عبا‌دی، محمد بن‌ احمد: تفاوت میان نسخه‌ها

    از ویکی‌نور
    بدون خلاصۀ ویرایش
    بدون خلاصۀ ویرایش
    خط ۶۳: خط ۶۳:


    ==آثار==
    ==آثار==
    از ابوعاصم عبادی هروی آثار متعددی در فقه و حدیث بر جای مانده است. مهم‌ترین آنها عبارتند از:<ref name="dehkhoda" /><ref name="ebnkhalkan" /><ref name="asnawi" /><ref name="baghdadi">بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۱</ref><ref name="hashemi">هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۶، ص۳۰۳</ref><ref name="nasiri">نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان، ج۴، ص۱۴۱</ref><ref name="gorji">[https://noorlib.ir/book/view/507?pageNumber=106 گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، ص۱۰۶]</ref><ref name="zarkoli">زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۵، ص۳۱۴</ref>
    از ابوعاصم عبادی هروی آثار متعددی در فقه و حدیث بر جای مانده است. مهم‌ترین آنها عبارتند از:<ref name="dehkhoda" /><ref name="ebnkhalkan" /><ref name="asnawi" /><ref name="baghdadi">[https://noorlib.ir/book/view/3309?volumeNumber=2&pageNumber=71 بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین، ج۲، ص۷۱]</ref><ref name="hashemi">[https://noorlib.ir/book/view/20632?volumeNumber=26&sectionNumber=2&pageNumber=303 هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، ج۲۶، ص۳۰۳]</ref><ref name="nasiri">نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان، ج۴، ص۱۴۱</ref><ref name="gorji">[https://noorlib.ir/book/view/507?pageNumber=106 گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، ص۱۰۶]</ref><ref name="zarkoli">[https://noorlib.ir/book/view/2846/%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85:-%D9%82%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B3-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D9%85-%D9%84%D8%A3%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%AC%D8%A7%D9%84-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%A1-%D9%85%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B1%D8%A8-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C%D9%86?volumeNumber=5&pageNumber=314 زرکلی، خیرالدین، الأعلام، ج۵، ص۳۱۴]</ref>


    {{ستون-شروع|۲}}
    {{ستون-شروع|۲}}

    نسخهٔ ‏۲۲ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۴۴

    ابوعاصم عبادی هروی
    NUR00000.jpg
    نام کاملمحمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد
    نام‌های دیگرابوعاصم عبادی هروی
    لقبقاضی ابوعاصم
    نام پدراحمد بن محمد
    ولادت۳۷۵ هجری قمری (۹۸۵ میلادی)
    محل تولدهرات (افغانستان کنونی)
    محل زندگیهرات، نیشابور
    رحلتشوال ۴۵۸ هجری قمری (۱۰۶۶ میلادی)
    طول عمر۸۳ سال
    فرزندانابوالحسن عبادی (فرزند)
    دیناسلام
    مذهبشافعی
    پیشهفقیه، قاضی، محدث، نویسنده
    منصبقاضی
    اطلاعات علمی
    درجه علمیامام، مجتهد، محدث
    علایق پژوهشیفقه شافعی، حدیث، قضاء
    اساتید
    • قاضی ابومنصور ازدی
    • قاضی ابوعمر بسطامی
    • استاد ابوطاهر زیادتی
    • ابواسحاق اسفراینی
    شاگردان
    • قاضی ابوسعد هروی
    • اسماعیل بن ابی صالح مؤذن
    • ابوالحسن عبادی (فرزند)
    برخی آثار
    • المبسوط
    • الهادی الی مذاهب العلماء
    • ادب القضاء
    • طبقات الفقهاء
    • الرد علی القاضی السمعانی
    • الزیادات
    • زیادات الزیادات
    • احکام المیاه

    ابوعاصم محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد عبادی هروی (۳۷۵ – ۴۵۸ ق)، فقیه برجسته، قاضی و محدث نامدار شافعی در قرن پنجم هجری بود. او به دلیل دقت نظر و تسلط بر مذهب شافعی به عنوان یکی از ارکان فقه در عصر خود شناخته می‌شد و تألیفات متعددی در فقه و اصول بر جای گذاشت. «طبقات الفقهاء» از مهم‌ترین آثار او در تاریخ نگاری فقه شافعی است.

    نام و نسب

    ابوعاصم محمد بن احمد بن محمد بن محمد بن عبدالله بن عباد عبادی هروی است.[۱] لقب او «قاضی ابوعاصم» و نسبتش «عبادی» است که به جدش «عباد» بازمی‌گردد.[۲] واژه «عبادی» با فتح عین و تشدید باء و دال مهمله تلفظ می‌شود.[۲] نسبت «هروی» نیز به شهر هرات اشاره دارد.[۳]

    ولادت

    ابوعاصم عبادی هروی در سال ۳۷۵ هجری قمری (۹۸۵ میلادی) در شهر هرات متولد شد.[۱][۲][۴]

    اساتید

    او فقه را در هرات نزد قاضی ابومنصور محمد بن محمد ازدی فراگرفت و در نیشابور از محضر قاضی ابوعمر بسطامی، استاد ابوطاهر زیادتی و ابواسحاق اسفراینی بهره برد.[۲][۵][۶] همچنین از احمد بن محمد بن سهل قراب و دیگران حدیث شنید.[۲]

    شاگردان

    قاضی ابوسعد هروی،[۲][۷] اسماعیل بن ابی صالح مؤذن[۷] و ابوالحسن عبادی (فرزندش)[۵] از جمله شاگردان و راویان او بودند.

    ویژگی‌های علمی

    سبکی در طبقات الشافعیة الکبری نقل کرده که ابوسعد هروی درباره او گفت: «وی رفیع‌ترین افراد زمان خود در فراوانی نکات فقهی و احاطه بر مسائل نادر بود.»[۸] سبکی همچنین می‌نویسد: «ابوعاصم فردی ژرف‌نگر و نکته‌سنج بود و به دلیل علاقه به به کارگیری ذهن‌های تیزبین، عبارات پیچیده و دشواری داشت.»[۸] ذهبی در سیر اعلام النبلاء او را «امام، شیخ شافعیه، قاضی» و «محقق و مدقق» توصیف کرده است.[۷]

    وفات

    ابوعاصم عبادی هروی در شوال سال ۴۵۸ هجری قمری (۱۰۶۶ میلادی) در سن ۸۳ سالگی درگذشت.[۱][۲][۵]

    آثار

    از ابوعاصم عبادی هروی آثار متعددی در فقه و حدیث بر جای مانده است. مهم‌ترین آنها عبارتند از:[۱][۲][۵][۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳]

    • المبسوط – از مهم‌ترین آثار او در فروع فقه شافعی، در حدود سی جلد
    • الهادی الی مذاهب العلماء – در فقه مقارن
    • ادب القضاء یا ادب القاضی – در آداب قضاوت بر مذهب شافعی
    • طبقات الفقهاء – نخستین کتاب در شرح حال فقیهان شافعی و از منابع اصلی طبقات‌نویسی بعدی
    • الرد علی القاضی السمعانی
    • الزیادات – در فروع
    • زیادات الزیادات
    • الزیادات علی زیادات الزیادات
    • احکام المیاه یا کتاب المياه
    • کتاب الاطعمه

    پانویس

    منابع مقاله

    • دهخدا، علی‌اکبر، لغت نامه، تهران: دانشگاه تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ، ۱۳۷۷ش، ج۱۰، ص۱۵۶۸۱ (لینک)
    • ابن خلکان، احمد بن محمد، وفیات الأعیان، بیروت: دار الفکر، ج۴، ص۲۱۴ (لینک)
    • اسنوی، عبدالرحیم بن حسن، المهمات فی شرح الروضة و الرافعی، بیروت: دار ابن حزم، ۲۰۰۹م، ج۱، ص۲۶۷-۲۶۸ (لینک)
    • سبحانی تبریزی، جعفر، موسوعة طبقات الفقهاء، قم: مؤسسه امام صادق علیه‌السلام، ۱۴۱۸ق، ج۵، ص۲۷۰-۲۷۱ (لینک)
    • بستانی، بطرس، دائرة المعارف: قاموس عام لکل فن و مطلب، بیروت: دار المعرفة، ج۲، ص۲۰۸ (لینک)
    • ابن کثیر، اسماعیل بن عمر، طبقات الشافعیة، بیروت: دار المدار الإسلامی، ۲۰۰۴م، ج۱، ص۴۰۷ (لینک)
    • نصیری، محمدرضا، اثر آفرینان: زندگی‌نامه نام‌آوران فرهنگی ایران، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چاپ دوم، ۱۳۸۴ش، ج۴، ص۱۴۱
    • بغدادی، اسماعیل، هدیة العارفین: اسماء المؤلفین و آثار المصنفین، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۹۵۱م، ج۲، ص۷۱
    • هاشمی، سید رضا، دانشنامه جهان اسلام، زیر نظر غلامعلی حداد عادل، تهران: بنیاد دایرة‎المعارف اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۸ش، ج۲۶، ص۳۰۳ (لینک)
    • گرجی، ابوالقاسم، تاریخ فقه و فقها، تهران: سمت، ۱۳۷۹ش، ص۱۰۶ (لینک)
    • زرکلی، خیرالدین، الأعلام: قاموس تراجم لأشهر الرجال و النساء من العرب و المستعربین و المستشرقین، بیروت: دار العلم للملایین، ۱۹۸۹م، ج۵، ص۳۱۴
    • سمعانی، عبدالکریم بن محمد، الأنساب، بیروت: دار الکتب العلمیة، ۱۹۹۸م، ج۴، ص۹۹ (لینک)
    • ذهبی، محمد بن احمد، سیر أعلام النبلاء، بیروت: مؤسسة الرسالة، ۱۹۹۴م، ج۱۸، ص۱۸۰-۱۸۱ (لینک)
    • پایگاه تراجم: محمد بن أحمد بن محمد بن عبد الله بن عباد الهروي أبي عاصم العبادي، بازدید در تاریخ ۲ خرداد ۱۴۰۴

    وابسته‌ها