طناحی، محمود محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان = '''محمود محمد طناحی'''

| تصویر = NUR10921.jpg

| توضیح تصویر =

| نام کامل = محمود محمد طناحی

| نام‌های دیگر =

| ولادت = ۲۹ مارس ۱۹۳۵م (۲۳ ذی‌الحجه ۱۳۵۳ق)

| محل تولد = استان منوفیه، مصر

| کشور تولد = مصر

| محل زندگی = قاهره، مکه، ریاض، کویت، العین

| رحلت = ۲۳ مارس ۱۹۹۹م (۶ ذی‌الحجه ۱۴۱۹ق)

| نام همسر =

| مذهب =  

| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | محمود محمد شاکر | عبدالسلام هارون | محمد ابوالفضل ابراهیم | محمد رشاد عبدالمطلب | فؤاد سید | عامر سید عثمان | عبدالغنی عبدالخالق}}

| سبک نوشتاری =

| وبگاه =

| امضا =  

| کد مؤلف = AUTHORCODE10921AUTHORCODE

'''محمود محمد طناحی''' (۱۹۳۵ – ۱۹۹۹م)، محقق برجسته مصری و از نامدارترین پژوهشگران عرصه تحقیق و نشر میراث کهن عربی در سده بیستم بود. او که از شاگردان ممتاز [[شاکر، محمود محمد|محمود محمد شاکر]] و [[هارون، عبدالسلام محمد|عبدالسلام هارون]] به شمار می‌رفت، آثار ارزشمندی همچون «[[النهاية في غريب الحديث و الأثر|النهایة فی غریب الحدیث و الأثر]]»، «[[طبقات الشافعیة الکبری]]» و «[[أمالي ابن الشجري|أمالی ابن الشجری]]» را به زیور طبع آراست. وی سال‌ها در معهد المخطوطات العربیه (مؤسسه نسخه‌های خطی عربی) و دانشگاه ام القری به فعالیت پرداخت و با تألیف «مدخل إلی تاریخ نشر التراث العربي» سهمی ماندگار در تاریخ نشر میراث عربی ایفا کرد.

محمود محمد طناحی در ۲۹ مارس سال ۱۹۳۵ میلادی (۲۳ ذی‌الحجه ۱۳۵۳ قمری) در یکی از روستاهای استان منوفیه مصر دیده به جهان گشود.<ref name="islamonline">[https://islamonline.net/9377 پایگاه إسلام أون لاین، «محمود الطناحي .. العالم والإنسان»]</ref> وی در هشت سالگی به همراه خانواده به شهر قاهره نقل مکان کرد و در محله «درب الاحمر» ساکن شد.<ref name="islamonline" />

طناحی در سیزده سالگی موفق به حفظ کامل قرآن کریم به روایت حفص گردید. سپس به مؤسسه دینی قاهره وابسته به الازهر پیوست و در سال ۱۹۵۳م گواهی ابتدایی و در سال ۱۹۵۸م گواهی تحصیلات متوسطه را دریافت کرد.<ref name="tanahi-book">طناحی، محمود محمد، «في اللغة و الأدب؛ دراسات و بحوث»، لبنان، بیروت، دارالغرب الإسلامي، ص۷</ref>

پس از آن، به دانشکده دارالعلوم دانشگاه قاهره راه یافت و در سال ۱۹۶۲م موفق به اخذ مدرک لیسانس در علوم و زبان عربی و شریعت اسلامی گردید.<ref name="tanahi-book" />

وی هم‌زمان با تحصیل، به نسخ‌برداری از نسخ خطی برای برخی از خاورشناسان مشغول بود. از جمله نسخه‌هایی که استنساخ کرد عبارتند از: بخش‌هایی از «[[الوافي بالوفيات|الوافی بالوفیات]]» [[صفدی، خلیل بن ایبک|صفدی]]، «[[كنز الدرر و جامع الغرر|کنز الدرر]]» [[دواداری، ابوبکر بن عبدالله|ابن أیبک داودری]] و «[[المغازي|المغازی]]» [[واقدی، محمد بن عمر|واقدی]].<ref name="islamonline" />

طناحی در مطبعه «عیسی البابی الحلبی» که از معتبرترین چاپخانه‌های مصر بود، به عنوان مصحح متون فعالیت می‌کرد.<ref name="islamonline" />

==فعالیت‌ها==

پس از فراغت از تحصیل، به عنوان معید (مربی آموزشی) در معهد الدراسات العربیه (مؤسسه مطالعات عربی) وابسته به دانشگاه آمریکایی قاهره مشغول به کار شد.<ref name="islamonline" /> در سال ۱۹۶۵م به معهد المخطوطات العربیه (مؤسسه نسخه‌های خطی عربی) وابسته به اتحادیه کشورهای عربی پیوست. در این مرکز، از محضر دو تن از بزرگان علم نسخه‌شناسی، محمد رشاد عبدالمطلب و فؤاد سید، بهره‌مند گردید.<ref name="islamonline" />

===تحصیلات تکمیلی===

طناحی در کنار فعالیت‌های پژوهشی، تحصیلات عالی خود را نیز ادامه داد. در سال ۱۹۷۲م موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد در رشته نحو و صرف از دانشکده دارالعلوم دانشگاه قاهره شد. پایان‌نامه وی با عنوان «ابن معطی و آراؤه النحویة مع تحقیق کتابه الفصول الخمسون» به راهنمایی اساتید بزرگ به انجام رسید.<ref name="tanahi-book" />

در سال ۱۹۷۸م درجه دکتری خود را در رشته نحو و صرف از همان دانشکده دریافت کرد. رساله دکتری وی با عنوان «ابن الشجری و آراؤه النحویة مع تحقیق الجزء الأول من کتابه الأمالي النحویة» بود.<ref name="tanahi-book" />

پس از بازگشت به قاهره، به عنوان استاد در دانشکده الدراسات العربیه و الإسلامیه دانشگاه قاهره و سپس در سال ۱۹۹۶م به عنوان استاد در دانشکده ادبیات دانشگاه حلوان منصوب گردید.<ref name="islamonline" />

وی همچنین به عنوان استاد مدعو در دانشگاه‌های محمد بن سعود (ریاض، ۱۹۹۱م)، دانشگاه کویت (۱۹۹۴م) و دانشگاه العین (امارات، ۱۹۹۷م) فعالیت کرد.<ref name="islamonline" />

- [[شاکر، محمود محمد|محمود محمد شاکر]] (شیخ خود)

- [[هارون، عبدالسلام محمد|عبدالسلام هارون]]

- [[ابراهیم، محمد ابوالفضل|محمد ابوالفضل ابراهیم]]

- [[محمد رشاد عبدالمطلب]]

- [[سید، فؤاد|فؤاد سید]]

- [[عامر سید عثمان]] (شیخ قرائت مصر)

- [[عبدالغنی عبدالخالق]] (فقیه اصولی)

محمود محمد طناحی در صبح روز سه‌شنبه، ۶ ذی‌الحجه سال ۱۴۱۹ هجری قمری (۲۳ مارس ۱۹۹۹ میلادی) در حالی که از سلامت کامل برخوردار بود، به طور ناگهانی درگذشت.<ref name="tanahi-book" /><ref name="islamonline" /> مردم پس از درگذشت [[شاکر، محمود محمد|محمود محمد شاکر]]، به طناحی به عنوان جانشین شایسته‌ای برای ادامه مسیر وی چشم دوخته بودند، اما مرگ زودهنگام او مانع از تحقق این امر شد.<ref name="islamonline" />

# '''تاج العروس من جواهر القاموس''' (اثر مرتضی زبیدی) – تحقیق بخش‌های شانزدهم (۱۹۷۶م) و بیست و هشتم (۱۹۹۳م)

# '''نبذة في تاریخ الطب العربي''' – مقدمه بر «الطب النبوي» ابن قیم جوزی

# '''جموع التکسیس و العرف اللغوي'''

# '''قضیة إنقاذ المخطوطات (ما تحقق و ما لم یتحقق)'''

طناحی در سال‌های پایانی عمر، مقالات منظمی در مجله «الهلال» منتشر می‌کرد که نشان‌دهنده تسلط عمیق وی بر فرهنگ عربی و توانایی بالای ادبی او بود.<ref name="islamonline" />

*[https://islamonline.net/9377 پایگاه إسلام أون لاین، «محمود الطناحي .. العالم والإنسان»]

*طناحی، محمود محمد، «في اللغة و الأدب؛ دراسات و بحوث»، لبنان، بیروت، دارالغرب الإسلامي