۱۵۳٬۲۵۴
ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | |||
| عنوان = محمدعلی فروغی | |||
| تصویر = NUR05892.jpg | |||
| | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = فروغی، محمدعلی | |||
| | | نام کامل = محمدعلی بن محمدحسین فروغی ذکاءالملک | ||
|نامهای دیگر | | نامهای دیگر = ذکاءالملک | ||
| | | لقب = ذکاءالملک | ||
| | | تخلص = | ||
|نام پدر | | نسب = | ||
| | | نام پدر = محمدحسین فروغی (ذکاءالملک اول) | ||
| | | ولادت = ۱۲۵۴ یا ۱۲۵۶ شمسی | ||
| | | محل تولد = تهران | ||
| | | کشور تولد = ایران | ||
| | | محل زندگی = تهران | ||
| | | رحلت = ۵ آذر ۱۳۲۱ شمسی | ||
| | | شهادت = | ||
| | | مدفن = قبرستان ابنبابویه، شهر ری | ||
| | | طول عمر = ۶۷ سال | ||
| | | نام همسر = دختر نظامالسلطنه (متوفی ۱۳۰۱ش) | ||
| | | فرزندان = شش فرزند (دو دختر و چهار پسر) از جمله محمود، جواد، محسن و مسعود | ||
| | | خویشاوندان = | ||
| | | دین = اسلام | ||
| مذهب = | |||
| | | پیشه = نویسنده، ادیب، مترجم، سیاستمدار، دیپلمات، تاریخدان | ||
| | | درجه علمی = | ||
| | | دانشگاه = دارالفنون | ||
| حوزه = | |||
[[سیر حکمت در اروپا | | علایق پژوهشی = فلسفه، ادبیات، تاریخ، حقوق، اقتصاد | ||
| منصب = نخستوزیر ایران (سه دوره)، وزیر امور خارجه، وزیر مالیه، وزیر دادگستری، وزیر جنگ، وزیر اقتصاد، رئیس مجلس شورای ملی، رئیس دیوان عالی کشور، سفیر ایران در ترکیه، رئیس فرهنگستان ایران | |||
[[رباعیات عمر خیام | | پس از = | ||
| | | پیش از = | ||
| | | اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | محمدحسین فروغی (پدر) | [[جلوه، سید ابوالحسن بن محمد|میرزا ابوالحسن جلوه]] | [[تنکابنی، میرزا طاهر|میرزا طاهر تنکابنی]] | کمالالملک}} | ||
| | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | |||
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | مجتبی مینوی | سعید نفیسی | بدیعالزمان فروزانفر | محمدتقی بهار (ملکالشعرا)}} | |||
{{کاربردهای دیگر|فروغی ( | | اجازه اجتهاد از = | ||
''' | | آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[سیر حکمت در اروپا]] | [[فن سماع طبیعی]] | [[رباعیات عمر خیام نیشابوری]] (تصحیح) | [[کلیات سعدی]] (تصحیح) | [[بوستان سعدی]] (تصحیح) | [[گلستان سعدی]] (تصحیح) | آئین سخنوری | تاریخ ملل مشرق | حکمت سقراط | حقوق اساسی (آداب مشروطیت دول)}} | ||
| سبک نوشتاری = | |||
| وبگاه = | |||
| امضا = | |||
| کد مؤلف = AUTHORCODE05892AUTHORCODE | |||
}} | |||
{{کاربردهای دیگر|فروغی (ابهامزدایی)}} | |||
'''محمدعلی فروغی ذکاءالملک ''' (۱۲۵۴-۱۳۲۱ش)، نویسنده، ادیب، مترجم، سیاستمدار و دیپلمات برجسته ایرانی و از مهمترین نوابغ سیاسی و فرهنگی تاریخ معاصر ایران بود. وی در تهران در خانوادهای اهل علم و فرهنگ دیده به جهان گشود. پدرش محمدحسین فروغی (ذکاءالملک اول) از ادیبان و دانشمندان عصر ناصری بود. فروغی تحصیلات خود را از پنج سالگی نزد پدر آغاز کرد و زبانهای عربی و فرانسه را فراگرفت. سپس وارد دارالفنون شد و ابتدا به تحصیل طب پرداخت، اما به دلیل عدم تناسب با ذوقش، این رشته را رها کرده و به فلسفه و ادبیات روی آورد. در مدارس معروف تهران مانند مدرسه صدر و سپهسالار نزد اساتیدی چون [[جلوه، سید ابوالحسن بن محمد|میرزا ابوالحسن جلوه]] و [[تنکابنی، میرزا محمدطاهر|میرزا طاهر تنکابنی]] فلسفه اسلامی آموخت. او همچنین از کمالالملک نقاشی آموخت و در مقابل به وی فرانسه درس میداد. فروغی به زبانهای فرانسه و انگلیسی مسلط شد و با سمت مترجم به استخدام وزارت انطباعات درآمد. در چهاردهپانزده سالگی بهعنوان سردبیر، نویسنده و مترجم در نشریه «تربیت» که پدرش تأسیس کرده بود، فعالیت کرد. با تأسیس مدرسه علوم سیاسی، ابتدا بهعنوان مترجم و سپس بهعنوان استاد و معاون مدرسه به خدمت پرداخت. پس از درگذشت پدر، به ذکاءالملک ملقب شد و ریاست مدرسه علوم سیاسی را بر عهده گرفت. فروغی در طول زندگی سیاسی خود نقشهای متعددی ایفا کرد: نماینده مجلس شورای ملی (دورههای دوم و سوم)، رئیس مجلس، وزیر مالیه، وزیر عدلیه، وزیر امور خارجه، وزیر جنگ، وزیر اقتصاد و سه بار نخستوزیر ایران. او همچنین رئیس دیوان عالی کشور، سفیر ایران در ترکیه و رئیس هیئت نمایندگی ایران در جامعه ملل بود و یک دوره ریاست جامعه ملل را بر عهده داشت. فروغی در انتقال سلطنت از قاجار به پهلوی نقش اساسی داشت و اولین نخستوزیر دوره پهلوی بود. او مراسم تاجگذاری رضاشاه را برگزار کرد و متن استعفای او را هنگام اشغال ایران در شهریور ۱۳۲۰ نوشت. پس از واقعه مسجد گوهرشاد در ۱۳۱۴ از کار برکنار و شش سال خانهنشین شد. در این دوره پرکارترین دوران زندگی علمی خود را گذراند و آثاری مانند «سیر حکمت در اروپا» و «حکمت سقراط» را تألیف و آثار بزرگان ادب فارسی مانند کلیات سعدی، بوستان، گلستان، شاهنامه فردوسی و رباعیات خیام را تصحیح کرد. او پایهگذار و نخستین رئیس فرهنگستان ایران و از بنیانگذاران دانشگاه تهران و انجمن آثار ملی بود. فروغی با ترجمه آثار مهم فلسفه، اقتصاد، حقوق و سیاست غرب، نقش مهمی در رشد علوم انسانی در ایران و آشنایی ایرانیان با اندیشههای مدرن داشت. وی سرانجام در ۵ آذر ۱۳۲۱ش بر اثر سکته قلبی در تهران درگذشت و در قبرستان ابنبابویه شهر ری به خاک سپرده شد. | |||
== ولادت == | == ولادت == | ||
| خط ۴۹: | خط ۵۶: | ||
== وفات == | == وفات == | ||
محمدعلی فروغی سرانجام در 5 آذر 1321 ش، در 67 سالگی، هنگامی که وزیر دربار محمدرضا پهلوی بود، بر اثر سکته قلبی در تهران درگذشت و در [[ابن بابویه، | محمدعلی فروغی سرانجام در 5 آذر 1321 ش، در 67 سالگی، هنگامی که وزیر دربار محمدرضا پهلوی بود، بر اثر سکته قلبی در تهران درگذشت و در [[ابن بابویه، محمد بن علی|ابن بابویه]] به خاک سپرده شد. | ||
== آثار== | == آثار== | ||
| خط ۸۰: | خط ۸۷: | ||
[[فرهنگ نفیسی]] | [[فرهنگ نفیسی]] | ||
[[سیاستنامه ذکاءالملک: مقالهها، نامهها و سخنرانیهای سیاسی محمدعلی فروغی]] | |||
[[تاریخ مختصر دولت قدیم روم]] | [[تاریخ مختصر دولت قدیم روم]] | ||
[[حقوق اساسی (یعنی) آداب مشروطیت دول (اولین کتاب حقوق اساسی در ایران)]] | |||
[[سیر حکمت در اروپا به ضمیمه گفتار در روش راه بردن عقل]] | [[سیر حکمت در اروپا به ضمیمه گفتار در روش راه بردن عقل]] | ||