سید حیدر آملی: شرح احوال، آثار و آراء و جهان‌شناسی

سيد حيدر آملي: شرح احوال، آثار و آراء و جهان شناسي
پدیدآوران	کربن، هانری (نویسنده) آقاخانی، نوذر (مترجم)
ناشر	حقیقت
مکان نشر	تهران
سال نشر	1388
شابک	‎978-600-5231-07-6
موضوع	آملی، حیدر بن علی، 720 - 782؟ق. - نقد و تفسیر
زبان	فارسی
تعداد جلد	1
کد کنگره	BP 279 /آ8 ک9 1388

سید حیدر آملی: شرح احوال، آثار و آراء و جهان‌شناسی تألیف هانری کربن (۱۹۰۳-۱۹۷۸م)، ایران‌شناس و فیلسوف برجسته فرانسوی، با ترجمه نوذر آقاخانی؛ کتابی است مشتمل بر دو مقاله مستقل از دو اثر مهم کربن درباره سیدحیدر آملی، عارف و متأله بزرگ شیعی قرن هشتم هجری که به بررسی نقش وی در تلفیق عرفان ابن عربی با تشیع می‌پردازد.

ساختار

کتاب از دو بخش اصلی تشکیل شده است. بخش اول با عنوان «حیدر آملی، متأله شیعی اهل تصوف» ترجمه فصل چهارم از جلد سوم کتاب «اسلام ایرانی» کربن است که به شرح احوال، آثار و آرای سیدحیدر آملی اختصاص دارد. بخش دوم با عنوان «علم المیزان و تطبیق میان عوالم در عرفان اسلامی» ترجمه فصل دوم کتاب «معبد و مشاهده» است که به یکی از ارکان اصلی جهان‌شناسی عرفانی سیدحیدر یعنی علم میزان می‌پردازد و شامل بخش‌هایی چون میزان‌های هفت و دوازده، میزان نوزده، میزان ۲۸ و رکبان غیب و علم تطبیق است.

گزارش کتاب

کتاب «سیدحیدر آملی: شرح احوال، آثار و آراء و جهان‌شناسی» ترجمه دو مقاله مستقل از هانری کربن، فیلسوف و ایران‌شناس نامدار فرانسوی، درباره یکی از چهره‌های برجسته عرفان شیعی در قرن هشتم هجری است. سیدحیدر آملی از عارفان و متألهانی است که آثارش تأثیر عمیقی بر فلسفه، کلام و عرفان دوران خود نهاد و نقش بی‌بدیلی در ادغام آموزه‌های محی‌الدین ابن عربی با تفکر شیعه ایفا کرد.

در بخش نخست، کربن با نگاهی تاریخی، چهار دوره تفکر شیعه اثنی‌عشری را از دوران ائمه تا روزگار معاصر ترسیم می‌کند و سیدحیدر آملی را از چهره‌های مهم دوران سوم (از خواجه نصیر طوسی تا میرداماد) معرفی می‌نماید. او نشان می‌دهد که چگونه آثار سیدحیدر، همانند آثار ابن ابی جمهور، نقش اساسی در دریافت و ادغام نظریات ابن عربی در تفکر شیعه داشته است. اندیشه مسلط بر تفکر سیدحیدر آن است که تشیع اثنی‌عشری همان اسلام باطنی، دین روحانی و معنای حقیقی تنزیل قرآن است و از آنجا که تصوف نیز همین نظرات باطنی را اظهار می‌کند، می‌توان گفت تصوف همان تشیع حقیقی است، هرچند گاهی تصوف سرچشمه خود را فراموش کرده و مرتکب اشتباهاتی چون مسئله ختم ولایت شده است. در بخش دوم، کربن به شرح «علم المیزان» می‌پردازد که از ارکان جهان‌شناسی عرفانی و از مباحث اصلی آرای سیدحیدر است. او جدول‌هایی را که این عارف شیعی ترسیم کرده، شرح می‌دهد و رموز مبهم آن را بازمی‌گشاید و در این مسیر، نگرش تطبیقی خود در مطالعات عرفانی را نیز به نمایش می‌گذارد.

منابع مقاله

پایگاه کتابخانه تخصصی ادبیات