سلسله مجمع مصائب اهل‌البیت(ع): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'امام محمد باقر علیه‌السلام' به 'امام محمدباقر علیه‌السلام'
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'امام محمد باقر علیه‌السلام' به 'امام محمدباقر علیه‌السلام')
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۳۳: خط ۳۳:


==سبک نگارش==
==سبک نگارش==
سبک نگارش نظم و نثر است و نویسنده در این اثر به طور گسترده از اشعار و قصاید در قالب اوزان مختلف شعری مانند: ابوذیه، مجردات و نصاری استفاده می‌کند <ref>ر.ک: متن کتاب، جلد اول، ص220، 221، 232 .</ref>روایات اغلب با نقل‌قول مستقیم از شخصیت‌ها ارائه شده‌اند تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشند <ref>ر.ک: همان، ص۲۶ </ref>
سبک نگارش نظم و نثر است و نویسنده در این اثر به طور گسترده از اشعار و قصاید در قالب اوزان مختلف شعری مانند: ابوذیه، مجردات و نصاری استفاده می‌کند <ref>ر.ک: متن کتاب، جلد اول، ص220، 221، 232.</ref>روایات اغلب با نقل‌قول مستقیم از شخصیت‌ها ارائه شده‌اند تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشند <ref>ر.ک: همان، ص۲۶ </ref>


==گزارش محتوا==
==گزارش محتوا==
===جلد اول===
===جلد اول===
شب اول: در مجلس اول قصیده‌ای از [[سید جعفر حلي]] (متوفی ۱۳۱۵ق) که به غم‌های محرم و اشک‌ریزی برای [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] اشاره دارد. همچنین به کلامی از [[امام محمد باقر علیه‌السلام|امام محمدباقر(ع)]] اشاره شده که می‌فرماید: پدرم با آغاز ماه محرم دیگر خندان دیده نمی‌شد و تا اینکه روز دهم روز مصیبت و گریه آن حضرت بود و می‌فرمود که این همان روزی است که [[امام حسین علیه‌السلام|حسین(ع)]] در آن روز به شهادت رسید <ref>ر.ک: همان، ص46-45</ref>.
شب اول: در مجلس اول قصیده‌ای از [[سید جعفر حلي]] (متوفی ۱۳۱۵ق) که به غم‌های محرم و اشک‌ریزی برای [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] اشاره دارد. همچنین به کلامی از [[امام محمدباقر علیه‌السلام|امام محمدباقر(ع)]] اشاره شده که می‌فرماید: پدرم با آغاز ماه محرم دیگر خندان دیده نمی‌شد و تا اینکه روز دهم روز مصیبت و گریه آن حضرت بود و می‌فرمود که این همان روزی است که [[امام حسین علیه‌السلام|حسین(ع)]] در آن روز به شهادت رسید <ref>ر.ک: همان، ص46-45</ref>.


به‌عنوان نمونه «مجردات» در واقع ابیاتی از شعر یا نوحه است که برای عزاداری و رثای اهل‌بیت(ع) به کار می‌رود.  در یک دوبیتی، حضرت فاطمه زهرا(س) خود را معرفی می‌کند و به‌صورت اول‌شخص از شدت تأثیرگذاری مصائب [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] بر خود سخن می‌گوید. او بیان می‌دارد که این مصائب او را شعله‌ور کرده و باعث شده که هر صبح و شام نوحه کند. این نشان‌دهنده عمق پیوند حضرت زهرا(س) با فاجعه کربلا و عزاداری مستمر ایشان بر [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] است که یکی از مضامین رایج در ادبیات مرثیه شیعی است <ref> ر.ک: همان، ص 53. </ref>
به‌عنوان نمونه «مجردات» در واقع ابیاتی از شعر یا نوحه است که برای عزاداری و رثای اهل‌بیت(ع) به کار می‌رود.  در یک دوبیتی، حضرت فاطمه زهرا(س) خود را معرفی می‌کند و به‌صورت اول‌شخص از شدت تأثیرگذاری مصائب [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] بر خود سخن می‌گوید. او بیان می‌دارد که این مصائب او را شعله‌ور کرده و باعث شده که هر صبح و شام نوحه کند. این نشان‌دهنده عمق پیوند حضرت زهرا(س) با فاجعه کربلا و عزاداری مستمر ایشان بر [[امام حسین علیه‌السلام|امام حسین(ع)]] است که یکی از مضامین رایج در ادبیات مرثیه شیعی است <ref> ر.ک: همان، ص 53. </ref>
خط ۵۰: خط ۵۰:


ادامه مطالب این جلد به مسیر طولانی اهل‌بیت(ع) از کوفه به‌سوی شام و سپس ورود اسرا به شام اختصاص دارد<ref>107،141 </ref>.
ادامه مطالب این جلد به مسیر طولانی اهل‌بیت(ع) از کوفه به‌سوی شام و سپس ورود اسرا به شام اختصاص دارد<ref>107،141 </ref>.
بخش قابل‌توجهی از این جلد به حضور اهل‌بیت(ع) در مجلس یزید می‌پردازد<ref> همان، ص165</ref>.
بخش قابل‌توجهی از این جلد به حضور اهل‌بیت(ع) در مجلس یزید می‌پردازد<ref> همان، ص165</ref>.


در پایان، کتاب به مصائب اهل‌بیت(ع) در خرابه شام، از جمله گرسنگی و تشنگی شدید اشاره کرده و در نهایت، به بازگشت کاروان اسرا به مدینه پس از چهل روز و تبدیل خانه‌هایشان به ماتم‌کده‌ها اشاره می‌کند</ref>. همان، ص189، 193، 194</ref>.
در پایان، کتاب به مصائب اهل‌بیت(ع) در خرابه شام، از جمله گرسنگی و تشنگی شدید اشاره کرده و در نهایت، به بازگشت کاروان اسرا به مدینه پس از چهل روز و تبدیل خانه‌هایشان به ماتم‌کده‌ها اشاره می‌کند<ref>همان، ص189، 193، 194</ref>.


===جلد چهارم===
===جلد چهارم===
قصیده مجلس اول، سروده [[حسن بن سلیمان بلادی بحرانی]] (متوفی 1281ق) است که در آن به رحلت پیامبر(ص) و غم و اندوهی که بر حضرت فاطمه(س) وارد شد اشاره شده است<nowiki></ref></nowiki>. همان، جلد چهارم، ص17<nowiki></ref></nowiki>. در این رابطه چهار قصیده دیگر نیز ذکر شده است<nowiki></ref></nowiki> همان، ص15<nowiki></ref></nowiki> .
قصیده مجلس اول، سروده [[حسن بن سلیمان بلادی بحرانی]] (متوفی 1281ق) است که در آن به رحلت پیامبر(ص) و غم و اندوهی که بر حضرت فاطمه(س) وارد شد اشاره شده است<ref>همان، جلد چهارم، ص17</ref>. در این رابطه چهار قصیده دیگر نیز ذکر شده است<ref>همان، ص15</ref>.


در ادامه در مصائب و شهادت هر یک از معصومین(ع) قصاید متعددی گردآوری و ارائه شده است. به‌عنوان نمونه قصیده‌ای در مصائب [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] با این بیت آغاز شده است:«حن الكاظم او صب دمع العين/ ونينك صدع اگلوب الخواتين» ترجمه: «[[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] دلش شکست و اشک از چشمانش سرازیر شد/ ناله‌ات دل خواهران را به درد آورد» آغاز شده است. این قصیده به حادثه آتش‌زدن خانه [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] توسط منصور عباسی اشاره دارد. این بخش، پس از روایاتی پیرامون دستور منصور برای به‌آتش‌کشیدن خانه [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] و تشدید آتش‌سوزی و گریه‌های زنان اهل‌بیت، آمده است<nowiki></ref></nowiki> همان، ص218<nowiki></ref></nowiki>.
در ادامه در مصائب و شهادت هر یک از معصومین(ع) قصاید متعددی گردآوری و ارائه شده است. به‌عنوان نمونه قصیده‌ای در مصائب [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] با این بیت آغاز شده است:«حن الكاظم او صب دمع العين/ ونينك صدع اگلوب الخواتين» ترجمه: «[[امام موسی کاظم علیه‌السلام|امام کاظم(ع)]] دلش شکست و اشک از چشمانش سرازیر شد/ ناله‌ات دل خواهران را به درد آورد» آغاز شده است. این قصیده به حادثه آتش‌زدن خانه [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] توسط منصور عباسی اشاره دارد. این بخش، پس از روایاتی پیرامون دستور منصور برای به‌آتش‌کشیدن خانه [[امام جعفر صادق علیه‌السلام|امام صادق(ع)]] و تشدید آتش‌سوزی و گریه‌های زنان اهل‌بیت، آمده است<ref>همان، ص218</ref>.
 
علاوه بر این، قصاید و مراثی منظومی در قیام و شهادت شخصیت‌هایی چون [[زید بن علی بن الحسین(ع)|زید بن علی(ع)]]، یحیی بن زید(ع)، عیسی بن زید شهید(ع)، قاسم بن موسی کاظم(ع)  و در انتها فاطمه معصومه(س) ذکر شده است. <nowiki></ref></nowiki> همان، ص408-355<nowiki></ref></nowiki>.


علاوه بر این، قصاید و مراثی منظومی در قیام و شهادت شخصیت‌هایی چون [[زید بن علی بن الحسین(ع)|زید بن علی(ع)]]، یحیی بن زید(ع)، عیسی بن زید شهید(ع)، قاسم بن موسی کاظم(ع)  و در انتها فاطمه معصومه(س) ذکر شده است.<ref>همان، ص408-355</ref>.
==پانویس==
==پانویس==
<references/>
<references/>
خط ۷۱: خط ۷۰:


[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:کتاب‌شناسی]]
[[رده:زبان‌شناسی، علم زبان]]
[[رده:زبان و ادبیات شرقی (آسیایی)]]
[[رده:زبان و ادبیات عربی]]


[[رده:مقالات بازبینی نشده2]]
[[رده:مقالات بازبینی شده2 آبان 1404]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ شهریور 1404 توسط سید محمد رضا موسوی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط فریدون سبحانی]]
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ شهریور 1404 توسط فریدون سبحانی]]