قاسمی، محسن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه | عنوان = محسن ابوالقاسمی | تصویر = NUR10398.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = محسن ابوالقاسمی | نام‌های دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = ۱۳۱۵ | محل تولد = ملایر | کشور تولد = ایران | محل زندگی = تهران |...» ایجاد کرد)
 
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۴۲: خط ۴۲:
}}
}}


'''محسن ابوالقاسمی''' (زادهٔ ۱۳۱۵ در ملایر – درگذشتهٔ ۱۸ بهمن ۱۳۹۷ در تهران)، استاد برجستهٔ فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران و از پیشگامان زبان‌شناسی تاریخی در ایران بود. او دانش‌آموختهٔ زبان‌های فارسی نو و باستان از دانشکدهٔ مطالعات شرقی و آفریقایی (SOAS) لندن و از شاگردان والتر هنینگ و مری بویس به شمار می‌رفت. ابوالقاسمی با تألیف کتاب‌های مرجعی چون «دستور تاریخی زبان فارسی» و «تاریخ زبان فارسی» نقش مهمی در تدوین و تدریس زبان‌شناسی تاریخی در ایران ایفا کرد و سال‌ها مدیریت پژوهشکدهٔ فرهنگ ایران و گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران را بر عهده داشت.
'''محسن ابوالقاسمی''' (۱۳۱۵ –۱۳۹۷ش)، استاد برجستهٔ فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران و از پیشگامان زبان‌شناسی تاریخی در ایران بود. او دانش‌آموختهٔ زبان‌های فارسی نو و باستان از دانشکدهٔ مطالعات شرقی و آفریقایی (SOAS) لندن و از شاگردان والتر هنینگ و [[بویس، مری|مری بویس]] به شمار می‌رفت. ابوالقاسمی با تألیف کتاب‌های مرجعی چون «دستور تاریخی زبان فارسی» و «تاریخ زبان فارسی» نقش مهمی در تدوین و تدریس زبان‌شناسی تاریخی در ایران ایفا کرد و سال‌ها مدیریت پژوهشکدهٔ فرهنگ ایران و گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران را بر عهده داشت.


==ولادت==
==ولادت==
خط ۵۰: خط ۵۰:
او دورهٔ دبیرستان را در دبیرستان علامه و دارالفنون تهران گذراند و دیپلم ادبی خود را از دارالفنون اخذ کرد.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/> سپس وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۳۷ موفق به دریافت درجهٔ لیسانس در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی گردید.<ref name="ut">[https://literature.ut.ac.ir/en/web/literature/w/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C دانشگاه تهران: درگذشت دکتر محسن ابوالقاسمی]</ref><ref name="bukhara"/> در سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۰ دورهٔ دکتری را در همان دانشگاه گذراند.<ref name="fararu"/><ref name="bukhara"/>
او دورهٔ دبیرستان را در دبیرستان علامه و دارالفنون تهران گذراند و دیپلم ادبی خود را از دارالفنون اخذ کرد.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/> سپس وارد دانشکده ادبیات دانشگاه تهران شد و در سال ۱۳۳۷ موفق به دریافت درجهٔ لیسانس در رشتهٔ زبان و ادبیات فارسی گردید.<ref name="ut">[https://literature.ut.ac.ir/en/web/literature/w/%D8%AF%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%A7%D8%B3%D9%85%DB%8C دانشگاه تهران: درگذشت دکتر محسن ابوالقاسمی]</ref><ref name="bukhara"/> در سال‌های ۱۳۳۷ تا ۱۳۴۰ دورهٔ دکتری را در همان دانشگاه گذراند.<ref name="fararu"/><ref name="bukhara"/>


در سال ۱۳۴۰ برای ادامهٔ تحصیل به انگلستان رفت و در دانشکدهٔ مطالعات شرقی و آفریقایی (SOAS) دانشگاه لندن زیر نظر استادان برجسته‌ای چون والتر هنینگ و مری بویس به مطالعه و پژوهش پرداخت.<ref name="etemad"/><ref name="cgie-books">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/218383 مرکز دائرةالمعارف: چند کتاب با ارزش از دکتر محسن ابوالقاسمی]</ref> در سال ۱۳۴۳ موفق به اخذ درجهٔ کارشناسی ارشد (M.A.) در رشتهٔ زبان‌های باستانی ایران شد.<ref name="fararu"/><ref name="ut"/> پس از بازگشت به ایران، برای دریافت درجهٔ دکتری در دانشگاه تهران ثبت‌نام کرد و مدرک دکتری خود را در رشتهٔ زبان‌های باستانی ایران دریافت نمود.<ref name="ut"/><ref name="bukhara"/>
در سال ۱۳۴۰ برای ادامهٔ تحصیل به انگلستان رفت و در دانشکدهٔ مطالعات شرقی و آفریقایی (SOAS) دانشگاه لندن زیر نظر استادان برجسته‌ای چون والتر هنینگ و [[بویس، مری|مری بویس]] به مطالعه و پژوهش پرداخت.<ref name="etemad"/><ref name="cgie-books">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/218383 مرکز دائرةالمعارف: چند کتاب با ارزش از دکتر محسن ابوالقاسمی]</ref> در سال ۱۳۴۳ موفق به اخذ درجهٔ کارشناسی ارشد (M.A.) در رشتهٔ زبان‌های باستانی ایران شد.<ref name="fararu"/><ref name="ut"/> پس از بازگشت به ایران، برای دریافت درجهٔ دکتری در دانشگاه تهران ثبت‌نام کرد و مدرک دکتری خود را در رشتهٔ زبان‌های باستانی ایران دریافت نمود.<ref name="ut"/><ref name="bukhara"/>


==فعالیت‌ها==
==فعالیت‌ها==
پس از بازگشت از انگلستان، در سال ۱۳۴۴ به گروه تازه‌تأسیس زبان‌شناسی و زبان‌های باستانی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران پیوست و تا سال ۱۳۸۱ که بازنشسته شد، به تدریس پرداخت.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/> وی از سال ۱۳۶۹ به صورت نیمه‌وقت در دانشگاه آزاد اسلامی نیز تدریس می‌کرد.<ref name="fararu"/><ref name="bukhara"/>
پس از بازگشت از انگلستان، در سال ۱۳۴۴ به گروه تازه‌تأسیس زبان‌شناسی و زبان‌های باستانی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران پیوست و تا سال ۱۳۸۱ که بازنشسته شد، به تدریس پرداخت.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/> وی از سال ۱۳۶۹ به صورت نیمه‌وقت در دانشگاه آزاد اسلامی نیز تدریس می‌کرد.<ref name="fararu"/><ref name="bukhara"/>


ابوالقاسمی در سال ۱۳۵۰ پس از تأسیس پژوهشکدهٔ فرهنگ ایران (زیر نظر پرویز ناتل خانلری) به عنوان قائم‌مقام و سپس تا سال ۱۳۵۸ مدیر آن پژوهشکده بود.<ref name="etemad"/><ref name="bukhara"/> در سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰ سرپرستی این پژوهشکده را بر عهده داشت تا اینکه با چند مؤسسهٔ آموزش عالی دیگر ادغام شد و دانشگاه علامه طباطبایی را تشکیل داد.<ref name="etemad"/><ref name="bukhara"/>
ابوالقاسمی در سال ۱۳۵۰ پس از تأسیس پژوهشکدهٔ فرهنگ ایران (زیر نظر [[خانلری، پرویز|پرویز ناتل خانلری]]) به عنوان قائم‌مقام و سپس تا سال ۱۳۵۸ مدیر آن پژوهشکده بود.<ref name="etemad"/><ref name="bukhara"/> در سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۰ سرپرستی این پژوهشکده را بر عهده داشت تا اینکه با چند مؤسسهٔ آموزش عالی دیگر ادغام شد و دانشگاه علامه طباطبایی را تشکیل داد.<ref name="etemad"/><ref name="bukhara"/>


او همچنین سال‌ها ریاست گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و در تدوین برنامه‌های آموزشی دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری این رشته نقش اساسی ایفا کرد.<ref name="bukhara"/> ابوالقاسمی از اعضای اصلی بنیاد فرهنگ ایران و از همکاران نزدیک پرویز ناتل خانلری بود و در تدوین «فرهنگ تاریخی زبان فارسی» مشارکت داشت.<ref name="bukhara"/>
او همچنین سال‌ها ریاست گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران را بر عهده داشت و در تدوین برنامه‌های آموزشی دوره‌های کارشناسی ارشد و دکتری این رشته نقش اساسی ایفا کرد.<ref name="bukhara"/> ابوالقاسمی از اعضای اصلی بنیاد فرهنگ ایران و از همکاران نزدیک [[خانلری، پرویز|پرویز ناتل خانلری]] بود و در تدوین «فرهنگ تاریخی زبان فارسی» مشارکت داشت.<ref name="bukhara"/>


==درگذشت==
==وفات==
محسن ابوالقاسمی که مدتی پیش از بیمارستان مرخص شده بود، بر اثر زمین خوردن دچار آمبولی پا شد و در ظهر روز چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷ (برابر با ۱۷ بهمن در برخی منابع) در سن ۸۲ سالگی در منزل مسکونی خود در تهران درگذشت.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/><ref name="cgie-death">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/218366 مرکز دائرةالمعارف: دکتر محسن ابوالقاسمی، استاد گروه زبان و ادبیات باستانی ایران، درگذشت]</ref>
محسن ابوالقاسمی که مدتی پیش از بیمارستان مرخص شده بود، بر اثر زمین خوردن دچار آمبولی پا شد و در ظهر روز چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷ش در سن ۸۲ سالگی در منزل مسکونی خود در تهران درگذشت.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/><ref name="cgie-death">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/218366 مرکز دائرةالمعارف: دکتر محسن ابوالقاسمی، استاد گروه زبان و ادبیات باستانی ایران، درگذشت]</ref>


مراسم تشییع پیکر او در ساعت ۹ صبح روز یکشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ از مقابل دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد و با حضور جمع زیادی از استادان و دانشجویان به سمت بهشت زهرا (تهران) حرکت کرد.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/> پیکر او در قطعهٔ نام‌آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.<ref name="fararu"/><ref name="ut"/><ref name="cgie-death"/>
مراسم تشییع پیکر او در ساعت ۹ صبح روز یکشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷ش از مقابل دانشکده ادبیات دانشگاه تهران برگزار شد و با حضور جمع زیادی از استادان و دانشجویان به سمت بهشت زهرا (تهران) حرکت کرد.<ref name="fararu"/><ref name="etemad"/> پیکر او در قطعهٔ نام‌آوران بهشت زهرا به خاک سپرده شد.<ref name="fararu"/><ref name="ut"/><ref name="cgie-death"/>


مراسم یادبود وی نیز در روز پنجشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۷ در مسجد جامع شهرک غرب تهران برگزار گردید.<ref name="cgie-memorial">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/218374 مرکز دائرةالمعارف: یادبودی برای دکتر محسن ابوالقاسمی]</ref>
مراسم یادبود وی نیز در روز پنجشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۷ در مسجد جامع شهرک غرب تهران برگزار گردید.<ref name="cgie-memorial">[https://www.cgie.org.ir/fa/news/218374 مرکز دائرةالمعارف: یادبودی برای دکتر محسن ابوالقاسمی]</ref>
خط ۱۱۱: خط ۱۱۱:
* [[دین‌ها و کیش‌های ایرانی در دوران باستان]]
* [[دین‌ها و کیش‌های ایرانی در دوران باستان]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 اردیبهشت 1405]]
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]
[[رده:مؤلفین-اردیبهشت]]