امام موسی کاظم علیه‌السلام: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'علیه السلام' به 'علیه‌السلام'
جز (جایگزینی متن - 'علیه السلام' به 'علیه‌السلام')
 
(۴ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۴: خط ۲۴:


==ولادت==
==ولادت==
امام کاظم(ع) در ذی‌الحجه ۱۲۷ق یا ۷ صفر ۱۲۸ق یا 129ق هنگامی که امام صادق(ع) و همسرش حمیده از حج بازمی‌گشتند، در منطقه ابواء (منزلی میان مکه و مدینه) به دنیا آمد.
امام کاظم(ع) در ذی‌الحجه ۱۲۷ق یا ۷ صفر ۱۲۸ق یا 129ق هنگامی که [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] و همسرش حمیده از حج بازمی‌گشتند، در منطقه ابواء (منزلی میان مکه و مدینه) به دنیا آمد.
 
طبری تولد امام کاظم(ع) را برخلاف دیگران سال 127ق و شهادت آن حضرت را در ماه ذی‌الحجه سال 174ق ذکر می‌کند.
طبری تولد امام کاظم(ع) را برخلاف دیگران سال 127ق و شهادت آن حضرت را در ماه ذی‌الحجه سال 174ق ذکر می‌کند.
طبرسی ولادت امام کاظم(ع) را هفتم صفر سال 128ق می‌داند.<ref> ر.ک: زاهدی، یاسین، ص14</ref>   
 
[[طبرسی، فضل بن حسن|طبرسی]] ولادت امام کاظم(ع) را هفتم صفر سال 128ق می‌داند.<ref> ر.ک: زاهدی، یاسین، ص14</ref>   


مادر بزرگوار آن حضرت کنیزی به نام حمیده بود. او درجاتی از فرزانگی را دارا بود؛ چنان‌که حضرت صادق(ع) زنان را برای فراگیری علوم شرعی به نزد او می‌خواند.<ref> ر.ک: جزایری، نعمت‌الله بن عبدالله، ج1، ص797</ref>
مادر بزرگوار آن حضرت کنیزی به نام حمیده بود. او درجاتی از فرزانگی را دارا بود؛ چنان‌که حضرت صادق(ع) زنان را برای فراگیری علوم شرعی به نزد او می‌خواند.<ref> ر.ک: جزایری، نعمت‌الله بن عبدالله، ج1، ص797</ref>
خط ۳۴: خط ۳۶:
==عصر امام کاظم(ع)==
==عصر امام کاظم(ع)==
{{خلفای معاصر با امام کاظم(ع)}}
{{خلفای معاصر با امام کاظم(ع)}}
در سال‌های آغازین زندگانی امام کاظم(ع)، فرصت مناسبی در اختیار امامان شیعه قرار گرفت تا پایه‌های مکتب تشیع را تثبیت کنند. دهه سوم قرن دوم، دورانی بود که در پی برافتادن امویان و روی کار آمدن عباسیان، فضای باز سیاسی در جامعه ایجاد شد. از طرفی قدرت امویان برافتاده و از طرف دیگر هنوز عباسیان تثبیت نشده بودند. لذا فرصت کافی در اختیار امام صادق(ع) قرار گرفت تا برپایی مجالس علمی، پایه‌های تشیع را مستحکم کنند.
در سال‌های آغازین زندگانی امام کاظم(ع)، فرصت مناسبی در اختیار امامان شیعه قرار گرفت تا پایه‌های مکتب تشیع را تثبیت کنند. دهه سوم قرن دوم، دورانی بود که در پی برافتادن امویان و روی کار آمدن عباسیان، فضای باز سیاسی در جامعه ایجاد شد. از طرفی قدرت امویان برافتاده و از طرف دیگر هنوز عباسیان تثبیت نشده بودند. لذا فرصت کافی در اختیار [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] قرار گرفت تا برپایی مجالس علمی، پایه‌های تشیع را مستحکم کنند.


امام کاظم(ع) در چنین فضایی پرورش یافتند و بیست سال از حیات خود را در دوران امامت پدر بزرگوارشان گذراندند و تحت راهنمایی و تربیت آن حضرت رشد کردند ایشان ضمن حضور در مجالس درس، مناظره‌ها و حلقه‌های علمی پدر، از مکارم اخلاقی و زهد و دانش بی‌کران آن حضرت بهره بردند. ایشان در عضر پدر نیز در دانش، تواضع و بخشندگی، بی‌نظیر و زبان‌زد بودند.
امام کاظم(ع) در چنین فضایی پرورش یافتند و بیست سال از حیات خود را در دوران امامت پدر بزرگوارشان گذراندند و تحت راهنمایی و تربیت آن حضرت رشد کردند ایشان ضمن حضور در مجالس درس، مناظره‌ها و حلقه‌های علمی پدر، از مکارم اخلاقی و زهد و دانش بی‌کران آن حضرت بهره بردند. ایشان در عضر پدر نیز در دانش، تواضع و بخشندگی، بی‌نظیر و زبان‌زد بودند.
خط ۵۴: خط ۵۶:


امام كاظم(ع) براى به خاك نشاندن فرقه‌هاى الحادى و كفرآميز، اقدام‌هاى گسترده‌اى را دنبال كردند؛ براى مثال، اصحاب خود را از همنشينى با معتقدان تشبيه برحذر مى‌داشتند و شاگردان توانمند خود را به مناظره با مخالفان و بيان عقايد كلامى شيعه تشويق مى‌كردند.<ref> ر.ک: الهی‌زاده، محمدحسن، ص 104</ref>
امام كاظم(ع) براى به خاك نشاندن فرقه‌هاى الحادى و كفرآميز، اقدام‌هاى گسترده‌اى را دنبال كردند؛ براى مثال، اصحاب خود را از همنشينى با معتقدان تشبيه برحذر مى‌داشتند و شاگردان توانمند خود را به مناظره با مخالفان و بيان عقايد كلامى شيعه تشويق مى‌كردند.<ref> ر.ک: الهی‌زاده، محمدحسن، ص 104</ref>
==شهادت==
==شهادت==
بیشتر نویسندگان شهادت امام کاظم(ع) را 25 رجب سال 183ق در سن 55 سالگی می‌نگارند.<ref> ر.ک: روح‌بخش، علی، ص5</ref> برخی 24 رجب سال 183 می‌نویسند. البته برخی نیز پنجم یا ششم رجب سال 183 می‌نویسند. بسیار اندک از نویسندگان سال 186 را سال شهادت حضرت می‌دانند.
بیشتر نویسندگان شهادت امام کاظم(ع) را 25 رجب سال 183ق در سن 55 سالگی می‌نگارند.<ref> ر.ک: روح‌بخش، علی، ص5</ref> برخی 24 رجب سال 183 می‌نویسند. البته برخی نیز پنجم یا ششم رجب سال 183 می‌نویسند. بسیار اندک از نویسندگان سال 186 را سال شهادت حضرت می‌دانند.
خط ۶۳: خط ۶۳:


هارون الرشيد كوشيد تا با گواهان دروغين مرگ امام را در زندان مرگى طبيعى جلوه دهد، بنا بر اين فقها و چهره‌هاى سرشناس بغداد را بر جنازه امام حاضر كرد تا گواهى دهند اثرى از شكنجه بر پيكر آن حضرت نيست و مرگ امام مرگى طبيعى بوده است، آنها نيز از بيم جان به دروغ گواهى دادند، سپس ندا در دادند، كه: اين جنازۀ موسى بن جعفر امام رافضيان است كه آنها ادّعا مى‌كردند او نمى‌ميرد! آنگاه كوشيدند تا امام را مخفيانه و بدون تشريفات به خاك بسپارند، امّا مردم كه كم كم از وقوع اين جنايت آگاه شده بودند، شورشى پديد آوردند و هارون ناگزير شد حضرت را طىّ مراسمى رسمى به خاك بسپارند و خود به صف عزاداران پيوست و در مراسم دفن امام شركت جست.<ref> ر.ک: جزایری، نعمت‌الله بن عبد‌الله، ص804</ref>
هارون الرشيد كوشيد تا با گواهان دروغين مرگ امام را در زندان مرگى طبيعى جلوه دهد، بنا بر اين فقها و چهره‌هاى سرشناس بغداد را بر جنازه امام حاضر كرد تا گواهى دهند اثرى از شكنجه بر پيكر آن حضرت نيست و مرگ امام مرگى طبيعى بوده است، آنها نيز از بيم جان به دروغ گواهى دادند، سپس ندا در دادند، كه: اين جنازۀ موسى بن جعفر امام رافضيان است كه آنها ادّعا مى‌كردند او نمى‌ميرد! آنگاه كوشيدند تا امام را مخفيانه و بدون تشريفات به خاك بسپارند، امّا مردم كه كم كم از وقوع اين جنايت آگاه شده بودند، شورشى پديد آوردند و هارون ناگزير شد حضرت را طىّ مراسمى رسمى به خاك بسپارند و خود به صف عزاداران پيوست و در مراسم دفن امام شركت جست.<ref> ر.ک: جزایری، نعمت‌الله بن عبد‌الله، ص804</ref>
مرقد مطهرامام کاظم(ع) در مدینةالسلام بغداد، در قبرستان معروف به مقابر قریش مشهور به کاظمین است.
مرقد مطهرامام کاظم(ع) در مدینةالسلام بغداد، در قبرستان معروف به مقابر قریش مشهور به کاظمین است.


==فرزندان==
==فرزندان==
امام كاظم(ع) سى و هفت فرزند پسر و دختر داشت كه برخى از آنان عبارتند از: على بن موسى الرضا(ع)، ابراهيم، عباس، قاسم، اسماعيل، جعفر، هارون، حسين، احمد، محمد، حمزه، عبدالله، اسحاق، عبيدالله، زيد، حسن، فضل، سليمان، فاطمۀ كبرى، فاطمۀ صغرى، رقيه، حكيمه، ام ابيها، رقيۀ صغرى، كلثم، ام جعفر، لبابه، زينب، خديجه، عليّه، آمنه، حسنه، بريهه، عايشه، ام سلمه، ميمونه و ام كلثوم.<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ج1، ص520</ref>
امام كاظم(ع) سى و هفت فرزند پسر و دختر داشت كه برخى از آنان عبارتند از: [[امام رضا علیه‌السلام|على بن موسى الرضا(ع)]]، ابراهيم، عباس، قاسم، اسماعيل، جعفر، هارون، حسين، احمد، محمد، حمزه، عبدالله، اسحاق، عبيدالله، زيد، حسن، فضل، سليمان، فاطمۀ كبرى، فاطمۀ صغرى، رقيه، حكيمه، ام ابيها، رقيۀ صغرى، كلثم، ام جعفر، لبابه، زينب، خديجه، عليّه، آمنه، حسنه، بريهه، عايشه، ام سلمه، ميمونه و ام كلثوم.<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ج1، ص520</ref>


بهترین فرزندان امام و بلندترین و داناترین و کامل‌ترین آنان ابو الحسن على بن موسى الرضا(ع) می‌باشد.<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ج1، ص520</ref>
بهترین فرزندان امام و بلندترین و داناترین و کامل‌ترین آنان [[امام رضا علیه‌السلام|ابوالحسن على بن موسى الرضا(ع)]] می‌باشد.<ref> ر.ک: مفید، محمد بن محمد، ج1، ص520</ref>


از میان فرزندان امام کاظم(ع)، حضرت فاطمه معصومه(س) دارای جایگاه ویژه‌ای است. امام صادق(ع) فرمودند: «ألا إن للجنة ثمانية أبواب فباب منها إلى قم يقبض فيها امرأة من ولدى اسمها فاطمة بنت موسى تدخل بشفاعتها شيعتنا الجنة بأجمعهم؛ بدانيد كه بهشت هشت در دارد كه يكى از آنها در قم است. در اين شهر زنى از فرزندم به نام فاطمه دختر موسى وفات مى‌كند. با شفاعت او همه شيعيان ما وارد بهشت مى‌شوند.»<ref> ر.ک: بنایی، علی، ج2، ص332</ref>
از میان فرزندان امام کاظم(ع)، حضرت فاطمه معصومه(س) دارای جایگاه ویژه‌ای است. [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] فرمودند: «ألا إن للجنة ثمانية أبواب فباب منها إلى قم يقبض فيها امرأة من ولدى اسمها فاطمة بنت موسى تدخل بشفاعتها شيعتنا الجنة بأجمعهم؛ بدانيد كه بهشت هشت در دارد كه يكى از آنها در قم است. در اين شهر زنى از فرزندم به نام فاطمه دختر موسى وفات مى‌كند. با شفاعت او همه شيعيان ما وارد بهشت مى‌شوند.»<ref> ر.ک: بنایی، علی، ج2، ص332</ref>


==آثار==
==آثار==
خط ۷۷: خط ۷۸:
# مسند الإمام موسى بن جعفر(ع): مجموعه رواياتى بوده است كه امام(ع) آنها را به واسطه پدران خود به پيامبر(ص) مى‌رسانده و بعدها به نام مسند معروف شده است.<ref> ر.ک: مهدوی‌راد، محمدعلی،ج1، ص318</ref>
# مسند الإمام موسى بن جعفر(ع): مجموعه رواياتى بوده است كه امام(ع) آنها را به واسطه پدران خود به پيامبر(ص) مى‌رسانده و بعدها به نام مسند معروف شده است.<ref> ر.ک: مهدوی‌راد، محمدعلی،ج1، ص318</ref>
# رساله به علی بن سوید: امام(ع) در زندان در پاسخ پرسش‌هاى على بن سويد رساله‌ای نگاشتند.<ref> ر.ک: مهدوی‌راد، محمدعلی، ج1، ص321</ref>
# رساله به علی بن سوید: امام(ع) در زندان در پاسخ پرسش‌هاى على بن سويد رساله‌ای نگاشتند.<ref> ر.ک: مهدوی‌راد، محمدعلی، ج1، ص321</ref>
# رساله در عقل: رساله معروف امام در خطاب به هشام بن حكم در قلمرو و مفاد عقل كه شيخ كلينى آن را در كتاب «العقل و الجهل» آورده است.<ref> ر.ک: مؤدب، رضا، ج1، ص66</ref>
# رساله در عقل: رساله معروف امام در خطاب به هشام بن حكم در قلمرو و مفاد عقل كه [[کلینی، محمد بن یعقوب|شيخ كلينى]] آن را در كتاب «العقل و الجهل» آورده است.<ref> ر.ک: مؤدب، رضا، ج1، ص66</ref>
# رساله در توحید: از دیگر آثار منسوب به امام کاظم(ع) است.<ref> ر.ک: مهریزی، مهدی، ج2، ص119</ref>
# رساله در توحید: از دیگر آثار منسوب به امام کاظم(ع) است.<ref> ر.ک: مهریزی، مهدی، ج2، ص119</ref>
از امام كاظم(ع) روايات فراوانى در كتاب‌هاى روايى موجود است كه برخى آنها را تا حدود دو هزار و دويست مورد دانسته‌اند.<ref> ر.ک: مؤدب، رضا، ص 66</ref>
از امام كاظم(ع) روايات فراوانى در كتاب‌هاى روايى موجود است كه برخى آنها را تا حدود دو هزار و دويست مورد دانسته‌اند.<ref> ر.ک: مؤدب، رضا، ص 66</ref>
خط ۹۱: خط ۹۲:
# الهی‌زاده، محمدحسن، تدبری در سیره تاریخی أهل بیت علیهم‌السلام، مشهد مقدس - ایران: آستان قدس رضوی. شرکت به نشر، 1390 هجری شمسی
# الهی‌زاده، محمدحسن، تدبری در سیره تاریخی أهل بیت علیهم‌السلام، مشهد مقدس - ایران: آستان قدس رضوی. شرکت به نشر، 1390 هجری شمسی
# بنایی، علی، شناختنامه قم، قم - ایران: نور مطاف، 1390 هجری شمسی
# بنایی، علی، شناختنامه قم، قم - ایران: نور مطاف، 1390 هجری شمسی
# پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم - ایران: مؤسسه امام صادق علیه السلام، 1397 هجری شمسی
# پیشوایی، مهدی، سیره پیشوایان، قم - ایران: مؤسسه امام صادق علیه‌السلام، 1397 هجری شمسی
# روح‌بخش، علی، امام کاظم سلام‌الله‌علیه، قم-ایران، ناشر امام همام، 1390ش.
# روح‌بخش، علی، امام کاظم سلام‌الله‌علیه، قم-ایران، ناشر امام همام، 1390ش.
# زاهدی، یاسین، بررسی احوال فرزندان امام موسی کاظم(ع) و نقش آنها در تاریخ تشیع، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، 1390ش|1433ق
# زاهدی، یاسین، بررسی احوال فرزندان امام موسی کاظم(ع) و نقش آنها در تاریخ تشیع، قم، مرکز بین‌المللی ترجمه و نشر المصطفی(ص)، 1390ش|1433ق
خط ۱۰۹: خط ۱۱۰:
* [[مجموعه طب القرآن و المعصومين عليهم السلام]]
* [[مجموعه طب القرآن و المعصومين عليهم السلام]]
* [[مسند الإمام الكاظم أبي‌الحسن موسی بن جعفر عليهماالسلام]]
* [[مسند الإمام الكاظم أبي‌الحسن موسی بن جعفر عليهماالسلام]]
* [[صحيفه کاظميه]]
* [[الصحيفة الكاظمية: دعاهای باب الحوائج موسی بن جعفر علیهماالسلام]]




[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:امامان شیعه]]
[[رده:امام کاظم(ع)]]
[[رده:شهیدان]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 فروردین 1405]]
[[رده:مؤلفین-فروردین]]
[[رده:مؤلفین-فروردین]]