۱۶۱٬۲۴۶
ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) جز (جایگزینی متن - ' ]]' به ']]') |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
| پدیدآوران = | | پدیدآوران = | ||
[[علوی عاملی، محمد عبدالحسیب بن احمد]] (نويسنده) | [[علوی عاملی، محمد عبدالحسیب بن احمد]] (نويسنده) | ||
[[ثقفیان، اکبر ]] (محقق) | [[ثقفیان، اکبر]] (محقق) | ||
[[اوجبی، علی]] ( محقق) | [[اوجبی، علی]] (محقق) | ||
|زبان | |زبان | ||
| زبان = عربی - فارسی | | زبان = عربی - فارسی | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۶: | ||
| پیش از = | | پیش از = | ||
}} | }} | ||
'''عرش الإيقان في شرح تقويم الإيمان'''، از آثار شاعر، متکلم و حکیم قرن دوازدهم هجری قمری، [[علوی عاملی، سید محمد عبدالحسیب|سيد محمد عبدالحسيب بن احمد بن زينالعابدين حسينى علوى عاملى اصفهانى]] (متوفای 1121ق)، است که به توضیح مباحث کتاب فلسفی [[تقويم الإيمان]] نوشته شاعر، متکلم و حکیم بزرگ دوره صفوى، [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | سید محمدباقر بن محمد حسینی استرآبادی]] مشهور به [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | میرداماد]] و [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | معلم ثالث]] (960- 1040ق) میپردازد. این اثر، دورهای کامل از مباحث فلسفی [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | میرداماد]] و شاگردش را ترسیم میکند. مصححان معاصر، [[اوجبی، علی|على اوجبى]] و [[ثقفیان، اکبر|اكبر ثقفيان]] کتاب حاضر را تصحیح و تحقیق کردهاند. | '''عرش الإيقان في شرح تقويم الإيمان'''، از آثار شاعر، متکلم و حکیم قرن دوازدهم هجری قمری، [[علوی عاملی، سید محمد عبدالحسیب|سيد محمد عبدالحسيب بن احمد بن زينالعابدين حسينى علوى عاملى اصفهانى]] (متوفای 1121ق)، است که به توضیح مباحث کتاب فلسفی [[تقويم الإيمان و شرحه كشف الحقائق|تقويم الإيمان]] نوشته شاعر، متکلم و حکیم بزرگ دوره صفوى، [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | سید محمدباقر بن محمد حسینی استرآبادی]] مشهور به [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | میرداماد]] و [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | معلم ثالث]] (960- 1040ق) میپردازد. این اثر، دورهای کامل از مباحث فلسفی [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | میرداماد]] و شاگردش را ترسیم میکند. مصححان معاصر، [[اوجبی، علی|على اوجبى]] و [[ثقفیان، اکبر|اكبر ثقفيان]] کتاب حاضر را تصحیح و تحقیق کردهاند. | ||
==هدف و روش== | ==هدف و روش== | ||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
* مقدمه رئیس کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، [[جعفریان، رسول|رسول جعفریان]] (اهمیت تصحیح و نشر آثار فلسفی و تشکر از مصححانی مانند [[اوجبی، علی|على اوجبى]] و ضرورت اندیشیدن فلسفی) | * مقدمه رئیس کتابخانه موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی، [[جعفریان، رسول|رسول جعفریان]] (اهمیت تصحیح و نشر آثار فلسفی و تشکر از مصححانی مانند [[اوجبی، علی|على اوجبى]] و ضرورت اندیشیدن فلسفی) | ||
* مقدمه مصححان (نگاهی به زندگی و شخصیت و آثار [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | میرداماد]] و [[علوی عاملی، سید محمد عبدالحسیب|سيد محمد عبدالحسيب بن احمد بن زينالعابدين حسينى علوى عاملى اصفهانى]] و معرفی متن و شرح حاضر و چگونگی تصحیح آن) | * مقدمه مصححان (نگاهی به زندگی و شخصیت و آثار [[میرداماد، سید محمدباقر بن محمد | میرداماد]] و [[علوی عاملی، سید محمد عبدالحسیب|سيد محمد عبدالحسيب بن احمد بن زينالعابدين حسينى علوى عاملى اصفهانى]] و معرفی متن و شرح حاضر و چگونگی تصحیح آن) | ||
# متن [[تقويم الإيمان]]: شايد بجرئت بتوان گفت مهمترين اثر فلسفى وى كتاب تقويم الإيمان است. تقويم الإيمان از يك «رصد» مشتمل بر پنج «فصل»، و هر فصل متضمّن بخشهايى چون: تقويم، تصحيح، توصيه، تحكمه، محاققه و تقويم، ظنّ و تقويم، وهم و تقويم، تشكّك وتثبيت مىباشد. از تعبير «الرصد الاوّل» چنين برداشت مى شود كه او بنا داشته تا رصدهاى ديگرى را نيز بدان بيافزايد، امّا به دليل نامعلومى از اين مهمّ منصرف شده است. در هر صورت، عناوين و موضوعات پنج فصل كتاب از اين قرار است: | # متن [[تقويم الإيمان و شرحه كشف الحقائق|تقويم الإيمان]]: شايد بجرئت بتوان گفت مهمترين اثر فلسفى وى كتاب تقويم الإيمان است. تقويم الإيمان از يك «رصد» مشتمل بر پنج «فصل»، و هر فصل متضمّن بخشهايى چون: تقويم، تصحيح، توصيه، تحكمه، محاققه و تقويم، ظنّ و تقويم، وهم و تقويم، تشكّك وتثبيت مىباشد. از تعبير «الرصد الاوّل» چنين برداشت مى شود كه او بنا داشته تا رصدهاى ديگرى را نيز بدان بيافزايد، امّا به دليل نامعلومى از اين مهمّ منصرف شده است. در هر صورت، عناوين و موضوعات پنج فصل كتاب از اين قرار است: | ||
## فصل آغازين كتاب به منزلۀ مدخل به شمار مىآيد و در آن به برخى از مبادى و مباحث مربوط به امور عامّه همچون: تعريف فلسفه، موضوع فلسفه، مسائل فلسفه، انقسام موجود به واجب و ممكن، تقسيم ممكن به جوهر و عرض، ملاك نياز ممكن به علّت، و تساوق وجود و تشخص پرداخته است. | ## فصل آغازين كتاب به منزلۀ مدخل به شمار مىآيد و در آن به برخى از مبادى و مباحث مربوط به امور عامّه همچون: تعريف فلسفه، موضوع فلسفه، مسائل فلسفه، انقسام موجود به واجب و ممكن، تقسيم ممكن به جوهر و عرض، ملاك نياز ممكن به علّت، و تساوق وجود و تشخص پرداخته است. | ||
## فصل دوم: بيشتر به براهين اثبات واجب و ابطال تسلسل و دور اختصاص دارد؛ براهينى چون: برهان ضرورت، برهان اولويت، برهان جزء و كل، برهان قوّه و فعل، برهان شخصيت، برهان وسط و طرف، برهان تضايف، برهان حيثيات، برهان اَسدّ و اَخصر و برهان ترتب. | ## فصل دوم: بيشتر به براهين اثبات واجب و ابطال تسلسل و دور اختصاص دارد؛ براهينى چون: برهان ضرورت، برهان اولويت، برهان جزء و كل، برهان قوّه و فعل، برهان شخصيت، برهان وسط و طرف، برهان تضايف، برهان حيثيات، برهان اَسدّ و اَخصر و برهان ترتب. | ||
| خط ۴۵: | خط ۴۵: | ||
## فصل پايانى كتاب كه شايد جذّابترين و خواندنىترين فصول آن باشد، به مباحث معرفت شناسانه و ديدگاههاى مير در مقولۀ علم بويژه علم إلهى اختصاص دارد. عمده مباحث اين فصل عبارتند از: تقسيم علم به حصولى و حضورى و تعريف آنها، رابطۀ علم حصولى و حضورى، معلوم در علوم حصولى و حضورى، علم جواهر مفارقه، ترتيب و ترتب علوم و ادراكات، اتّحاد عقل و عاقل و معقول، علم واجب به اشيا عينيت علم و ذات واجب، علم به معلول، علم فعلى و انفعالى و نقد ديدگاه شيخ الرئيس در اين باب، علم اجمالى و علم تفصيلى، و چگونگى انكشاف صور متعدّد براى نفس آدمى. <ref> همان، ص بیستوپنج- بیستوهفت. </ref> | ## فصل پايانى كتاب كه شايد جذّابترين و خواندنىترين فصول آن باشد، به مباحث معرفت شناسانه و ديدگاههاى مير در مقولۀ علم بويژه علم إلهى اختصاص دارد. عمده مباحث اين فصل عبارتند از: تقسيم علم به حصولى و حضورى و تعريف آنها، رابطۀ علم حصولى و حضورى، معلوم در علوم حصولى و حضورى، علم جواهر مفارقه، ترتيب و ترتب علوم و ادراكات، اتّحاد عقل و عاقل و معقول، علم واجب به اشيا عينيت علم و ذات واجب، علم به معلول، علم فعلى و انفعالى و نقد ديدگاه شيخ الرئيس در اين باب، علم اجمالى و علم تفصيلى، و چگونگى انكشاف صور متعدّد براى نفس آدمى. <ref> همان، ص بیستوپنج- بیستوهفت. </ref> | ||
# متن عرش الإيقان: درباره این شرح چند نکته گفتنی است: | # متن عرش الإيقان: درباره این شرح چند نکته گفتنی است: | ||
## این حواشى كوتاه همانند شرح مير سيّد احمد علوى [[كشف الحقايق]]، همدلانه و به انگيزۀ شرح نكات مبهم و مهم كتاب [[تقويم الإيمان]] به نگارش درآمده است. | ## این حواشى كوتاه همانند شرح مير سيّد احمد علوى [[كشف الحقايق]]، همدلانه و به انگيزۀ شرح نكات مبهم و مهم كتاب [[تقويم الإيمان و شرحه كشف الحقائق|تقويم الإيمان]] به نگارش درآمده است. | ||
## شارح بشدّت متأثر از انديشهها و شيوۀ پدر مىباشد. حتى عرش الإيقان در برخى از موارد عيناً برگرفته شده از كتاب كشف الحقايق است. چنين به نظر مىرسد كه او شرح پدر را هماره پيش روى داشته و به نوعى حواشى او تلخيص و عصاره اثر ياد شده است. | ## شارح بشدّت متأثر از انديشهها و شيوۀ پدر مىباشد. حتى عرش الإيقان در برخى از موارد عيناً برگرفته شده از كتاب كشف الحقايق است. چنين به نظر مىرسد كه او شرح پدر را هماره پيش روى داشته و به نوعى حواشى او تلخيص و عصاره اثر ياد شده است. | ||
## به دليل ابتناى حكمت يمانى مير داماد بر نحلههاى فلسفى پيشين بويژه فارابى، ابن سينا و سهروردى و انديشههاى كلامى [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصيرالدين طوسى]]، شارح نيز در حواشى خود از نوشتههاى انديشمندان ياد شده بخوبى بهره برده است. | ## به دليل ابتناى حكمت يمانى مير داماد بر نحلههاى فلسفى پيشين بويژه فارابى، ابن سينا و سهروردى و انديشههاى كلامى [[نصیرالدین طوسی، محمد بن محمد|خواجه نصيرالدين طوسى]]، شارح نيز در حواشى خود از نوشتههاى انديشمندان ياد شده بخوبى بهره برده است. | ||
| خط ۷۱: | خط ۷۱: | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
{{وابستهها}} | {{وابستهها}} | ||
[[رده:کتابشناسی]] | [[رده:کتابشناسی]] | ||