-
    |اساتید
    | data-type="authorTeachers" |[[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نائینی]]
    |-
    |برخی آثار
    | data-type="authorWritings" |
     
    |- class="articleCode"
    |کد مؤلف
    | data-type="authorCode" |AUTHORCODE33870AUTHORCODE
    |}
    </div>
     
    ''' سید سعید طباطبایی نائینی''' از جمله محققین معاصر است. تأسیس تعدادی مدرسه در اصفهان و کتابخانه مسجد گوهرشاد از جمله فعالیت‎های علمی آموزشی ایشان است. وی در دی‎ماه 1337ش وفات یافت.
     
    ==تولد==
    سید سعید طباطبایى‏ نائینی‏ فرزند میرزا نصرالله و از سادات حسنى نائین در سال 1255ش در این شهر به دنیا آمد. پس از طى مقدمات در زادگاه خویش در آغاز جوانى به همراه برادرش جعفر به اصفهان رفت و در مدارس این شهر به تحصیل پرداخت<ref>رضایی، اسماعیل، ج1، ص279 و 280</ref>.
    سید سعید طباطبایى‏ نائینی‏ فرزند میرزا نصرالله و از سادات حسنى نائین در سال 1255ش در این شهر به دنیا آمد. پس از طى مقدمات در زادگاه خویش در آغاز جوانى به همراه برادرش جعفر به اصفهان رفت و در مدارس این شهر به تحصیل پرداخت<ref>رضایی، اسماعیل، ج1، ص279 و 280</ref>.


    وى از جمله کسانى بود که در جریان مشروطیت به‎صف مشروطه‏خواهان پیوست و به همراه برادرش جزو سردسته‏‌هاى این نهضت در اصفهان بود؛ تا جایى که در دوره استبداد صغیر توسط محمدعلى شاه و روس‏ها محکوم و مورد تعقیب قرار گرفت امّا توانست خود را از گرفتار شدن در دست نیروى استبداد برهاند.
    وى از جمله کسانى بود که در جریان مشروطیت به‌صف مشروطه‏خواهان پیوست و به همراه برادرش جزو سردسته‏‌هاى این نهضت در اصفهان بود؛ تا جایى که در دوره استبداد صغیر توسط محمدعلى شاه و روس‏ها محکوم و مورد تعقیب قرار گرفت امّا توانست خود را از گرفتار شدن در دست نیروى استبداد برهاند.


    وى به همراه برادرش در جنگ جهانى اول (1914- 1918م) هم فعال بود و در صف مجاهدان فعالیت‏هایى کرد<ref>همان</ref>.
    وى به همراه برادرش در جنگ جهانى اول (1914- 1918م) هم فعال بود و در صف مجاهدان فعالیت‏هایى کرد<ref>همان</ref>.
    خط ۵۰: خط ۶۰:
    باوجوداین، وى که در پوشیدن‏ لباس روحانیت اصرار داشت و نمی‌‏خواست به استخدام دولت پهلوى درآید، در اواخر عمر از فعالیت‏هاى فرهنگى کناره گرفت<ref>همان</ref>.
    باوجوداین، وى که در پوشیدن‏ لباس روحانیت اصرار داشت و نمی‌‏خواست به استخدام دولت پهلوى درآید، در اواخر عمر از فعالیت‏هاى فرهنگى کناره گرفت<ref>همان</ref>.


    از نکات مهم علمی و فرهنگی زندگی وی مسافرت وی به عتبات عالیات و درک محضر [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نائینی]] و کسب فیض علمی و غنای فکری و روحی از ایشان بوده است. وی تصمیم به ارتقای فکر و فهم و دانش اطفال ایران گرفت که بالطبع سعادت و سلامت جامعه را در پی خواهد داشت؛ لذا پس از بازگشت به ایران در اصفهان مدرسه گلبهار را تأسیس نمود که اولین مدرسه به سبک مدارس جدید در استان اصفهان است. مرحوم طباطبایی در قسمتی از نظام‎نامه تأسیس مدرسه گلبهار که از دستاوردهای علمی و حیاتی ایشان است به طرح دیدگاه‎های بسیار ارزشمندی می‎پردازد که برای نشان دادن اوج اهمیت آن قسمتی از آن عیناً درج می‌شود:
    از نکات مهم علمی و فرهنگی زندگی وی مسافرت وی به عتبات عالیات و درک محضر [[نائینی، محمدحسین|آیت‌الله نائینی]] و کسب فیض علمی و غنای فکری و روحی از ایشان بوده است. وی تصمیم به ارتقای فکر و فهم و دانش اطفال ایران گرفت که بالطبع سعادت و سلامت جامعه را در پی خواهد داشت؛ لذا پس از بازگشت به ایران در اصفهان مدرسه گلبهار را تأسیس نمود که اولین مدرسه به سبک مدارس جدید در استان اصفهان است. مرحوم طباطبایی در قسمتی از نظام‌نامه تأسیس مدرسه گلبهار که از دستاوردهای علمی و حیاتی ایشان است به طرح دیدگاه‌های بسیار ارزشمندی می‌پردازد که برای نشان دادن اوج اهمیت آن قسمتی از آن عیناً درج می‌شود:


    «ملتی که به فلسفه اجتماعات پی نبرده و معارفش ارتقا نیافته درختی را ماند بی‎ریشه که خفیف‎ترین نسیمی آن را از زمین برکند و شاخه‎هایش را به اطراف پراکنده سازد. مدنیت هر قوم متفرع بر اخلاق افراد است تا زمانی که صفات رذیله و عادات ناپسندیده در افراد ملت نفوذ ننموده و در قلوب ایشان جاگیر نگشته باشد قومیت آن‎ها محفوظ و مستحکم ماند؛ ولی به‎محض آنکه خصلت‎های نیکوی آن مدینه به در رود و اهالی آن را وداع گوید طوفان‎های نفاق و شقاق از افق ذلت آن ملت وزیدن کند آشیان‎ها خراب و آبادی‎ها را ویران کند. چندی نگذرد که از آن ملت نام و نشان باقی نماند. بلی یگانه حافظ مدنیت و ملیت هر قوم معارف ایشان است که می‎تواند استقلال ملل مختلفه را در سایه رایت خود نگهداری کند و با وجود اختلاف عادات و رسوم و مناسبات آن‎ها را نگاهبان باشد پس بزرگ‎ترین خدمت به عالم بشریت، تمدن و وطن خدمت در راه معارف است که بدین‎وسیله می‎توان راه مقصود را به دست آورد».
    «ملتی که به فلسفه اجتماعات پی نبرده و معارفش ارتقا نیافته درختی را ماند بی‌ریشه که خفیف‎ترین نسیمی آن را از زمین برکند و شاخه‌هایش را به اطراف پراکنده سازد. مدنیت هر قوم متفرع بر اخلاق افراد است تا زمانی که صفات رذیله و عادات ناپسندیده در افراد ملت نفوذ ننموده و در قلوب ایشان جاگیر نگشته باشد قومیت آن‌ها محفوظ و مستحکم ماند؛ ولی به‌محض آنکه خصلت‎های نیکوی آن مدینه به در رود و اهالی آن را وداع گوید طوفان‌های نفاق و شقاق از افق ذلت آن ملت وزیدن کند آشیان‌ها خراب و آبادی‌ها را ویران کند. چندی نگذرد که از آن ملت نام و نشان باقی نماند. بلی یگانه حافظ مدنیت و ملیت هر قوم معارف ایشان است که می‌تواند استقلال ملل مختلفه را در سایه رایت خود نگهداری کند و با وجود اختلاف عادات و رسوم و مناسبات آن‌ها را نگاهبان باشد پس بزرگ‎ترین خدمت به عالم بشریت، تمدن و وطن خدمت در راه معارف است که بدین‌وسیله می‌توان راه مقصود را به دست آورد».


    مرحوم طباطبایی با این شیوه و طرز تفکر اقدام به تأسیس مدرسه گلبهار در اصفهان نمود و در سال 1291ش به مدیریت مرحوم حاج سید ضیاءالدین جناب تأسیس چنان مدرسه‌ای که به شیوه مدارس مدرن اداره می‌شد گامی مهم به شمار می‎آید. آن‎هم در روزگاری که جهل و فقر و بی‌سوادی و عدم امکانات بهداشتی و معیشتی و علمی بیداد می‌کرد. با فقدان کتاب و معلم و از همه مهم‎تر عدم آگاهی مردم نسبت به ارزش و اهمیت علم و دانش این اقدام قابل‎تحسین و ستایش است.
    مرحوم طباطبایی با این شیوه و طرز تفکر اقدام به تأسیس مدرسه گلبهار در اصفهان نمود و در سال 1291ش به مدیریت مرحوم حاج سید ضیاءالدین جناب تأسیس چنان مدرسه‌ای که به شیوه مدارس مدرن اداره می‌شد گامی مهم به شمار می‌آید. آن‌هم در روزگاری که جهل و فقر و بی‌سوادی و عدم امکانات بهداشتی و معیشتی و علمی بیداد می‌کرد. با فقدان کتاب و معلم و از همه مهم‎تر عدم آگاهی مردم نسبت به ارزش و اهمیت علم و دانش این اقدام قابل‌تحسین و ستایش است.


    دلسوزی و دوراندیشی وی پس از تأسیس مدرسه باعث شد که برای سهولت دسترسی طالبان علم و دانش و کودکان و نوباوگان به وسایل و ادوات تعلیم و تربیت، اقدام به تأسیس چاپخانه گلبهار نمود و خود به تألیف کتاب‎های مهم درسی همت گماشت. او کتاب‎ها را در چاپخانه‌ای که تأسیس کرده بود به چاپ می‎رساند و در مدرسه‌ای که تأسیس کرده بود تدریس می‌کرد. تأسیس مدرسه و چاپخانه گلبهار تنها اقدام فرهنگی مرحوم طباطبایی نبوده است، این بزرگ‎مرد در راه برگزیده خود به حدی شایق و کوشا بود که با وسعت و کثرت دانش‎آموزان باعث افزایش شعباتی بر مدرسه گلبهار شد و در اندک زمانی بیش از 3000 دانش‎آموز در مدرسه گلبهار تربیت شدند و علاوه بر شعبات مدرسه گلبهار مؤسس و بانی و احیاء هشت مدرسه دیگر در اصفهان گردید.
    دلسوزی و دوراندیشی وی پس از تأسیس مدرسه باعث شد که برای سهولت دسترسی طالبان علم و دانش و کودکان و نوباوگان به وسایل و ادوات تعلیم و تربیت، اقدام به تأسیس چاپخانه گلبهار نمود و خود به تألیف کتاب‌های مهم درسی همت گماشت. او کتاب‌ها را در چاپخانه‌ای که تأسیس کرده بود به چاپ می‌رساند و در مدرسه‌ای که تأسیس کرده بود تدریس می‌کرد. تأسیس مدرسه و چاپخانه گلبهار تنها اقدام فرهنگی مرحوم طباطبایی نبوده است، این بزرگ‎مرد در راه برگزیده خود به حدی شایق و کوشا بود که با وسعت و کثرت دانش‎آموزان باعث افزایش شعباتی بر مدرسه گلبهار شد و در اندک زمانی بیش از 3000 دانش‎آموز در مدرسه گلبهار تربیت شدند و علاوه بر شعبات مدرسه گلبهار مؤسس و بانی و احیاء هشت مدرسه دیگر در اصفهان گردید.


    از دیگر اقدامات ارزشمند ایشان تأسیس اکابر مجانی است که تحت حمایت شرکت علمیه گلبهار تأسیس گردیده است. گذشته از مراکز آموزشی مرحوم طباطبایی، قرائت‎خانه‌ای با همت مرحوم جناب در سال 1293ش به‎صورت مجانی تأسیس کرد. ایشان پس از مهاجرت به مشهد نیز در کنار آستان مقدس امام رضا(ع) کتابخانه مسجد گوهرشاد را تأسیس کرد و مجموعه نفیس کتابخانه شخصی خود را که بالغ‎بر5000 جلد کتاب خطی و چاپی بود بر آن وقف کرد تا علاقه‎مندان علم و دانش از آن بهره‎مند شوند. حاج سید سعید طباطبایی پس از عمری تلاش در راه نشر معارف در سن 72 سالگی در دی‎ماه 1337ش وفات یافت و در پایین کتابخانه مسجد گوهرشاد به خاک سپرده شد. محل دفن او اکنون در پشت ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد در ایوان شمالى صحن قدس واقع شده است<ref>پایگاه اطلاع‎رسانی نائینی</ref>.
    از دیگر اقدامات ارزشمند ایشان تأسیس اکابر مجانی است که تحت حمایت شرکت علمیه گلبهار تأسیس گردیده است. گذشته از مراکز آموزشی مرحوم طباطبایی، قرائت‌خانه‌ای با همت مرحوم جناب در سال 1293ش به‌صورت مجانی تأسیس کرد. ایشان پس از مهاجرت به مشهد نیز در کنار آستان مقدس امام رضا(ع) کتابخانه مسجد گوهرشاد را تأسیس کرد و مجموعه نفیس کتابخانه شخصی خود را که بالغ‎بر5000 جلد کتاب خطی و چاپی بود بر آن وقف کرد تا علاقه‌مندان علم و دانش از آن بهره‌مند شوند.  
     
    == وفات ==
    حاج سید سعید طباطبایی پس از عمری تلاش در راه نشر معارف در سن 72 سالگی در دی‌ماه 1337ش وفات یافت و در پایین کتابخانه مسجد گوهرشاد به خاک سپرده شد. محل دفن او اکنون در پشت ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد در ایوان شمالى صحن قدس واقع شده است<ref>پایگاه اطلاع‌رسانی نائینی</ref>.


    ==آثار==
    ==آثار==
    تصحیح نهج‎البلاغه امیرالمؤمنین علی بن ابی‎طالب(ع) از جمله آثار اوست.
    تصحیح نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی بن ابی‎طالب(ع) از جمله آثار اوست.


    ==پانویس==
    ==پانویس==
    <references/>
    <references />
     
    ==منابع مقاله==
    ==منابع مقاله==
    # رضایی، اسماعیل و همکاران، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، بنیاد پژوهش‎های اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ دوم، مشهد، 1386ش
    # رضایی، اسماعیل و همکاران، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ دوم، مشهد، 1386ش
    # پایگاه اطلاع‎رسانی نائینی، به نقل از مقاله آقای محمود حسن نژاد، مجله پیام فرهنگستان، سال هفتم، پیش‎شماره 23، تابستان 1389؛ به آدرس اینترنتی:
    # [http://naeeni.com/seid-saeid-tabatabaei/ پایگاه اطلاع‌رسانی نائینی، به نقل از مقاله آقای محمود حسن نژاد، مجله پیام فرهنگستان، سال هفتم، پیش‌شماره 23، تابستان 1389؛]
    http://naeeni.com/seid-saeid-tabatabaei/
     


    ==وابسته‌ها==
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}
    [[نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام]]
    [[نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی ابن ابی‌طالب علیه‌السلام]]


    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:زندگی‌نامه]]
    [[رده:25آذر الی 24 دی]]
    [[رده:25 آذر الی 24 دی96]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۴۱

    سید سعید طباطبایی نائینی
    طباطبایی نائینی، سعید
    طباطبایی نائینی، سعید
    نام کاملسید سعید بن میرزا نصرالله طباطبایی نائینی
    نسبسادات حسنی
    نام پدرمیرزا نصرالله
    ولادت۱۲۵۵ شمسی
    محل تولدنائین، ایران
    محل زندگینائین، اصفهان، مشهد
    رحلتدی‌ماه ۱۳۳۷ شمسی
    مدفنپشت ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد، حرم امام رضا(ع)، مشهد
    طول عمر۸۲ سال
    دیناسلام
    مذهبشیعه
    پیشهمحقق، مصحح، موسس مدارس، کتابدار، ناشر
    اطلاعات علمی
    علایق پژوهشیتصحیح متون، نهج‌البلاغه، تاریخ، آموزش و پرورش
    اساتید
    برخی آثار

    سید سعید طباطبایی نائینی (۱۲۵۵-۱۳۳۷ش)، محقق، مصحح و از پیشگامان تأسیس مدارس نوین در ایران بود. وی در نائین در خانواده‌ای از سادات حسنی زاده شد و پس از طی مقدمات در زادگاهش، در آغاز جوانی به همراه برادرش جعفر به اصفهان رفت و در مدارس این شهر به تحصیل پرداخت. او از جمله فعالان نهضت مشروطه بود و به‌همراه برادرش از سردسته‌های این نهضت در اصفهان به شمار می‌رفت و در دوره استبداد صغیر توسط نیروهای محمدعلی شاه و روس‌ها تحت تعقیب قرار گرفت. در جنگ جهانی اول نیز در صف مجاهدان فعالیت داشت. از نکات مهم زندگی وی مسافرت به عتبات عالیات و درک محضر آیت‌الله میرزا محمدحسین نائینی و کسب فیض علمی از ایشان بود. پس از بازگشت به ایران، با هدف ارتقای دانش کودکان، در سال ۱۲۹۱ش مدرسه «گلبهار» را در اصفهان تأسیس کرد که اولین مدرسه به سبک مدارس جدید در استان اصفهان بود. سپس برای سهولت دسترسی دانش‌آموزان به کتاب‌های درسی، چاپخانه گلبهار را راه‌اندازی نمود و خود به تألیف کتاب‌های درسی پرداخت. با افزایش شمار دانش‌آموزان (بیش از ۳۰۰۰ نفر)، شعبات دیگری بر مدرسه گلبهار افزود و هشت مدرسه دیگر در اصفهان تأسیس کرد. همچنین قرائت‌خانه‌ای مجانی در سال ۱۲۹۳ش بنا نهاد. در سال ۱۳۰۸ش به مشهد مقدس مهاجرت کرد و کتابخانه مسجد گوهرشاد را تأسیس نمود و مجموعه نفیس کتابخانه شخصی خود را که بالغ بر ۵۰۰۰ جلد کتاب خطی و چاپی بود بر آن وقف کرد. از آثار مهم او تصحیح «نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی(ع)» است. وی در سال ۱۳۳۰ش به سفر حج مشرف شد و سرانجام در دی‌ماه ۱۳۳۷ش در ۸۲ سالگی درگذشت و در پایین کتابخانه مسجد گوهرشاد (پشت ایوان مقصوره، ایوان شمالی صحن قدس) به خاک سپرده شد.

    ولادت

    سید سعید طباطبایى‏ نائینی‏ فرزند میرزا نصرالله و از سادات حسنى نائین در سال 1255ش در این شهر به دنیا آمد. پس از طى مقدمات در زادگاه خویش در آغاز جوانى به همراه برادرش جعفر به اصفهان رفت و در مدارس این شهر به تحصیل پرداخت[۱].

    وى از جمله کسانى بود که در جریان مشروطیت به‌صف مشروطه‏خواهان پیوست و به همراه برادرش جزو سردسته‏‌هاى این نهضت در اصفهان بود؛ تا جایى که در دوره استبداد صغیر توسط محمدعلى شاه و روس‏ها محکوم و مورد تعقیب قرار گرفت امّا توانست خود را از گرفتار شدن در دست نیروى استبداد برهاند.

    وى به همراه برادرش در جنگ جهانى اول (1914- 1918م) هم فعال بود و در صف مجاهدان فعالیت‏هایى کرد[۲].

    مهاجرت به مشهد

    سید سعید در سال 1308ش به مشهد مقدس مهاجرت کرد و تا پایان عمر در این شهر ساکن و در سال 1330ش به سفر حج مشرف شد[۳].

    فعالیت‎های علمی و فرهنگی

    سید سعید طباطبایى از جمله افرادى است که در زمینه امور فرهنگى اقدامات شایسته‏‌اى انجام داده است از جمله تأسیس ده مدرسه، یک کتابخانه و چاپخانه گلبهار در اصفهان و تأسیس کتابخانه مسجد گوهرشاد مشهد از اقدامات مهم وى است. او 18 عنوان کتاب درسى تألیف و 27 عنوان از کتب دیگران را تصحیح و چاپ نمود.

    باوجوداین، وى که در پوشیدن‏ لباس روحانیت اصرار داشت و نمی‌‏خواست به استخدام دولت پهلوى درآید، در اواخر عمر از فعالیت‏هاى فرهنگى کناره گرفت[۴].

    از نکات مهم علمی و فرهنگی زندگی وی مسافرت وی به عتبات عالیات و درک محضر آیت‌الله نائینی و کسب فیض علمی و غنای فکری و روحی از ایشان بوده است. وی تصمیم به ارتقای فکر و فهم و دانش اطفال ایران گرفت که بالطبع سعادت و سلامت جامعه را در پی خواهد داشت؛ لذا پس از بازگشت به ایران در اصفهان مدرسه گلبهار را تأسیس نمود که اولین مدرسه به سبک مدارس جدید در استان اصفهان است. مرحوم طباطبایی در قسمتی از نظام‌نامه تأسیس مدرسه گلبهار که از دستاوردهای علمی و حیاتی ایشان است به طرح دیدگاه‌های بسیار ارزشمندی می‌پردازد که برای نشان دادن اوج اهمیت آن قسمتی از آن عیناً درج می‌شود:

    «ملتی که به فلسفه اجتماعات پی نبرده و معارفش ارتقا نیافته درختی را ماند بی‌ریشه که خفیف‎ترین نسیمی آن را از زمین برکند و شاخه‌هایش را به اطراف پراکنده سازد. مدنیت هر قوم متفرع بر اخلاق افراد است تا زمانی که صفات رذیله و عادات ناپسندیده در افراد ملت نفوذ ننموده و در قلوب ایشان جاگیر نگشته باشد قومیت آن‌ها محفوظ و مستحکم ماند؛ ولی به‌محض آنکه خصلت‎های نیکوی آن مدینه به در رود و اهالی آن را وداع گوید طوفان‌های نفاق و شقاق از افق ذلت آن ملت وزیدن کند آشیان‌ها خراب و آبادی‌ها را ویران کند. چندی نگذرد که از آن ملت نام و نشان باقی نماند. بلی یگانه حافظ مدنیت و ملیت هر قوم معارف ایشان است که می‌تواند استقلال ملل مختلفه را در سایه رایت خود نگهداری کند و با وجود اختلاف عادات و رسوم و مناسبات آن‌ها را نگاهبان باشد پس بزرگ‎ترین خدمت به عالم بشریت، تمدن و وطن خدمت در راه معارف است که بدین‌وسیله می‌توان راه مقصود را به دست آورد».

    مرحوم طباطبایی با این شیوه و طرز تفکر اقدام به تأسیس مدرسه گلبهار در اصفهان نمود و در سال 1291ش به مدیریت مرحوم حاج سید ضیاءالدین جناب تأسیس چنان مدرسه‌ای که به شیوه مدارس مدرن اداره می‌شد گامی مهم به شمار می‌آید. آن‌هم در روزگاری که جهل و فقر و بی‌سوادی و عدم امکانات بهداشتی و معیشتی و علمی بیداد می‌کرد. با فقدان کتاب و معلم و از همه مهم‎تر عدم آگاهی مردم نسبت به ارزش و اهمیت علم و دانش این اقدام قابل‌تحسین و ستایش است.

    دلسوزی و دوراندیشی وی پس از تأسیس مدرسه باعث شد که برای سهولت دسترسی طالبان علم و دانش و کودکان و نوباوگان به وسایل و ادوات تعلیم و تربیت، اقدام به تأسیس چاپخانه گلبهار نمود و خود به تألیف کتاب‌های مهم درسی همت گماشت. او کتاب‌ها را در چاپخانه‌ای که تأسیس کرده بود به چاپ می‌رساند و در مدرسه‌ای که تأسیس کرده بود تدریس می‌کرد. تأسیس مدرسه و چاپخانه گلبهار تنها اقدام فرهنگی مرحوم طباطبایی نبوده است، این بزرگ‎مرد در راه برگزیده خود به حدی شایق و کوشا بود که با وسعت و کثرت دانش‎آموزان باعث افزایش شعباتی بر مدرسه گلبهار شد و در اندک زمانی بیش از 3000 دانش‎آموز در مدرسه گلبهار تربیت شدند و علاوه بر شعبات مدرسه گلبهار مؤسس و بانی و احیاء هشت مدرسه دیگر در اصفهان گردید.

    از دیگر اقدامات ارزشمند ایشان تأسیس اکابر مجانی است که تحت حمایت شرکت علمیه گلبهار تأسیس گردیده است. گذشته از مراکز آموزشی مرحوم طباطبایی، قرائت‌خانه‌ای با همت مرحوم جناب در سال 1293ش به‌صورت مجانی تأسیس کرد. ایشان پس از مهاجرت به مشهد نیز در کنار آستان مقدس امام رضا(ع) کتابخانه مسجد گوهرشاد را تأسیس کرد و مجموعه نفیس کتابخانه شخصی خود را که بالغ‎بر5000 جلد کتاب خطی و چاپی بود بر آن وقف کرد تا علاقه‌مندان علم و دانش از آن بهره‌مند شوند.

    وفات

    حاج سید سعید طباطبایی پس از عمری تلاش در راه نشر معارف در سن 72 سالگی در دی‌ماه 1337ش وفات یافت و در پایین کتابخانه مسجد گوهرشاد به خاک سپرده شد. محل دفن او اکنون در پشت ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد در ایوان شمالى صحن قدس واقع شده است[۵].

    آثار

    تصحیح نهج‌البلاغه امیرالمؤمنین علی بن ابی‎طالب(ع) از جمله آثار اوست.

    پانویس

    1. رضایی، اسماعیل، ج1، ص279 و 280
    2. همان
    3. همان
    4. همان
    5. پایگاه اطلاع‌رسانی نائینی

    منابع مقاله

    1. رضایی، اسماعیل و همکاران، مشاهیر مدفون در حرم رضوی، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، چاپ دوم، مشهد، 1386ش
    2. پایگاه اطلاع‌رسانی نائینی، به نقل از مقاله آقای محمود حسن نژاد، مجله پیام فرهنگستان، سال هفتم، پیش‌شماره 23، تابستان 1389؛


    وابسته‌ها