۱۶۰٬۹۸۰
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'مدنی، علیخان' به 'مدنی، سید علیخان') |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = سید علیخان مدنی | |||
| تصویر = NUR00334.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | |||
| | | نام کامل = سید صدرالدین علی بن احمد بن محمد معصوم حسینی دشتی شیرازی | ||
| | | نامهای دیگر = ابن معصوم، علی بن احمد؛ حسنی، علی صدرالدین؛ سید علیخان بن احمد شیرازی؛ حسینی حسنی دشتی، علی بن احمد؛ حویزی، سید علیخان؛ دشتی، صدرالدین علی بن احمد؛ سید علیخان کبیر؛ سید علیخان مدنی؛ شیرازی، علیخان؛ صدرالدین دشتی، علی بن احمد؛ علیخان کبیر؛ مدنی، علی صدرالدین بن احمد؛ مدنی دشتی شیرازی، صدرالدین علی؛ مدنی شیرازی، علیخان | ||
| | | لقب = سید علیخان کبیر، ابن معصوم | ||
| تخلص = | |||
| نسب = با ۲۶ واسطه به زید بن علی بن حسین(ع) میرسد | |||
| نام پدر = [[سید احمد نظامالدین]] | |||
| ولادت = ۱۵ جمادیالاولی ۱۰۵۲ق / ۱۰۲۱ش / ۱۶۴۲م | |||
| محل تولد = مدینه | |||
| کشور تولد = عربستان | |||
| محل زندگی = مدینه، مکه، حیدرآباد هند، برهانپور، اصفهان، شیراز | |||
| رحلت = ۱۱۱۸ق / ۱۰۸۷ش / ۱۷۰۹م | |||
| شهادت = | |||
| مدفن = شیراز، حرم شاه چراغ، جوار سید ماجد بحرانی | |||
| طول عمر = ۶۶ سال | |||
| نام همسر = | |||
| فرزندان = میرزا حسن | |||
| خویشاوندان = | |||
| دین = اسلام | |||
| مذهب = تشیع | |||
| پیشه = عالم، ادیب، محدث | |||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| علایق پژوهشی = حدیث، ادبیات عرب، شعر، تاریخ، رجال | |||
| منصب = والی لاهور، رئیس دیوان حکومتی برهانپور | |||
| پس از = | |||
| پیش از = | |||
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | [[سید احمد نظامالدین]] (پدر) | [[جعفر بحرانی]] | [[محمد بن علی شاه]] | شیخ علی بن فخرالدین محمد (صاحب معالم) | شیخ حسامالدین حلی}} | |||
| مشایخ = | |||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | سید محمدصالح حسینی خاتونآبادی | سید محمدحسین بن محمدصالح خاتونآبادی | شیخ باقر بن محمدحسین مکی}} | |||
| اجازه اجتهاد از = | |||
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[ریاض السالکین في شرح صحیفة سید الساجدین]] | [[سلافة العصر في محاسن الشعراء بکل مصر]] | [[الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة]] | [[رحلة ابن معصوم المدني]] | [[الفواید الصمدیه]]}} | |||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE00334AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|مدنی (ابهام زدایی)}} | |||
'''سید علیخان مدنی''' (۱۰۵۲-۱۱۱۸ق) مشهور به سید علیخان کبیر و ابن معصوم، از عالمان، ادیبان و محدّثان بزرگ شیعه در قرن یازدهم و دوازدهم هجری، شارح مشهور صحیفه سجادیه و نویسنده کتاب ارزشمند [[ریاض السالکین في شرح صحیفة سید الساجدین|ریاض السالکین]]. در ۱۵ جمادیالاولی ۱۰۵۲ق در مدینه منوره متولد شد. پدرش [[سید احمد نظامالدین]] از ادیبان و اندیشمندان عصر بود و مادرش از فرزندان شیخ محمد بن احمد منوفی از عالمان بزرگ بود. در ماههای نخست زندگی، مادرش را از دست داد و عمهاش سرپرستی او را بر عهده گرفت. تا سال ۱۰۶۶ق در مکه، دروس مقدماتی ادبیات عرب، فقه و ریاضی را از پدر، شیخ [[جعفر بحرانی]] و شیخ [[محمد بن علی شاه]] فراگرفت. در همین سال به همراه پدر به حیدرآباد هند رفت و مورد استقبال سلطان عبدالله قطب شاه قرار گرفت. سلطان، پدرش را به دامادی برگزید و به ولیعهدی منصوب کرد. سید علیخان تا سال ۱۰۸۳ق در درس پدر شرکت کرد. با مرگ سلطان عبدالله، داماد دیگرش تاناشاه حکومت را غصب کرد و سید علیخان و پدرش را تبعید یا زندانی نمود. پدرش در سال ۱۰۸۵ق درگذشت و سید علیخان که جان خود را در خطر دید، به برهانپور گریخت. سلطان محمد حاکم آنجا از او استقبال کرد و او را به لقب «سید علیخان» ملقب ساخت. پس از شکست تاناشاه، سلطان محمد او را والی لاهور و سپس رئیس دیوان حکومتی برهانپور منصوب کرد و تا سال ۱۱۱۳ق در این مناصب باقی ماند. در این سال به سبب ظلم سلطان و بدگویی حسودان، از مناصب خود کنارهگیری کرد و به قصد زیارت خانه خدا به حجاز بازگشت. پس از مدتی به دلیل تغییر شرایط اجتماعی مکه، آنجا را ترک کرد و در سال ۱۱۱۷ق به اصفهان رفت و مورد استقبال شاه حسین صفوی قرار گرفت. سپس به شیراز رفت و در مدرسه منصوریه به تدریس اشتغال ورزید. از مهمترین آثار او میتوان به «[[ریاض السالکین في شرح صحیفة سید الساجدین|ریاض السالکین]]» (شرح صحیفه سجادیه)، «[[سلافة العصر في محاسن الشعراء بکل مصر|سلافة العصر]]» در شرح حال شاعران، «[[الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة]]» در طبقات شیعه، «[[رحلة ابن معصوم المدني|رحلة ابن معصوم]]» یا «سلوة الغریب»، «[[الفواید الصمدیه]]»، «أنواع الربیع في أنواع البدیع»، «شرح بدیعیه صفیالدین حلی»، «الحدائق الندیه فی شرح الفوائد الصمدیه»، «الفرائد البهیه فی شرح الصمدیه»، «موضح الرشاد فی شرح الإرشاد»، «منظومه فی علم البدیع»، «دیوان شعر» و «الطراز الأول فیما علیه من لغة العرب» اشاره کرد. سرانجام در سال ۱۱۱۸ق در شیراز درگذشت و در حرم شاه چراغ، در جوار سید ماجد بحرانی به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | |||
سيد صدرالدين على بن احمد بن محمد معصوم حسينى دشتكى شيرازى در 15 جمادى الاولى سال 1052ق در مدينه منوره متولد شد. | |||
پدر او، خود از ادیبان و اندیشمندان عصر بوده و در نوجوانیِ سید علیخان، به دعوت فرمانروای آن هنگام هند به آن سرزمین کوچ کرد. مادرش نیز از فرزندان حاج شیخ محمد بن احمد منوفی، از عالمان بزرگ عهد خویش بوده است.<ref>[https://bonyadedoa.com/fa/articles/520 پایگاه بنیاد بینالمللی دعا]</ref> | |||
هنوز ماههاى اول زندگى را مىگذرانيد كه مادرش، دختر احمد بن محمد منوفى مصرى امام شافعیه در حجاز، وفات كرد و عمهاش تربيت او را بر عهده گرفت. | |||
== تحصیلات == | |||
پس از مدتى به همراهى خانوادهاش به مكه مكرمه مهاجرت نمود و تا سال 1066ق دروس مقدماتى ادبيات عرب و بعضى از ابواب فقه و رياضى را از پدر بزرگوارش [[سيد احمد نظامالدين]] و شيخ [[جعفر بحرانى]] و شيخ [[محمد بن على شاه]] فرا مىگيرد. | |||
پس از مدتى به همراهى خانوادهاش به مكه مكرمه مهاجرت نمود و تا سال 1066ق دروس مقدماتى ادبيات عرب و بعضى از ابواب فقه و رياضى را از پدر بزرگوارش سيد احمد نظامالدين و شيخ جعفر بحرانى و شيخ محمد بن على شاه فرا مىگيرد. | |||
در اين سال به همراه پدر و خانوادهاش به حيدرآباد از شهرهاى هند رفته و مورد استقبال سلطان عبدالله قطب شاه (متوفاى 1083ق) قرار مىگيرند و سلطان اداره امور مملكتى قطب شاهيه را به پدرش واگذار مىكند و پس از اين كه او را به دامادى بر مىگزيند به وليعهدى خود منصوب مىگرداند. | در اين سال به همراه پدر و خانوادهاش به حيدرآباد از شهرهاى هند رفته و مورد استقبال سلطان عبدالله قطب شاه (متوفاى 1083ق) قرار مىگيرند و سلطان اداره امور مملكتى قطب شاهيه را به پدرش واگذار مىكند و پس از اين كه او را به دامادى بر مىگزيند به وليعهدى خود منصوب مىگرداند. | ||
| خط ۹۳: | خط ۸۳: | ||
نكته قابل ذكر اين كه سيد على خان دشتكى غير از معاصرش سيد على خان بن سيد خلف حويزى مشعشعى است؛ اگر چه او نيز از علماى بزرگ و فضلاى زمان خود بوده است.<ref>ريحانة الأدب، ج 90/2، روضات الجنات، ج 397/4، الكنى و الألقاب، ج 412/2</ref> | نكته قابل ذكر اين كه سيد على خان دشتكى غير از معاصرش سيد على خان بن سيد خلف حويزى مشعشعى است؛ اگر چه او نيز از علماى بزرگ و فضلاى زمان خود بوده است.<ref>ريحانة الأدب، ج 90/2، روضات الجنات، ج 397/4، الكنى و الألقاب، ج 412/2</ref> | ||
==اساتيد== | |||
#سيد نظامالدين احمد بن محمد معصوم حسينى، پدر بزرگوار وى. | |||
#شيخ [[جعفر بن كمالالدين بحرانى]]. | |||
#شيخ على بن فخرالدين محمد بن حسن ([[ابن شهید ثانی، حسن بن زینالدین|صاحب معالم]]) ابن [[شهيد ثانى]] (متوفاى 1104 ق). | |||
#شيخ حسامالدين حلى. | |||
#شيخ محمد بن على شاه. | |||
==شاگردان== | |||
#سيد محمد صالح حسينى خاتونآبادى. | |||
#سيد محمدحسین بن محمد صالح خاتونآبادى (متوفاى 1151 ق). | |||
#شيخ باقر بن محمدحسین مكى. | |||
== وفات == | |||
اين عالم وارسته در سال 1118ق در شيراز دار فانى را وداع گفته و در حرم سيد احمد بن امام كاظم(ع) معروف به شاه چراغ در جوار سيد ماجد بحرانى به خاک سپرده شد. | اين عالم وارسته در سال 1118ق در شيراز دار فانى را وداع گفته و در حرم سيد احمد بن امام كاظم(ع) معروف به شاه چراغ در جوار سيد ماجد بحرانى به خاک سپرده شد. | ||
| خط ۱۰۹: | خط ۱۱۲: | ||
#ديوان شعر. | #ديوان شعر. | ||
#الطراز الاول فيما عليه من لغة العرب. | #الطراز الاول فيما عليه من لغة العرب. | ||
==پانويس == | ==پانويس == | ||
<references/> | <references /> | ||
==وابستهها== | ==وابستهها== | ||
| خط ۱۴۶: | خط ۱۳۳: | ||
[[الحدائق الندية في شرح الفوائد الصمدية (نسخه جدید)]] | [[الحدائق الندية في شرح الفوائد الصمدية (نسخه جدید)]] | ||
[[ | [[أنوار الربیع في أنواع البدیع]] | ||
[[دعاهای مستجاب]] | |||
[[الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول]] | [[الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول]] | ||
| خط ۱۵۲: | خط ۱۴۱: | ||
[[سلافة العصر في محاسن أهل العصر]] | [[سلافة العصر في محاسن أهل العصر]] | ||
[[ | [[الكلم الطيب و الغيث الصيب في الأدعية المأثورة عن النبي و أهل بيته عليهمالسلام]] | ||
[[الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة]] | [[الدرجات الرفیعة فی طبقات الشیعة]] | ||
[[سلام مخلصان بر مهدی ( | [[سلام مخلصان بر مهدی (عجلالله فرجه) منتظران]] | ||
[[بوستان سالکان]] | |||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:شارحان صحیفه سجادیه]] | |||
[[رده:ادیبان]] | |||
[[رده:محدثان شیعه]] | |||
[[رده:واژهشناسان]] | |||
[[رده:دعاپژوهان]] | |||