متون شرقی و سنتی زرتشتی

متون شرقی و سنتی زرتشتی: ترجمه متون پهلوی صوفیگری و عرفان زرتشتی
پدیدآوران	رضی، هاشم
ناشر	بهجت
مکان نشر	ایران - تهران
سال نشر	1384
چاپ	یکم
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	BL 1555/ر۶م۲

متون شرقی و سنتی زرتشتی: ترجمه متون پهلوی صوفیگری و عرفان زرتشتی، تألیف هاشم رضی، پژوهشی درباره زندگی زرتشت و اطرافیان او از خلال منابع مختلف زرتشتی و غیر زرتشتی است.

نویسنده کوشیده است با رویکردی توصیفی و با استفاده از منابع دین زرتشتی و سایر آثار، دوران زندگی و پیامبری زرتشت را مورد بررسی قرار دهد. متونی که در این اثر مورد استفاده قرار گرفته‌اند، عبارت‌‌اند از: متون اوستایی (اوستا)، متون پهلوی همچون دینکرد، گزیده‌های زادسپرم و متون پازند و فارسی زرتشتی که یکی از مهم‌ترین آن‌ها کتاب زراتشت‌نامه است.

جلد اول کتاب در چهار بخش تنظیم شده است که هر بخش خود چند قسم دارد: در نخستین بخش، اشارات و شروح کوتاهی که درباره زرتشت و اوستا آمده بررسی شده است. بخش دوم کتاب، گزارشی است به نقل از متون پهلوی، که قصه‌ها و اسطوره‌های مربوط به کشاکش زرتشت را با زیانکاران و دفاع ارواح و عناصر پشتیبان او را در نظر قرار می‌دهد. در بخش سوم، آنچه که در روایت‌های سنتی زرتشتی و پازند و فارسی زرتشتی به نظم و نثر درباره زندگی زرتشت درآمده، گردآوری شده‌اند. در آخرین بخش، گزیده‌هایی از آثار مورخان و مفسران و همچنین چند مورد از شرح‌هایی که عرفا و بزرگان حکمت اشراقی درباره زرتشت نقل کرده‌اند، آمده است.

جلد دوم نیز مشتمل بر پنج بخش اصلی است: بخش نخست به پژوهش و تحقیق در مورد منظومه فارسی زراتشت‌نامه و سرآینده آن اختصاص دارد. مؤلف به زراتشت‌نامه، از آنجایی کظه گزارشی از زندگی سنتی زرتشت در آن آمده و همچنین دبستان‌المذاهب که بخشی از آن به زندگی زرتشت اختصاص یافته، توجه کرده است. بخش دوم، شامل متن زراتشت‌نامه و تعلیقات آن می‌باشد. در بخش سوم، گزیده‌ای از احوالات زرتشت پیامبر، بر مبنای قسمت چهاردهم دبستان‌المذاهب و در ادامه، سفر ارداویراف به بهشت و دوزخ و بعضی احکام و حکمت‌های دین زرتشت آمده است. بخش چهارم، شامل شرح نمادهای دین زرتشتی و زندگی زرتشت از منظر قطب‌الدین اشکوری از مشاهیر حکما و عرفای سده یازدهم هجری است. سرانجام در آخرین بخش، مؤلف مطالبی را که مورخان مسلمان در آثار تاریخی خود درباره زرتشت و دین او آورده‌اند، نقل می‌کند..

منابع مقاله

شرفایی، محسن؛ اکبری چناری، علی، کتاب‌شناسی توصیفی ادیان (دفتر چهارم: ادیان ایران باستان)، مشهد، بنیاد پژوهش‌های اسلامی، چاپ اول، 1396.