آدم بن عبدالعزیز

اطلاعات شخصی
نسب/تبار	اموی
نام پدر	عبدالعزیز بن عمر بن عبدالعزیز بن مروان
خویشاوندان	عمر بن عبدالعزیز (نیا)
دین	اسلام
پیشه	شاعر
اطلاعات علمی
حوزه	شعر
سبک نوشتاری	وصف می و می‌گساری
معاصرین	ابوالعباس سفاح، مهدی عباسی
فضایل (مدح)	ظرافت طبع، نیک‌نفسی، زهد و تقوی در اواخر عمر

آدم بن عبدالعزیز شاعر سده ۲ قمری / ۸ میلادی بود که به ظرافت طبع و نیک‌نفسی معروف بوده است.

تبار

پدرش عبدالعزیز بن عمر بن عبدالعزیز بن مروان و مادرش دختر سفیان بن عبدالعزیز بن مروان بود.

حیات

ابوالعباس سفاح، نخستین خلیفه عباسی (۱۳۲–۱۳۶ قمری / ۷۵۰–۷۵۳ میلادی) که امویان را یکسره از دم تیغ می‌گذراند، از کشتن وی به علت انتسابش به عمر بن عبدالعزیز (حکومت: ۹۹–۱۰۱ قمری / ۷۱۸–۷۱۹ میلادی) صرف‌نظر کرد.

آدم در آغاز می‌گسار و پیرو هوای نفس خویش بود و برخی اشعارش نیز نشانه‌هایی از سست باوری مذهبی داشت. حتی وی به زندقه نیز متهم گردید و به همین سبب به فرمان مهدی، سومین خلیفه عباسی (۱۵۸–۱۶۹ قمری / ۷۷۵–۷۸۵ میلادی)، بازخواست شد و برای گرفتن اعتراف از وی، ۳۰۰ تازیانه به او زدند، ولی او آن اتهام را نپذیرفت و اصرار ورزید که هرگز نه به انکار خدا برخاسته و نه در وجود او شک کرده است.

پایان زندگی

وی در اواخر عمر، زهد و تقوی پیشه کرد و به عبادت روی آورد و بر همین روش درگذشت.

شعر

اشعار آدم بسیار اندک است، اما به سبب ظرافت‌هایی که در وصف می و می‌گساری به کار برده، مورد توجه قرار گرفته است.

منابع مقاله

• موسوی بجنوردی، کاظم، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، زیر نظر کاظم موسوی بجنوردی، تهران، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، چاپ دوم، ۱۳۷۴ش.