فرزدق، همام بن غالب: تفاوت میان نسخهها
A-esmaeili (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات زندگینامه | عنوان = فرزدق، همام بن غالب | تصویر = NUR19079.jpg | اندازه تصویر = | توضیح تصویر = | نام کامل = | نامهای دیگر = | لقب = | تخلص = | نسب = | نام پدر = | ولادت = | محل تولد = | کشور تولد = | محل زندگی = | رحلت = | شهادت = | مدفن = | طول عمر =...» ایجاد کرد) |
Hbaghizadeh (بحث | مشارکتها) بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات زندگینامه | {{جعبه اطلاعات زندگینامه | ||
| عنوان = | | عنوان = همام بن غالب فرزدق | ||
| تصویر = NUR19079.jpg | | تصویر = NUR19079.jpg | ||
| اندازه تصویر = | | اندازه تصویر = | ||
| توضیح تصویر = | | توضیح تصویر = | ||
| نام کامل = | | نام کامل = همام بن غالب بن صعصعة تمیمی | ||
| نامهای دیگر = | | نامهای دیگر = | ||
| لقب = | | لقب = فرزدق | ||
| تخلص = | | تخلص = | ||
| نسب = | | نسب = تمیمی | ||
| نام پدر = | | نام پدر = غالب | ||
| ولادت = | | ولادت = ۲۰ قمری | ||
| محل تولد = | | محل تولد = بصره | ||
| کشور تولد = | | کشور تولد = عراق | ||
| محل زندگی = | | محل زندگی = بصره | ||
| رحلت = | | رحلت = ۱۱۰ قمری | ||
| شهادت = | | شهادت = | ||
| مدفن = | | مدفن = بصره | ||
| طول عمر = | | طول عمر = ۹۰ سال | ||
| نام همسر = | | نام همسر = | ||
| فرزندان = | | فرزندان = | ||
| خویشاوندان = | | خویشاوندان = | ||
| دین = | | دین = اسلام | ||
| مذهب = | | مذهب = | ||
| پیشه = | | پیشه = شاعر، بدیههسرا، محدث | ||
| درجه علمی = | |||
| دانشگاه = | |||
| حوزه = | |||
| علایق پژوهشی = شعر عربی، هجو، مدح | |||
| منصب = | | منصب = | ||
| پس از = | | پس از = | ||
| خط ۲۹: | خط ۳۳: | ||
| اساتید = | | اساتید = | ||
| مشایخ = | | مشایخ = | ||
| معاصرین = | | معاصرین = امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) | ||
| شاگردان = | | شاگردان = | ||
| اجازه اجتهاد از = | | اجازه اجتهاد از = | ||
| | | آثار = [[دیوان الفرزدق]] | ||
| سبک نوشتاری = | | سبک نوشتاری = | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
| امضا = | | امضا = | ||
| کد مؤلف = AUTHORCODE19079AUTHORCODE | | کد مؤلف = AUTHORCODE19079AUTHORCODE | ||
}} | }} | ||
'''همام بن غالب''' | '''همام بن غالب بن صعصعة تمیمی''' (۲۰-۱۱۰ق)، مشهور به فرزدق، از شاعران نامور و بدیههسرای طبقه اول دوره اموی است که بیش از هفت دهه شعر سرود و در ترویج و غنیسازی فرهنگ و واژگان زبان عربی استادانه کوشید. اسم وی همام و کنیهاش ابوفراس بود و به این جهت لقب فرزدق را به او دادند که صورت گرد و کریه وی را به خُبزه (چونه و خمیری افتاده در تنور) تشبیه کردند. وی در سال ۲۰ق در بصره متولد شد. شعر فرزدق چنان ارزشی در زبان و ادبیات عربی داشت که گفته شده است: «لولا شعر الفرزدق لذهب ثلث لغة العرب و لولا شعره لذهب ثلث أخبار الناس»؛ یعنی اگر اشعار فرزدق نبود، یکسوم زبان عربی از بین میرفت و همچنین یکسوم اخبار مردمان فراموش میشد. او با اینکه با امویان ارتباط داشت و برخی را مدح و بعضی را هجو میکرد، به ستایش اهلبیت(ع) نیز پرداخته است. از جمله مشهورترین اشعار او در این زمینه، قصیده میمیهای است که در مدح امام سجاد(ع) سروده و با این بیت آغاز میشود: «هذا الذي تَعرفُ البَطحاءُ وطأتَه / و البيتُ يَعرفُه و الحِلُّ و الحَرَمُ». این قصیده بر محبت و ارادت او به اهلبیت عصمت و طهارت(ع) دلالتی روشن دارد و از شاهکارهای شعر عربی شمرده میشود. همچنین در دیدار [[امام حسین علیهالسلام|امام حسین(ع)]] با وی در منزل «صفاح»، هنگامی که امام(ع) از اوضاع مردم عراق پرسید، فرزدق پاسخ داد: «قلوبهم معك و سيوفهم عليک»؛ یعنی دلهایشان با توست، ولی شمشیرهایشان بر ضد تو. دیوان اشعار او از یادگارهای ادبی مهم به شمار میرود. وی سرانجام در سال ۱۱۰ق در بصره درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد. | ||
==نامگذاری== | ==نامگذاری== | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۵: | ||
[[شرح ديوان الفرزدق]] | [[شرح ديوان الفرزدق]] | ||
[[اشعار فرزدق در مدح امام زین العابدین (ع)]] | [[اشعار فرزدق در مدح امام زین العابدین(ع)]] | ||
[[قصيدة الفرزدق]] | [[قصيدة الفرزدق]] | ||
| خط ۹۷: | خط ۹۷: | ||
[[رده:زندگینامه]] | [[رده:زندگینامه]] | ||
[[رده:مقالات بازبینی | [[رده:مقالات بازبینی شده2 مرداد 1403]] | ||
[[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محمد خردمند]] | [[رده:مقاله نوشته شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محمد خردمند]] | ||
[[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محسن عزیزی]] | [[رده:مقاله بازبینی شده در تاریخ مرداد 1403 توسط محسن عزیزی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۲:۳۷
| همام بن غالب فرزدق | |
|---|---|
 | |
| نام کامل | همام بن غالب بن صعصعة تمیمی |
| لقب | فرزدق |
| نسب | تمیمی |
| نام پدر | غالب |
| ولادت | ۲۰ قمری |
| محل تولد | بصره، عراق |
| محل زندگی | بصره |
| رحلت | ۱۱۰ قمری |
| مدفن | بصره |
| طول عمر | ۹۰ سال |
| دین | اسلام |
| پیشه | شاعر، بدیههسرا، محدث |
| اطلاعات علمی | |
| علایق پژوهشی | شعر عربی، هجو، مدح |
| معاصرین | امام حسین(ع)، امام سجاد(ع) |
| برخی آثار | دیوان الفرزدق |
همام بن غالب بن صعصعة تمیمی (۲۰-۱۱۰ق)، مشهور به فرزدق، از شاعران نامور و بدیههسرای طبقه اول دوره اموی است که بیش از هفت دهه شعر سرود و در ترویج و غنیسازی فرهنگ و واژگان زبان عربی استادانه کوشید. اسم وی همام و کنیهاش ابوفراس بود و به این جهت لقب فرزدق را به او دادند که صورت گرد و کریه وی را به خُبزه (چونه و خمیری افتاده در تنور) تشبیه کردند. وی در سال ۲۰ق در بصره متولد شد. شعر فرزدق چنان ارزشی در زبان و ادبیات عربی داشت که گفته شده است: «لولا شعر الفرزدق لذهب ثلث لغة العرب و لولا شعره لذهب ثلث أخبار الناس»؛ یعنی اگر اشعار فرزدق نبود، یکسوم زبان عربی از بین میرفت و همچنین یکسوم اخبار مردمان فراموش میشد. او با اینکه با امویان ارتباط داشت و برخی را مدح و بعضی را هجو میکرد، به ستایش اهلبیت(ع) نیز پرداخته است. از جمله مشهورترین اشعار او در این زمینه، قصیده میمیهای است که در مدح امام سجاد(ع) سروده و با این بیت آغاز میشود: «هذا الذي تَعرفُ البَطحاءُ وطأتَه / و البيتُ يَعرفُه و الحِلُّ و الحَرَمُ». این قصیده بر محبت و ارادت او به اهلبیت عصمت و طهارت(ع) دلالتی روشن دارد و از شاهکارهای شعر عربی شمرده میشود. همچنین در دیدار امام حسین(ع) با وی در منزل «صفاح»، هنگامی که امام(ع) از اوضاع مردم عراق پرسید، فرزدق پاسخ داد: «قلوبهم معك و سيوفهم عليک»؛ یعنی دلهایشان با توست، ولی شمشیرهایشان بر ضد تو. دیوان اشعار او از یادگارهای ادبی مهم به شمار میرود. وی سرانجام در سال ۱۱۰ق در بصره درگذشت و در همانجا به خاک سپرده شد.
نامگذاری
اسمش همام بن غالب بن صعصعه تمیمی، کنیهاش ابوفراس و معروف به فرزدق است و به این جهت این لقب را به او دادند که صورت گرد و کریه وی را به خُبزه (چونه و خمیرى افتاده در تنور) تشبیه کردند[۱].
ولادت
هرچند در منابع تاریخی، تاریخ ولادتش نیامده، ولی پژوهشگر معاصر، علی فاعور بدون استناد به هیچ منبعی گفته است: سال 20ق، در بصره به دنیا آمد[۲].
اهمیت اشعار
- شعر فرزدق چنان ارزشی در زبان و ادبیات عربی داشت که گفته شده است: «لولا شعر الفرزدق لذهب ثلث لغة العرب و لولا شعره لذهب ثلث أخبار الناس»[۳]؛ یعنی: اگر اشعار فرزدق نبود، یکسوم زبان عربی از بین میرفت و همچنین یکسوم اخبار مردمان فراموش میشد.
پاسخ ادیبانه
- امام حسین(ع) وقتی به منزل «صفاح» رسید، در آنجا فرزدق شاعر را دید که از عراق میآید و میخواهد به مکه برود، بعد از سلام، امام(ع) پرسید: مردم عراق چگونه بودند؟ فرزدق جواب داد: «قلوبهم معك و سيوفهم عليک»[۴]؛ یعنی: دلهایشان با توست، ولی شمشیرهایشان برضدّ تو.
مادح خورشید
- قصیده میمیه فرزدق در مدح امام سجاد(ع) که با این بیت شروع میشود:
| هذا الذي تَعرفُ البَطحاءُ وطأتَه | و البيتُ يَعرفُه و الحِلُّ و الحَرَمُ |
بر محبت و ارادت او به اهل بیت عصمت و طهارت(ع) دلالتی روشن دارد و از شاهکارهای شعر عربی شمرده میشود.
وفات
- فرزدق سال 110ق، در بصره، جان به جانآفرین تسلیم کرد[۵].
پانویس
منابع مقاله
- مرزبانی، محمد، معجم الشعراء، دار صادر، بیروت، 1425ق.
- علی فاعور، ديوان الفرزدق، اثر الفرزدق، همام بن غالب، شرحه و ضبطه و قدّم له علی فاعور، دارالكتب العلمية، بیروت، 1407ق.
- الدينوري، أبوحنيفة، الأخبار الطوال، منشورات الشريف الرضي، قم، 1373ش.
- الطهراني، شیخ آقابزرگ، الذريعة إلى تصانيف الشيعة، کتابخانه اسلامیه، تهران، 1408ق.