۱۶۰٬۸۳۴
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = '''مصطفی نظیف''' | تصویر = NUR104213.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = مصطفی نظیف | نامهای دیگر = | لقب = رائد النهضة العلمية | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = ۱۳ جمادی الآخره ۱۳۱۰ق (۱۲ ژانویه ۱۸۹۳م) | محل تول...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۴۲: | خط ۴۲: | ||
}} | }} | ||
'''مصطفی نظیف''' ( | '''مصطفی نظیف''' (۱۳۱۰ – ۱۳۹۰ق)، فیزیکدان، مورخ علوم و نویسنده برجسته مصری و از پیشگامان نهضت علمی در مصر معاصر بود. او از مدافعان سرسخت تدریس علوم به زبان عربی و از نخستین کسانی است که کتابهای دانشگاهی فیزیک را به این زبان تألیف کرد. شهرت اصلی او بهدلیل پژوهش گسترده و ژرف او درباره آثار [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]]، دانشمند بزرگ مسلمان در علم نورشناسی، است. نظیف با تألیف کتاب دو جلدی «[[الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية|الحسن بن الهیثم: بحوثه وکشوفه البصریة]]» نشان داد که [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] پایهگذار علم نورشناسی مدرن و روش علمی تجربی بوده است. | ||
==ولادت | ==ولادت == | ||
مصطفی نظیف در ۱۳ جمادی الآخره سال ۱۳۱۰ قمری (۱۲ ژانویه ۱۸۹۳ میلادی) در شهر اسکندریه، مصر، به دنیا آمد.<ref name="marefa">[https://www.marefa.org/%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%D9%89_%D9%86%D8%B8%D9%8A%D9%81 المعرفة (marefa.org)، مدخل «مصطفى نظيف»]</ref> | مصطفی نظیف در ۱۳ جمادی الآخره سال ۱۳۱۰ قمری (۱۲ ژانویه ۱۸۹۳ میلادی) در شهر اسکندریه، مصر، به دنیا آمد.<ref name="marefa">[https://www.marefa.org/%D9%85%D8%B5%D8%B7%D9%81%D9%89_%D9%86%D8%B8%D9%8A%D9%81 المعرفة (marefa.org)، مدخل «مصطفى نظيف»]</ref> | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
مهمترین و مشهورترین اثر نظیف، کتاب دو جلدی «[[الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية|الحسن بن الهیثم: بحوثه وکشوفه البصریة]]» است که توسط دانشگاه قاهره در سالهای ۱۹۴۲ و ۱۹۴۳ منتشر شد. او در این کتاب که نزدیک به هزار صفحه است، با مطالعه دقیق نسخههای خطی ابن هیثم و مراجعه به صدها منبع، نشان داد که ابن هیثم پایهگذار واقعی علم نورشناسی مدرن است.<ref name="shorouk" /> | مهمترین و مشهورترین اثر نظیف، کتاب دو جلدی «[[الحسن بن الهيثم بحوثه و کشوفه البصرية|الحسن بن الهیثم: بحوثه وکشوفه البصریة]]» است که توسط دانشگاه قاهره در سالهای ۱۹۴۲ و ۱۹۴۳ منتشر شد. او در این کتاب که نزدیک به هزار صفحه است، با مطالعه دقیق نسخههای خطی ابن هیثم و مراجعه به صدها منبع، نشان داد که ابن هیثم پایهگذار واقعی علم نورشناسی مدرن است.<ref name="shorouk" /> | ||
نظیف در این کتاب ثابت کرد که ابن هیثم نظریه قدیمی «صدور پرتو از چشم» (که از یونان باستان رایج بود) را باطل کرد و اثبات نمود که نور حقیقتی عینی دارد که از اجسام به چشم وارد میشود. همچنین نشان داد که ابن هیثم در روش علمی خود از استقراء، قیاس و تمثیل استفاده میکرد و بدینترتیب قرنها پیش از فرانسیس بیکن، بنیانگذار روش علمی مدرن در اروپا، به این روش دست یافته و حتی از او فراتر رفته است.<ref name="marefa" /> | نظیف در این کتاب ثابت کرد که [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] نظریه قدیمی «صدور پرتو از چشم» (که از یونان باستان رایج بود) را باطل کرد و اثبات نمود که نور حقیقتی عینی دارد که از اجسام به چشم وارد میشود. همچنین نشان داد که ابن هیثم در روش علمی خود از استقراء، قیاس و تمثیل استفاده میکرد و بدینترتیب قرنها پیش از فرانسیس بیکن، بنیانگذار روش علمی مدرن در اروپا، به این روش دست یافته و حتی از او فراتر رفته است.<ref name="marefa" /> | ||
این کتاب با استقبال گسترده محافل علمی روبهرو شد و تحسین بسیاری از مستشرقان و مورخان علم را برانگیخت. عبدالحمید | این کتاب با استقبال گسترده محافل علمی روبهرو شد و تحسین بسیاری از مستشرقان و مورخان علم را برانگیخت. [[عبدالحمید صبره]]، مورخ مشهور علم، این کتاب را از نظر دقت و جامعیت بر تمام آثاری که تا آن زمان در اروپا و آمریکا درباره ابن هیثم منتشر شده بود، برتر دانسته است.<ref name="shorouk" /> | ||
===تأسیس انجمن تاریخ علم و دیگر فعالیتها=== | ===تأسیس انجمن تاریخ علم و دیگر فعالیتها=== | ||
نظیف از بنیانگذاران و نخستین رئیس «انجمن مصری تاریخ علم» بود و بر انتشار شش شماره از مجله این انجمن نظارت داشت. او در سال ۱۹۳۹ سلسله سخنرانیهایی را برای گرامیداشت ابن هیثم ترتیب داد. همچنین کوشید بخشی برای تاریخ علم در دانشگاه تأسیس کند تا دانشجویان با دستاوردهای علمی نیاکان خود آشنا شوند، اما این پروژه به ثمر نرسید.<ref name="islamonline" /> او مقالات متعددی درباره تاریخ علم در جهان اسلام در مجله «رسالة العلم» منتشر کرد.<ref name="arabicacademy" /> | نظیف از بنیانگذاران و نخستین رئیس «انجمن مصری تاریخ علم» بود و بر انتشار شش شماره از مجله این انجمن نظارت داشت. او در سال ۱۹۳۹ سلسله سخنرانیهایی را برای گرامیداشت [[ابن هیثم، محمد بن حسن|ابن هیثم]] ترتیب داد. همچنین کوشید بخشی برای تاریخ علم در دانشگاه تأسیس کند تا دانشجویان با دستاوردهای علمی نیاکان خود آشنا شوند، اما این پروژه به ثمر نرسید.<ref name="islamonline" /> او مقالات متعددی درباره تاریخ علم در جهان اسلام در مجله «رسالة العلم» منتشر کرد.<ref name="arabicacademy" /> | ||
===عضویت در مجامع علمی=== | ===عضویت در مجامع علمی=== | ||
| خط ۸۱: | خط ۸۱: | ||
==وفات== | ==وفات== | ||
مصطفی نظیف سرانجام در ۱۴ ذی القعده سال ۱۳۹۰ قمری (۱۱ ژانویه ۱۹۷۱ میلادی) درگذشت.<ref name="marefa" /> او تا پایان عمر به فعالیت در مجمع اللغة العربية و دیگر نهادهای علمی ادامه داد. عبدالحلیم منتصر در مراسم بزرگداشت او در مجمع، وی را الگوی دقت علمی، شجاعت اخلاقی و زهد در مقام و ثروت توصیف کرد و گفت که او در سختترین دوران اختناق سیاسی، در برابر تصمیم دولت برای انتصاب غیرعلمی استادان دانشگاه ایستاد و با صدای بلند اعلام کرد: «این نخستین بار است که استاد دانشگاه نه از راه علمی شرعی، بلکه با تصمیم دولتی منصوب میشود.»<ref name="arabicacademy" /> | مصطفی نظیف سرانجام در ۱۴ ذی القعده سال ۱۳۹۰ قمری (۱۱ ژانویه ۱۹۷۱ میلادی) درگذشت.<ref name="marefa" /> او تا پایان عمر به فعالیت در مجمع اللغة العربية و دیگر نهادهای علمی ادامه داد. [[منتصر، عبدالحلیم|عبدالحلیم منتصر]] در مراسم بزرگداشت او در مجمع، وی را الگوی دقت علمی، شجاعت اخلاقی و زهد در مقام و ثروت توصیف کرد و گفت که او در سختترین دوران اختناق سیاسی، در برابر تصمیم دولت برای انتصاب غیرعلمی استادان دانشگاه ایستاد و با صدای بلند اعلام کرد: «این نخستین بار است که استاد دانشگاه نه از راه علمی شرعی، بلکه با تصمیم دولتی منصوب میشود.»<ref name="arabicacademy" /> | ||
==آثار== | ==آثار== | ||