۱۶۰٬۸۸۰
ویرایش
←وابستهها
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
||
| (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
==ولادت== | ==ولادت== | ||
تاریخ دقیق ولادت عیسی بن مستفاد مشخص نیست، اما بر اساس شواهد تاریخی میتوان گفت که وی در حدود سال ۱۶۰ هجری قمری حیات داشته است. از آنجا که وی از [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام موسی بن جعفر (کاظم) علیهالسلام]] روایت کرده و [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم]] پس از سال ۱۴۸ هجری (شهادت [[امام جعفر صادق علیهالسلام|امام صادق]]) عهدهدار امامت شد، میتوان یقین داشت که وی در سال ۱۶۰ هجری زنده بوده است.<ref name="wasiyat"> | تاریخ دقیق ولادت عیسی بن مستفاد مشخص نیست، اما بر اساس شواهد تاریخی میتوان گفت که وی در حدود سال ۱۶۰ هجری قمری حیات داشته است. از آنجا که وی از [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام موسی بن جعفر (کاظم) علیهالسلام]] روایت کرده و [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم]] پس از سال ۱۴۸ هجری (شهادت [[امام جعفر صادق علیهالسلام|امام صادق]]) عهدهدار امامت شد، میتوان یقین داشت که وی در سال ۱۶۰ هجری زنده بوده است.<ref name="wasiyat">[https://noorlib.ir/book/view/91767 <nowiki>عطار، قیس بهجت (مقدمه)، الوصیة [من الأصول الروائیة المعتبرة، مشهد مقدس: کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین علیهالسلام، ۱۳۸۷ش، ص۹-۳۲]</nowiki>]</ref> | ||
نام کامل وی «ابوموسی عیسی بن المستفاد بجلی ضریر» است.<ref name="toosi"> | نام کامل وی «ابوموسی عیسی بن المستفاد بجلی ضریر» است.<ref name="toosi">[https://noorlib.ir/book/view/12098 <nowiki>طوسی، محمد بن حسن، الفهرست، [بیجا: [بینا]، ص۲۴۹</nowiki>]]</ref> ضبط دقیق نام: «عیسی» به کسر عین و فتح یاء، «المستفاد» با میم مضمومه، سین مهمله ساکنه، تاء مثناه از فوق مفتوحه، فاء و الف و دال مهمله، «البجلی» (منسوب به قبیله بجیله)، «الضریر» (نابینا).<ref name="toosi" /> | ||
==طبقه و مشایخ (اساتید)== | ==طبقه و مشایخ (اساتید)== | ||
| خط ۵۳: | خط ۵۳: | ||
===امام موسی بن کاظم علیهالسلام (امام هفتم، ۱۲۸-۱۸۳ق)=== | ===امام موسی بن کاظم علیهالسلام (امام هفتم، ۱۲۸-۱۸۳ق)=== | ||
وی راوی اصلی کتاب «الوصیة» از [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم علیهالسلام]] است. [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم]] در توصیف او فرمود: «تو دست برنمیداری مگر اینکه ریشه و آغاز علم را بجویی. به خدا سوگند که تو میپرسی تا به ژرفنگری در دین دست یابی.»<ref name="wasiyat" /><ref name="ibntavus"> | وی راوی اصلی کتاب «الوصیة» از [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم علیهالسلام]] است. [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم]] در توصیف او فرمود: «تو دست برنمیداری مگر اینکه ریشه و آغاز علم را بجویی. به خدا سوگند که تو میپرسی تا به ژرفنگری در دین دست یابی.»<ref name="wasiyat" /><ref name="ibntavus">[https://noorlib.ir/book/view/975 ابنطاووس، علی بن موسی، طرف من الأنباء و المناقب، مشهد مقدس: تاسوعا، ۱۳۷۸ش، ص۶۲-۶۳]</ref> | ||
===امام محمد بن علی الجواد علیهالسلام (امام نهم، ۱۹۵-۲۲۰ق)=== | ===امام محمد بن علی الجواد علیهالسلام (امام نهم، ۱۹۵-۲۲۰ق)=== | ||
نجاشی و دیگر رجالیون تصریح کردهاند که وی از [[امام جواد علیهالسلام]] نیز روایت کرده است.<ref name="toosi" /><ref name=" | نجاشی و دیگر رجالیون تصریح کردهاند که وی از [[امام جواد علیهالسلام]] نیز روایت کرده است.<ref name="toosi" /><ref name="jalali">[https://noorlib.ir/book/view/3273?pageNumber=245 حسینی جلالی، محمدحسین، فهرس التراث، قم: دلیل ما، ۱۳۸۰ش، ج۱، ص۲۴۵]</ref> | ||
===نکته مهم: اشتباه ابن داود=== | ===نکته مهم: اشتباه ابن داود=== | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
==راویان از او (شاگردان و ناقلان)== | ==راویان از او (شاگردان و ناقلان)== | ||
کسانی که از عیسی بن مستفاد روایت کردهاند:<ref name=" | کسانی که از عیسی بن مستفاد روایت کردهاند:<ref name="shabestari1">[https://noorlib.ir/book/view/36114?pageNumber=448 شبستری، عبدالحسین، أحسن التراجم لأصحاب الإمام موسی الکاظم علیهالسلام، مشهد مقدس: کنگره جهانی حضرت رضا علیهالسلام، ۱۳۶۹ش، ص۴۴۸]</ref><ref name="shabestari2">[https://noorlib.ir/book/view/966?pageNumber=199 شبستری، عبدالحسین، سبل الرشاد الی اصحاب الإمام الجواد علیهالسلام، قم: المکتبة التاریخیة المختصة، ۱۴۲۱ق، ص۱۹۹]</ref> | ||
- ابویوسف واحظی | - ابویوسف واحظی | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۱: | ||
====۱. نجاشی (متوفای ۴۵۰ق)==== | ====۱. نجاشی (متوفای ۴۵۰ق)==== | ||
[[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] در رجال خود میگوید: «عيسى بن المستفاد أبو موسى البجلي الضرير، روى عن أبي جعفر الثاني عليهالسلام و لم يكن بذاك، له كتاب الوصية.»<ref name=" | [[نجاشی، احمد بن علی|نجاشی]] در رجال خود میگوید: «عيسى بن المستفاد أبو موسى البجلي الضرير، روى عن أبي جعفر الثاني عليهالسلام و لم يكن بذاك، له كتاب الوصية.»<ref name="jalali" /> عبارت «لم یکن بذاک» محل بحث رجالیون است. بسیاری آن را به معنای «لیس بذاک الثقة العظیم» (آنچنان که فوقالعاده مورد اعتماد باشد) تفسیر کردهاند که نوعی مدح نسبی است، نه قدح مطلق. | ||
====۲. شیخ طوسی (متوفای ۴۶۰ق)==== | ====۲. شیخ طوسی (متوفای ۴۶۰ق)==== | ||
| خط ۸۷: | خط ۸۷: | ||
====۳. ابن غضائری==== | ====۳. ابن غضائری==== | ||
[[ابن غضائری، احمد بن حسین|ابن غضائری]] میگوید: «ذكر له رواياته عن موسى بن جعفر عليهماالسلام. و له كتاب «الوصيّة» لا يثبت سنده. و هو في نفسه ضعيف.»<ref name=" | [[ابن غضائری، احمد بن حسین|ابن غضائری]] میگوید: «ذكر له رواياته عن موسى بن جعفر عليهماالسلام. و له كتاب «الوصيّة» لا يثبت سنده. و هو في نفسه ضعيف.»<ref name="ibngazairi">[https://noorlib.ir/book/view/10012?pageNumber=81 ابنغضائری، احمد بن حسین، الرجال لابن الغضائري، به کوشش محمدرضا حسینی جلالی، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دار الحدیث، ۱۳۸۰ش، ص۸۱]</ref> | ||
===دیدگاه رجالیون متأخر=== | ===دیدگاه رجالیون متأخر=== | ||
| خط ۹۴: | خط ۹۴: | ||
[[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلی]] در خلاصة الاقوال، عیسی بن مستفاد را در قسم دوم (ضعفاء) ذکر کرده و گفته: «له كتاب الوصية لا يثبت سنده و هو في نفسه ضعيف.»<ref name="wasiyat" /> | [[حلی، حسن بن یوسف|علامه حلی]] در خلاصة الاقوال، عیسی بن مستفاد را در قسم دوم (ضعفاء) ذکر کرده و گفته: «له كتاب الوصية لا يثبت سنده و هو في نفسه ضعيف.»<ref name="wasiyat" /> | ||
====۵. ابن داود حلی==== | ====۵. ابن داود حلی ==== | ||
[[تقیالدین حلی، حسن بن علی|ابن داود حلی]] عیسی بن مستفاد را در هر دو قسم رجال خود ذکر کرده است: هم در قسم ثقات و معتمدین و هم در قسم ضعفاء. این نشاندهنده تردید وی در حکم قطعی درباره اوست.<ref name="ibntavus" /> | [[تقیالدین حلی، حسن بن علی|ابن داود حلی]] عیسی بن مستفاد را در هر دو قسم رجال خود ذکر کرده است: هم در قسم ثقات و معتمدین و هم در قسم ضعفاء. این نشاندهنده تردید وی در حکم قطعی درباره اوست.<ref name="ibntavus" /> | ||
| خط ۱۰۴: | خط ۱۰۴: | ||
====۸. محقق شوشتری (صاحب قاموس الرجال)==== | ====۸. محقق شوشتری (صاحب قاموس الرجال)==== | ||
[[شوشتری، محمدتقی|شوشتری]] به شدت با اتحاد عیسی بن مستفاد با عیسی الضریر و عیسی الضعیف مخالفت کرده و آن را خطا دانسته است.<ref name="shushtari"> | [[شوشتری، محمدتقی|شوشتری]] به شدت با اتحاد عیسی بن مستفاد با عیسی الضریر و عیسی الضعیف مخالفت کرده و آن را خطا دانسته است.<ref name="shushtari">[https://noorlib.ir/book/view/10015?volumeNumber=8&pageNumber=331 شوشتری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۶۸ش، ج۸، ص۳۳۱-۳۳۴]</ref> | ||
===تحلیل نهایی درباره وثاقت=== | ===تحلیل نهایی درباره وثاقت=== | ||
| خط ۱۲۰: | خط ۱۲۰: | ||
نتیجه: عیسی بن مستفاد امامیمذهب و ممدوح به دلالت التزام است و کتاب «الوصیة» وی از اصول روایی معتبره به شمار میرود.<ref name="ibntavus" /> | نتیجه: عیسی بن مستفاد امامیمذهب و ممدوح به دلالت التزام است و کتاب «الوصیة» وی از اصول روایی معتبره به شمار میرود.<ref name="ibntavus" /> | ||
==ویژگیهای شخصیتی== | ==ویژگیهای شخصیتی== | ||
| خط ۱۳۶: | خط ۱۳۳: | ||
- نابینا (ضریر) — این ویژگی در کنیه و لقب او ذکر شده است | - نابینا (ضریر) — این ویژگی در کنیه و لقب او ذکر شده است | ||
==وفات== | |||
عیسی بن مستفاد پس از وفات [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم علیهالسلام]] و [[امام رضا علیهالسلام]] همچنان زنده بود و سرانجام در همان سالی که [[امام جواد علیهالسلام]] به شهادت رسید — یعنی سال ۲۲۰ هجری قمری — وفات یافت.<ref name="wasiyat" /> | |||
==آثار== | ==آثار== | ||
از عیسی بن مستفاد یک کتاب به نام | از عیسی بن مستفاد یک کتاب به نام «[[الوصية (من الأصول الروائية المعتبرة)|الوصیة]]» به یادگار مانده است. این کتاب مجموعهای از احادیث درباره وصایت [[امام علی علیهالسلام|حضرت علی علیهالسلام]] است که از [[امام موسی کاظم علیهالسلام|امام کاظم علیهالسلام]] روایت شده و از «الأصول الروائیة المعتبرة» به شمار میرود.<ref name="wasiyat" /> علمای بزرگی همچون [[کلینی، محمد بن یعقوب|کلینی]]، [[شریف رضی، محمد بن حسین|سید رضی]] و [[ابن طاووس، علی بن موسی|ابن طاووس]] در آثار خود از این کتاب نقل کردهاند.<ref name="wasiyat" /> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۱۴۴: | خط ۱۴۴: | ||
==منابع مقاله== | ==منابع مقاله== | ||
* | *[[noorlib:91767|عطار، قیس بهجت (مقدمه)، الوصیة [من الأصول الروائیة المعتبرة]]، مشهد مقدس: کتابخانه تخصصی امیرالمؤمنین علیهالسلام، ۱۳۸۷ش] | ||
*[[noorlib:12098|طوسی، محمد بن حسن، الفهرست، [بیجا]]: [بینا]] | |||
*ابنطاووس، علی بن موسی، [https://noorlib.ir/book/view/ | *[[noorlib:975|ابنطاووس، علی بن موسی، طرف من الأنباء و المناقب، مشهد مقدس: تاسوعا، ۱۳۷۸ش]] | ||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/3273?pageNumber=245 حسینی جلالی، محمدحسین، فهرس التراث، قم: دلیل ما، ۱۳۸۰ش] | ||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/36114?pageNumber=448 شبستری، عبدالحسین، أحسن التراجم لأصحاب الإمام موسی الکاظم علیهالسلام، مشهد مقدس: کنگره جهانی حضرت رضا علیهالسلام، ۱۳۶۹ش] | ||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/966?pageNumber=199 شبستری، عبدالحسین، سبل الرشاد الی اصحاب الإمام الجواد علیهالسلام، قم: المکتبة التاریخیة المختصة، ۱۴۲۱ق] | ||
*[https://noorlib.ir/book/view/10012?pageNumber=81 ابنغضائری، احمد بن حسین، الرجال لابن الغضائري، به کوشش محمدرضا حسینی جلالی، قم: مؤسسه علمی فرهنگی دار الحدیث، ۱۳۸۰ش] | |||
* | *[https://noorlib.ir/book/view/10015?volumeNumber=8&pageNumber=331 شوشتری، محمدتقی، قاموس الرجال، قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۶۸ش] | ||
==وابستهها== | ==وابستهها == | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
* [[ | * [[ الوصية (من الأصول الروائية المعتبرة)]] | ||
* [[ترجمه کتاب الوصية]] | * [[ترجمه کتاب الوصية]] | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 تیر 1405]] | ||
[[رده:مؤلفین-خرداد]] | [[رده:مؤلفین-خرداد]] | ||