شرح گلشن راز (اردبیلی): تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    جز (جایگزینی متن - 'شيخ محمود شبسترى' به 'شيخ محمود شبسترى ')
    جز (جایگزینی متن - ' '''' به ''''')
    برچسب‌ها: ویرایش همراه ویرایش از وبگاه همراه
     
    (۲۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
    خط ۱: خط ۱:
    <div class='wikiInfo'>
    {{جعبه اطلاعات کتاب
    [[پرونده:NUR11041J1.jpg|بندانگشتی|شرح گلشن راز (اردبیلی)]]
    | تصویر =NUR11041J1.jpg
    {| class="wikitable aboutBookTable" style="text-align:Right"
    | عنوان =شرح گلشن راز (اردبیلی)
    |+ |
    | عنوان‌های دیگر =گلشن راز. شرح
    |-
    | پدیدآوران =
    ! نام کتاب!! data-type='bookName'|شرح گلشن راز (اردبیلی)
    [[کرباسی، عفت]] (تصحيح و تنظيم)
    |-
    |نام های دیگر کتاب
    |data-type='otherBookNames'|گلشن راز. شرح
    |-
    |پدیدآورندگان
    |data-type='authors'|[[کرباسی، عفت]] (تصحيح و تنظيم)


    [[الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق]] (نويسنده)
    [[الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق]] (نویسنده)


    [[برزگر خالقی، محمد رضا]] (تصحيح و تنظيم)
    [[برزگر خالقی، محمدرضا]] (تصحيح و تنظيم)
    |-
    | زبان =فارسی
    |زبان  
    | کد کنگره =‏PIR‎‏ ‎‏5502‎‏ ‎‏/‎‏گ‎‏708‎‏ ‎‏الف‎‏7‎‏
    |data-type='language'|فارسی
    | موضوع =
    |-
    شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720ق. گلشن راز - نقد و تفسیر
    |کد کنگره  
    |data-type='congeressCode' style='direction:ltr'|‏PIR‎‏ ‎‏5502‎‏ ‎‏/‎‏گ‎‏708‎‏ ‎‏الف‎‏7‎‏
    |-
    |موضوع  
    |data-type='subject'|شبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720ق. گلشن راز - نقد و تفسیر


    شعر عرفانی
    شعر عرفانی


    شعر فارسی - قرن 7ق. - تاریخ و نقد
    شعر فارسی - قرن 7ق. - تاریخ و نقد
    |-
    | ناشر =
    |ناشر  
    مرکز نشر دانشگاهی
    |data-type='publisher'|مرکز نشر دانشگاهی
    | مکان نشر =تهران - ایران
    |-
    | سال نشر = 1376 ش  
    |مکان نشر  
    |data-type='publishPlace'|تهران - ایران
    |-
    |سال نشر  
    |data-type='publishYear'| 1376 هـ.ش  
    |-class='articleCode'
    |کد اتوماسیون
    |data-type='automationCode'|AUTOMATIONCODE11041AUTOMATIONCODE
    |}
    </div>


    | کد اتوماسیون =AUTOMATIONCODE11041AUTOMATIONCODE
    | چاپ =1
    | شابک =964-01-0870-7
    | تعداد جلد =1
    | کتابخانۀ دیجیتال نور =11041
    | کتابخوان همراه نور =11041
    | کد پدیدآور =
    | پس از =
    | پیش از =
    }}
    '''شرح گلشن راز''' يكى از شروح كاملى كه بر «[[گلشن راز]]» [[شبستری، محمود|شيخ محمود شبسترى]] نوشته شده است، شرح [[الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق|حسين بن عبدالحق اردبيلى]]، متخلص به الهى، از مشاهير قرن نهم و دهم هجرى است. شرح وى، همانند بسيارى از شروح ديگر، متأثر از [[مفاتيح الإعجاز في شرح گلشن راز|شرح لاهيجى]] است. الهى، قبل از شروع شرح، مطالب دوازده‌گانه‌ى زير را مطرح مى‌كند:


    == معرفى اجمالى ==
    #موضوع مسائل اين علم، وجود مطلق است؛ يعنى ذات هستى حق بى آنكه هيچ نوع خصوصيتى به وى ملحق باشد و محمولات اين علم عبارت است از احوال و اوصافى كه آن حقيقت را به اعتبار تنزلات و تجليات عارض مى‌شود و مبادى اين علم، امهات حقايقى است كه وجود حق را لازم است و مسماست به اسماى ذات متعال و اسماى صفات و افعال تابع آن اسماست.
    #هرچه در خارج موجود است، يا در ترتب آثار مختصه محتاج به وجود است و يا در ترتب آثار، محتاج نيست، نه به وجود و نه به اغيار. قسم اول، وجود ممكن است و قسم دوم، واجب تعالى است كه عين وجود است.
    #همان‌طورى كه علوم اهل كمال منحصر در مراتب سه‌گانه اجمالى وحى، كشف و الهام است، معلومات كليه منحصر است در مراتب ثلاثه‌ى اجماليه كه واجب و ممكن و ممتنع است.
    #اصول صفات حق تعالى هفت است: حيات، علم، قدرت، اراده، كلام، سمع و بصر و مظاهر معنوى آنها، انبياى سبعه‌اند؛ يعنى آدم و نوح و ابراهيم و داوود و موسى و عيسى و محمد و مظاهر صورى آنها، كواكب سبعه‌ى سياره‌اند.
    #ذات مقدس حق تعالى، به ذات خود عالم است، زيرا جامع كمالاتى است كه لايق است. هم‌چنين عالم است به اشياى ممكنه، چون حقيقت هر ممكن، صورت معلوميت ذات است متلبس به شئون و صفات.
    #آيات و احاديث بسيارى وجود دارد كه دلالت بر ظهور حق در مظاهر و مقيدات دارد، مانند:'''«الله نور السموات و الارض»''' و آيات ديگرى كه بيان‌گر ظهور هستى ذات، در مظاهر و نزول واجب، در مراتب ظاهر است.
    #مراتب كليه حقيقت وجود به اصطلاح ارباب كشف و شهود، دوازده است: احديت، الهيت، هويت ساريه در همه اشياء... و مرتبه عمائيه.
    #چنان‌كه حقيقت انسانى داراى مظاهر و اسماء در عالم كبير، از عقل اول تا وجود كمل است، هم‌چنين او را مظاهر و اسماء، در عالم صغير نيز مى‌باشد.
    #اسفار عارفان چهار قسم است: «سير الى الله»، «سفر بالله»، «ترقى به عين جمع و حضرت احديت» و «سير بالله عن الله».
    #واقعه، خواب، مكاشفه و اقسام آنها. مكاشفه، عبارت است از تفرد روح به مطالعه‌ى مغيبات در حال تجرد از علايق جسمانیات و...
    #رابطه محبت ميان محبان و محبوبان بر پنج نوع ذاتى، فعلى، حالى، مرتبتى و صفاتى متصور است.
    #مشاهده كنندگان صفت جمال در صورت انسانى، چهار گروه‌اند: روشن‌دلانى كه از شوب شهوت مصفا شده‌اند، پاک‌بازانى كه احكام كثرت و آثار ظلمت طبيعت از ايشان به كلى زايل نشده باشد، گرفتارانى كه خود را از وادى عدم ترقى و عرصه‌ى احتجاب بيرون نينداخته‌اند و آلودگانى كه نفس اماره ايشان نمرده است.


    شارح بعد از مطرح ساختن مقدمات عرفانى، به سراغ اصل شرح رفته و در بيشتر مطالب، از شرح لاهيجى استفاده مى‌كند. وى، ابيات «گلشن راز» را تك‌تك ذكر مى‌كند و در ذيل هر يك، به شرح و تفسير مى‌پردازد و در اين ميان، گاه، از اشعار ديگر شاعران نيز بهره مى‌برد.


    يكى از شروح كاملى كه بر«گلشن راز» [[شبستری، محمود|شيخ محمود شبسترى]] نوشته شده است، شرح حسين بن عبدالحق اردبيلى، متخلص به الهى، از مشاهير قرن نهم و دهم هجرى است. شرح وى، همانند بسيارى از شروح ديگر، متأثر از شرح لاهيجى است. الهى، قبل از شروع شرح، مطالب دوازده‌گانه‌ى زير را مطرح مى‌كند:
    كتاب، توسط [[کرباسی، عفت|عفت كرباسى]] و [[برزگر خالقی، محمدرضا|محمدرضا برزگر]]، تحقيق و تصحيح شده است. محققین، در ذيل مقدمه پژوهش، به معرفى امير حسينى هروى كه «[[گلشن راز]]» در پاسخ به سؤالات او سروده شده است، [[شبستری، محمود|شيخ محمود شبسترى]]، [[الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق|الهى اردبيلى]]، نسخ مورد استفاده و ذكر منابع و مصادر تحت عنوان «يادداشت‌ها» پرداخته‌اند.


    1. موضوع مسائل اين علم، وجود مطلق است؛ يعنى ذات هستى حق بى آنكه هيچ نوع خصوصيتى به وى ملحق باشد و محمولات اين علم عبارت است از احوال و اوصافى كه آن حقيقت را به اعتبار تنزلات و تجليات عارض مى‌شود و مبادى اين علم، امهات حقايقى است كه وجود حق را لازم است و مسماست به اسماى ذات متعال و اسماى صفات و افعال تابع آن اسماست.
    فهرست محتويات، در آغاز كتاب و موارد زير، در پايان آن ذكر شده است:
     
    2. هرچه در خارج موجود است، يا در ترتب آثار مختصه محتاج به وجود است و يا در ترتب آثار، محتاج نيست، نه به وجود و نه به اغيار. قسم اول، وجود ممكن است و قسم دوم، واجب تعالى است كه عين وجود است.
     
    3. همان‌طورى كه علوم اهل كمال منحصر در مراتب سه‌گانه اجمالى وحى، كشف و الهام است، معلومات كليه منحصر است در مراتب ثلاثه‌ى اجماليه كه واجب و ممكن و ممتنع است.
     
    4. اصول صفات حق تعالى هفت است: حيات، علم، قدرت، اراده، كلام، سمع و بصر و مظاهر معنوى آنها، انبياى سبعه‌اند؛ يعنى آدم و نوح و ابراهيم و داوود و موسى و عيسى و محمد و مظاهر صورى آنها، كواكب سبعه‌ى سياره‌اند.
     
    5. ذات مقدس حق تعالى، به ذات خود عالم است، زيرا جامع كمالاتى است كه لايق است. هم‌چنين عالم است به اشياى ممكنه، چون حقيقت هر ممكن، صورت معلوميت ذات است متلبس به شئون و صفات.
     
    6. آيات و احاديث بسيارى وجود دارد كه دلالت بر ظهور حق در مظاهر و مقيدات دارد، مانند: '''«الله نور السموات و الارض»''' و آيات ديگرى كه بيان‌گر ظهور هستى ذات، در مظاهر و نزول واجب، در مراتب ظاهر است.


    7. مراتب كليه حقيقت وجود به اصطلاح ارباب كشف و شهود، دوازده است: احديت، الهيت، هويت ساريه در همه اشياء... و مرتبه عمائيه.
    #نسخه‌بدل‌ها؛
    #تعليقات(شامل توضيح عبارات دشوار، ترجمه عبارات عربى، تبيين اشارات و...
    #فرهنگ لغات؛
    #فهرست‌ها (شامل فهرست‌هاى آيات، احاديث و اخبار و اقوال عرفا و بزرگان و امثال و عبارات عربى، اشعار عربى، اشعار فارسى، اسامى اشخاص، اماكن، كتب و اصطلاحات)؛
    #كشف الابيات؛
    #منابع و مآخذ.


    8. چنان‌كه حقيقت انسانى داراى مظاهر و اسماء در عالم كبير، از عقل اول تا وجود كمل است، هم‌چنين او را مظاهر و اسماء، در عالم صغير نيز مى‌باشد.
    ==وابسته‌ها==
    {{وابسته‌ها}}


    9. اسفار عارفان چهار قسم است: «سير الى الله»، «سفر بالله»، «ترقى به عين جمع و حضرت احديت» و«سير بالله عن الله».


    10. واقعه، خواب، مكاشفه و اقسام آنها. مكاشفه، عبارت است از تفرد روح به مطالعه‌ى مغيبات در حال تجرد از علايق جسمانيات و...
    [[گلشن راز]]


    11. رابطه محبت ميان محبان و محبوبان بر پنج نوع ذاتى، فعلى، حالى، مرتبتى و صفاتى متصور است.
    [[شرح گلشن راز (سبزواری)]]


    12. مشاهده كنندگان صفت جمال در صورت انسانى، چهار گروه‌اند: روشن‌دلانى كه از شوب شهوت مصفا شده‌اند، پاك‌بازانى كه احكام كثرت و آثار ظلمت طبيعت از ايشان به كلى زايل نشده باشد، گرفتارانى كه خود را از وادى عدم ترقى و عرصه‌ى احتجاب بيرون نينداخته‌اند و آلودگانى كه نفس اماره ايشان نمرده است.
    [[نسایم گلشن (شرح گلشن راز شیخ محمود شبستری)]]
     
    شارح بعد از مطرح ساختن مقدمات عرفانى، به سراغ اصل شرح رفته و در بيشتر مطالب، از شرح لاهيجى استفاده مى‌كند. وى، ابيات«گلشن راز» را تك‌تك ذكر مى‌كند و در ذيل هر يك، به شرح و تفسير مى‌پردازد و در اين ميان، گاه، از اشعار ديگر شاعران نيز بهره مى‌برد.
     
    كتاب، توسط عفت كرباسى و محمد رضا برزگر، تحقيق و تصحيح شده است. محققين، در ذيل مقدمه پژوهش، به معرفى امير حسينى هروى كه «گلشن راز» در پاسخ به سؤالات او سروده شده است، [[شبستری، محمود|شيخ محمود شبسترى]] ، الهى اردبيلى، نسخ مورد استفاده و ذكر منابع و مصادر تحت عنوان«يادداشت‌ها» پرداخته‌اند.
     
    فهرست محتويات، در آغاز كتاب و موارد زير، در پايان آن ذكر شده است:


    1. نسخه‌بدل‌ها؛
    [[مفاتيح الإعجاز في شرح گلشن راز]]


    2. تعليقات(شامل توضيح عبارات دشوار، ترجمه عبارات عربى، تبيين اشارات و...)؛
    [[شرح گلشن راز (ابن ترکه)]]


    3. فرهنگ لغات؛
    [[راز دل؛ شرحی بر منظومه «گلشن راز»، سروده نجم‌الدین شیخ محمود شبستری]]


    4. فهرست‌ها(شامل فهرست‌هاى آيات، احاديث و اخبار و اقوال عرفا و بزرگان و امثال و عبارات عربى، اشعار عربى، اشعار فارسى، اسامى اشخاص، اماكن، كتب و اصطلاحات)؛


    5. كشف الابيات؛


    6. منابع و مآخذ.




    == پیوندها ==


    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:کتاب‌شناسی]]
    [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
    [[رده:زبان و ادبیات فارسی]]
    [[رده:نویسندگان و آثار انفرادی]]
    [[رده:نویسندگان و آثار انفرادی]]

    نسخهٔ کنونی تا ‏۱ اوت ۲۰۲۳، ساعت ۱۶:۳۵

    شرح گلشن راز (اردبیلی)
    شرح گلشن راز (اردبیلی)
    پدیدآورانکرباسی، عفت (تصحيح و تنظيم)

    الهی اردبیلی، حسین بن عبدالحق (نویسنده)

    برزگر خالقی، محمدرضا (تصحيح و تنظيم)
    عنوان‌های دیگرگلشن راز. شرح
    ناشرمرکز نشر دانشگاهی
    مکان نشرتهران - ایران
    سال نشر1376 ش
    چاپ1
    شابک964-01-0870-7
    موضوعشبستری، محمود بن عبدالکریم، 687 - 720ق. گلشن راز - نقد و تفسیر

    شعر عرفانی

    شعر فارسی - قرن 7ق. - تاریخ و نقد
    زبانفارسی
    تعداد جلد1
    کد کنگره
    ‏PIR‎‏ ‎‏5502‎‏ ‎‏/‎‏گ‎‏708‎‏ ‎‏الف‎‏7‎‏
    نورلایبمطالعه و دانلود pdf

    شرح گلشن راز يكى از شروح كاملى كه بر «گلشن راز» شيخ محمود شبسترى نوشته شده است، شرح حسين بن عبدالحق اردبيلى، متخلص به الهى، از مشاهير قرن نهم و دهم هجرى است. شرح وى، همانند بسيارى از شروح ديگر، متأثر از شرح لاهيجى است. الهى، قبل از شروع شرح، مطالب دوازده‌گانه‌ى زير را مطرح مى‌كند:

    1. موضوع مسائل اين علم، وجود مطلق است؛ يعنى ذات هستى حق بى آنكه هيچ نوع خصوصيتى به وى ملحق باشد و محمولات اين علم عبارت است از احوال و اوصافى كه آن حقيقت را به اعتبار تنزلات و تجليات عارض مى‌شود و مبادى اين علم، امهات حقايقى است كه وجود حق را لازم است و مسماست به اسماى ذات متعال و اسماى صفات و افعال تابع آن اسماست.
    2. هرچه در خارج موجود است، يا در ترتب آثار مختصه محتاج به وجود است و يا در ترتب آثار، محتاج نيست، نه به وجود و نه به اغيار. قسم اول، وجود ممكن است و قسم دوم، واجب تعالى است كه عين وجود است.
    3. همان‌طورى كه علوم اهل كمال منحصر در مراتب سه‌گانه اجمالى وحى، كشف و الهام است، معلومات كليه منحصر است در مراتب ثلاثه‌ى اجماليه كه واجب و ممكن و ممتنع است.
    4. اصول صفات حق تعالى هفت است: حيات، علم، قدرت، اراده، كلام، سمع و بصر و مظاهر معنوى آنها، انبياى سبعه‌اند؛ يعنى آدم و نوح و ابراهيم و داوود و موسى و عيسى و محمد و مظاهر صورى آنها، كواكب سبعه‌ى سياره‌اند.
    5. ذات مقدس حق تعالى، به ذات خود عالم است، زيرا جامع كمالاتى است كه لايق است. هم‌چنين عالم است به اشياى ممكنه، چون حقيقت هر ممكن، صورت معلوميت ذات است متلبس به شئون و صفات.
    6. آيات و احاديث بسيارى وجود دارد كه دلالت بر ظهور حق در مظاهر و مقيدات دارد، مانند:«الله نور السموات و الارض» و آيات ديگرى كه بيان‌گر ظهور هستى ذات، در مظاهر و نزول واجب، در مراتب ظاهر است.
    7. مراتب كليه حقيقت وجود به اصطلاح ارباب كشف و شهود، دوازده است: احديت، الهيت، هويت ساريه در همه اشياء... و مرتبه عمائيه.
    8. چنان‌كه حقيقت انسانى داراى مظاهر و اسماء در عالم كبير، از عقل اول تا وجود كمل است، هم‌چنين او را مظاهر و اسماء، در عالم صغير نيز مى‌باشد.
    9. اسفار عارفان چهار قسم است: «سير الى الله»، «سفر بالله»، «ترقى به عين جمع و حضرت احديت» و «سير بالله عن الله».
    10. واقعه، خواب، مكاشفه و اقسام آنها. مكاشفه، عبارت است از تفرد روح به مطالعه‌ى مغيبات در حال تجرد از علايق جسمانیات و...
    11. رابطه محبت ميان محبان و محبوبان بر پنج نوع ذاتى، فعلى، حالى، مرتبتى و صفاتى متصور است.
    12. مشاهده كنندگان صفت جمال در صورت انسانى، چهار گروه‌اند: روشن‌دلانى كه از شوب شهوت مصفا شده‌اند، پاک‌بازانى كه احكام كثرت و آثار ظلمت طبيعت از ايشان به كلى زايل نشده باشد، گرفتارانى كه خود را از وادى عدم ترقى و عرصه‌ى احتجاب بيرون نينداخته‌اند و آلودگانى كه نفس اماره ايشان نمرده است.

    شارح بعد از مطرح ساختن مقدمات عرفانى، به سراغ اصل شرح رفته و در بيشتر مطالب، از شرح لاهيجى استفاده مى‌كند. وى، ابيات «گلشن راز» را تك‌تك ذكر مى‌كند و در ذيل هر يك، به شرح و تفسير مى‌پردازد و در اين ميان، گاه، از اشعار ديگر شاعران نيز بهره مى‌برد.

    كتاب، توسط عفت كرباسى و محمدرضا برزگر، تحقيق و تصحيح شده است. محققین، در ذيل مقدمه پژوهش، به معرفى امير حسينى هروى كه «گلشن راز» در پاسخ به سؤالات او سروده شده است، شيخ محمود شبسترى، الهى اردبيلى، نسخ مورد استفاده و ذكر منابع و مصادر تحت عنوان «يادداشت‌ها» پرداخته‌اند.

    فهرست محتويات، در آغاز كتاب و موارد زير، در پايان آن ذكر شده است:

    1. نسخه‌بدل‌ها؛
    2. تعليقات(شامل توضيح عبارات دشوار، ترجمه عبارات عربى، تبيين اشارات و...)؛
    3. فرهنگ لغات؛
    4. فهرست‌ها (شامل فهرست‌هاى آيات، احاديث و اخبار و اقوال عرفا و بزرگان و امثال و عبارات عربى، اشعار عربى، اشعار فارسى، اسامى اشخاص، اماكن، كتب و اصطلاحات)؛
    5. كشف الابيات؛
    6. منابع و مآخذ.

    وابسته‌ها