الخصال (ابن کاس)

الخصال(ابن کاس، علی بن محمد)
پدیدآوران	ابن کاس، علی بن محمد (نويسنده) صیفي، عید عبدالله (محقق)
عنوان‌های دیگر	کتاب الخصال
ناشر	محمد التقوی الرضوی الکشمیری الغروی
مکان نشر	ترکیه - استانبول
سال نشر	1443ق - 2022م
چاپ	1
موضوع	فقه‌ شا‌فعی‌ - قرن 4ق.
زبان	عربی
تعداد جلد	1
کد کنگره	6خ2الف 175/4 BP
نورلایب	مطالعه و دانلود pdf

برای دیگر کاربردها، الخصال (ابهام‌زدایی) را ببینید.

كتاب الخصال، از آثار قاضی و فقیه حنفی قرن چهارم هجری قمری، ابوالقاسم علی بن محمد بن حسن بن کاس نخعی کاسی کوفی، مشهور به ابن کاس (متوفای 324ق)، برخی از مسائل فقهی عبادات و معاملات را بر اساس مذهب حنفی بیان می‌کند. پژوهشگر معاصر، عید عبدالله صیفی، این کتاب را تصحیح و تحقیق کرده است.

هدف و روش

• متأسفانه علی بن محمد بن کاس، مقدمه‌ای برای اثر حاضر، فراهم نکرده و در نتیجه، دیدگاه وی در باب این کتاب و انگیزه و اهداف و چگونگی نگارش آن، پنهان مانده است.
• عید عبدالله صیفی، 5 ویژگی روشی را برای کتاب حاضر ذکر کرده؛ از جمله اینکه:

1. ابن کاس، در این کتاب، مهم‌ترین مسائل مورد ابتلا در همه ابواب را توضیح داده است.
2. نویسنده از عبارات کوتاه و ساده استفاده کرده است و هیچ تعقید و تکلفی ندارد.

تأثیرگذاری

• قاضی و فقیه مالکی ابوبکر محمد بن یبقی بن زرب قرطبی (متوفای 381ق) و فقیه شافعی ابوبکر احمد بن عمر خفّاف، هر دو از اثر حاضر بهره بردند و شگفت‌زده شدند و هرکدام جداگانه کتابی به نام «الخصال» و به شیوه ابن کاس نوشتند و دیدگاه‌های فقهی مذهب خودشان را در آن مطرح کردند.

ساختار و محتوا

• کتاب مختصر حاضر، برخی از مسائل فقهی مذهب حنفی را در باب‌های طهارت، نماز، روزه، زکات، حجّ، ایمان (نذر و عهد و قسم)، نکاح، طلاق، سلم، بیع، عتق، قصاص، نکاح عبید، سکوت، طعن خصم در شاهد و اطعمه، توضیح داده است.

نمونه مباحث

• چهار نفر وقتی مسلمان شوند، غسل بر آنها واجب می‌گردد:

1. یهودی؛
2. نصرانی؛
3. مجوسی؛
4. مشرک.

• «مسائل سکوت»: سکوت در 5 مورد به معنای رضایت است؛ از جمله: بکر (دوشیزه) در هنگامه ازدواج اگر آگاه باشد و از او پرسیده شود و سکوت کند، سکوت دختر علامت رضا است.

منابع مقاله

مقدمه و متن کتاب.