مامقانی، محمدحسن: تفاوت میان نسخه‌ها

'''محمدحسن مامقانى''' (1238-1323ق) فقیه، اصولی و رجالی برجسته شیعه در قرن سیزدهم و چهاردهم هجری. وی پس از وفات میرزای شیرازی به مرجعیت رسید و در ترکیه، قفقاز و ایران به‌ویژه در آذربایجان و تهران مقلدان بسیاری داشت. از مهمترین اساتید او می‌توان به شیخ مرتضی انصاری و سیدحسین کوه‌کمری اشاره کرد. از آثار برجسته وی می‌توان به کتاب «غایة الآمال و نهایة المقال» و «ذریعة الاحلام فی شرح شرایع الاسلام» اشاره نمود. وی در 23 شعبان 1238ق در مامقان تبریز متولد شد. پدرش عبدالله از شاگردان صاحب ریاض و از علمای مامقان بود. در هشت سالگی پدر و مادر خود را از دست داد و سرپرستی او به عهده دوست قدیمی پدر، آیت‌الله اصفهانی صاحب «فصول» افتاد. در سال 1240ق همراه پدر به کربلا مشرف شد و تا هفده سالگی در مدرسه حسن خان به فراگیری مقدمات، ادبیات، منطق، معانی و بیان پرداخت. پس از درگذشت صاحب فصول، به نجف اشرف مهاجرت کرد و در مدرسه صحن امیرالمؤمنین(ع) ساکن شد. پس از سه سال به اصرار صاحب جواهر و اهالی مامقان به زادگاهش بازگشت و در مدرسه علمیه آنجا به تدریس پرداخت. در حدود سال 1270ق بار دیگر به نجف بازگشت و نزد اساتیدی چون شیخ مرتضی انصاری، سیدحسین کوه‌کمری، ملاعلی خلیلی تهرانی، راضی نجفی آل خضر و مهدی کاشف‌الغطاء به تحصیل فقه، اصول، حدیث، رجال و درایه پرداخت و در تمام این علوم استاد شد. پس از جدایی از استادش کوه‌کمری، مستقلاً به تدریس و تألیف اشتغال ورزید. شاگردان برجسته‌ای چون سید ابوالحسن اصفهانی، علامه سید محسن امین، فرزندش عبدالله مامقانی (صاحب تنقیح المقال)، حسنعلی نخودکی اصفهانی، سید علی قاضی طباطبائی و شیخ علی کاشف‌الغطاء را پرورش داد. آثار ارزشمندی از خود به یادگار گذاشت که از مهمترین آنها می‌توان به «ذریعة الاحلام فی شرح شرایع الاسلام»، «حاشیه بر مکاسب شیخ انصاری»، «غایة الآمال»، «کتاب الصید و الذباحة»، «احکام القضاء»، «بشری الوصول الی اسرار علم الاصول» و تقریرات درس اساتیدش اشاره کرد. سرانجام در 18 محرم 1323ق در 85 سالگی دار فانی را وداع گفت و با تشییعی باشکوه در مقبره خودش در نجف به خاک سپرده شد. پیکر پاکش سالها سالم ماند و در سال 1388ق هنگام توسعه مقبره، جسد ایشان در حالی که حتی رنگ کفن تغییر نکرده بود، مشاهده شد.