حر عاملی، محمد بن حسن: تفاوت میان نسخه‌ها

بدون خلاصۀ ویرایش
جز (جایگزینی متن - 'مثلا ' به 'مثلاً')
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۶ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
<div class='wikiInfo'>
{{جعبه اطلاعات زندگی‌نامه
[[پرونده:NUR00124.jpg|بندانگشتی|حر عاملی، محمد بن حسن]]
| عنوان = محمد بن حسن حر عاملی
{| class="wikitable aboutAuthorTable" style="text-align:Right" |+ |
| تصویر = NUR00124.jpg
|-
| اندازه تصویر =
! نام!! data-type='authorName'|حر عاملی، محمد بن حسن
| توضیح تصویر = حر عاملی، محمد بن حسن
|-
| نام کامل = محمد بن حسن بن علی بن محمد بن حسین حر عاملی مشغری
|نام‎های دیگر
| نام‌های دیگر = شیخ حر عاملی
|data-type='authorOtherNames'| ح‍ر ع‍ام‍ل‍ی‌
| لقب = شیخ حر عاملی
| تخلص =
| نسب = از نوادگان حر بن یزید ریاحی
| نام پدر = حسن
| ولادت = شب جمعه ۸ رجب ۱۰۳۳ قمری
| محل تولد = روستای مشغره، جبل عامل، لبنان
| کشور تولد = لبنان
| محل زندگی = جبل عامل، مشهد مقدس، اصفهان
| رحلت = ۲۱ رمضان ۱۱۰۴ قمری (۱۰۷۲ شمسی / ۱۶۹۳ میلادی)
| شهادت =
| مدفن = صحن حرم امام رضا(ع)، مشهد مقدس
| طول عمر = ۷۱ سال
| نام همسر =
| فرزندان =
| خویشاوندان = حر بن یزید ریاحی (جد)
| دین = اسلام
| مذهب = شیعه
| پیشه = محدث، فقیه، ادیب، شاعر
| درجه علمی =
| دانشگاه =
| حوزه = حوزه علمیه جبل عامل و مشهد
| علایق پژوهشی = حدیث، فقه، رجال، ادبیات عرب، شعر
| منصب = شیخ‌الاسلام و قاضی‌القضات مشهد
| پس از =
| پیش از =
| اساتید = {{فهرست جعبه عمودی | حسن حر عاملی (پدر) | محمد حر عاملی (عمو) | عبدالسلام (جد مادری) | علی بن محمود مشغری عاملی | زین‌الدین بن محمد بن حسن (نوه شهید ثانی) | حسین بن حسن ظهیرالدین عاملی | سید حسن حسینی عاملی | شیخ عبدالله حرفوشی | مولى محمد طاهر شیرازی | سید میرزا جزایری | [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسین خوانساری]] | [[بحرانی، سید هاشم بن سلیمان|سید هاشم بحرانی]]}}
| مشایخ =
| معاصرین = [[مجلسی، محمدباقر|علامه محمدباقر مجلسی]]
| شاگردان = {{فهرست جعبه عمودی | [[جزایری، سید نورالدین محمد بن نعمت‌الله|سید نورالدین جزایری]] | سید محمد بن محمدباقر حسینی اعرجی | مولى محمد فاضل مشهدی | مولى محمدصالح روغنی قزوینی | مولى محمدتقی استرآبادی}}
| اجازه اجتهاد از =
| آثار = {{فهرست جعبه عمودی | [[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة]] | [[إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات]] (۲ جلد) | [[هداية الأمة إلی أحكام الأئمة عليهم‌السلام]] (۳ جلد) | [[الفصول المهمة فی أصول الأئمة (تکملة الوسائل)]] | [[أمل الآمل في علماء جبل عامل]] | [[الجواهر السنیة في الأحادیث القدسیة]] | [[الصحیفة السجادیة الثانیة]] | [[الفواید الطوسیه]] | [[الإيقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة]] | [[الإثناعشرية في الرد على الصوفية]] | [[تواتر القرآن]] | [[بداية الهداية]] | [[الرجال (حر عاملی)]] | دیوان شعر (۲۰ هزار بیت)}}
| سبک نوشتاری =
| وبگاه =
| امضا =
| کد مؤلف = AUTHORCODE00124AUTHORCODE
}}
{{کاربردهای دیگر|حر عاملی (ابهام‌زدایی)}}
'''محمد بن حسن بن علی بن محمد بن حسین حر عاملی مشغری''' (۱۰۳۳-۱۱۰۴ق)، معروف به شیخ حر عاملی، محدث بزرگ، فقیه دانشمند، ادیب و شاعر برجسته شیعه در قرن یازدهم هجری و صاحب تألیفات ارزشمند و گران‌بهاست. وی در شب جمعه ۸ رجب سال ۱۰۳۳ق در روستای مشغره از توابع جبل عامل لبنان در خانواده‌ای مذهبی و اهل علم دیده به جهان گشود. نسب وی به حر بن یزید ریاحی می‌رسد. خاندان آل حر از خاندان‌های بزرگ و اصیل جبل عامل بودند و فقها و دانشمندان بزرگی پرورش دادند. شیخ حر تا سن چهل سالگی در جبل عامل زندگی کرد و در طول این مدت دو بار به سفر حج مشرف شد. در سال ۱۰۷۳ق برای زیارت ائمه(ع) به عراق رفت و از آنجا برای زیارت [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] عازم مشهد مقدس شد و در آنجا ساکن گردید. در سال‌های ۱۰۸۷ و ۱۰۸۸ دوباره به حج و زیارت عتبات عالیات مشرف شد و پس از آن به اصفهان رفت و با [[مجلسی، محمدباقر|علامه مجلسی]] دیدار کرد و دو عالم به یکدیگر اجازه روایت دادند. وی سپس به مشهد بازگشت و تا پایان عمر در آنجا ماند و از سوی شاه ایران به مقام قاضی‌القضاتی منصوب گردید و به تدریس و تألیف پرداخت. شیخ حر عاملی شخصیتی جامع داشت و در فقه، حدیث، رجال، ادبیات عرب و شعر تبحر داشت. او شاعر و ادیبی توانا بود و دیوان شعری مشتمل بر حدود بیست هزار بیت از خود به جای گذاشت. اشعار او بیشتر در مدح و ستایش پیامبر(ص) و اهل‌بیت(ع) است. مهم‌ترین و معروف‌ترین اثر او کتاب ارزشمند «وسائل الشیعة» است که از زمان نگارش تاکنون پیوسته مورد توجه فقهای اهل‌بیت قرار گرفته است. از دیگر آثار او می‌توان به «إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات» (۲ جلد)، «هدایة الأمة إلی أحکام الأئمة» (۳ جلد)، «الفصول المهمة فی أصول الأئمة»، «أمل الآمل فی علماء جبل عامل»، «الجواهر السنیة فی الأحادیث القدسیة» (اولین کتاب در این موضوع)، «الصحیفة السجادیة الثانیة»، «الفواید الطوسیه»، «الإیقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة»، «الإثناعشرية في الرد على الصوفية»، «تواتر القرآن» و «بدایة الهدایة» اشاره کرد. وی سرانجام در ۲۱ رمضان ۱۱۰۴ق در ۷۱ سالگی در مشهد مقدس درگذشت و در صحن حرم [[امام رضا علیه‌السلام|امام رضا(ع)]] به خاک سپرده شد.


ع‍ام‍ل‍ی‌ ال‍م‍ش‍غ‍ری‌
== ولادت ==
 
م‍ح‍م‍د ال‍ع‍ام‍ل‍ی
|-
|نام پدر
|data-type='authorfatherName'|حسن
|-
|متولد
|data-type='authorbirthDate'| ۱۰۳۳
|-
|محل تولد
|data-type='authorBirthPlace'|روستای «مشغره» از توابع جبع لبنان
|-
|رحلت
|data-type='authorDeathDate'|1072 ش یا 1104 ق یا 1693 م
|-
|اساتید
|data-type='authorTeachers'|حسن حر عاملی، محمد حر (عموی او)، عبدالسلام (جد مادری)، علی فرزند محمود مشغری عاملی، زین‌الدین فرزند محمد بن حسن فرزند [[شهید ثانی، زین‌الدین بن علی|شهید ثانی]]، حسین فرزند حسن بن ظهیرالدین عاملی ظهیری
|-
|برخی آثار
|data-type='authorWritings'|
|-class='articleCode'
|کد مؤلف
|data-type='authorCode'|AUTHORCODE124AUTHORCODE
|}
</div>
 
'''محمد بن حسن بن على بن محمد بن حسين''' معروف به '''شيخ حر عاملى''' محدث بزرگ و فقيه دانشمند، صاحب تأليفات ارزش‌مند و گران‌بها، شيخ‌الاسلام و زعيم شيعه
در شب جمعه 8 رجب سال 1033ق در روستاى مشغره در منطقه جبل عامل لبنان، در خانواده‌اى مذهبى، اهل علم و علاقه‌مند به خاندان رسول خدا(ص) به دنيا آمد.
در شب جمعه 8 رجب سال 1033ق در روستاى مشغره در منطقه جبل عامل لبنان، در خانواده‌اى مذهبى، اهل علم و علاقه‌مند به خاندان رسول خدا(ص) به دنيا آمد.


خط ۷۵: خط ۸۵:


از جمله اشعار اوست:
از جمله اشعار اوست:
{{شعر}}{{ب|''لئن طاب لي ذكر الحبائب إنني ''|2=''أرى مدح أهل البيت أحلى و أطيبا''}}{{پایان شعر}}
{{شعر}}{{ب|''لئن طاب لي ذكر الحبائب إننی''|2=''أرى مدح أهل‌البيت أحلى و أطيبا''}}{{پایان شعر}}


يعنی «اگر ياد دوستان لذت‌بخش است، براى من مدح اهل‌بيت شيرين‌تر و لذت‌بخش‌تر است.»
يعنی «اگر ياد دوستان لذت‌بخش است، براى من مدح اهل‌بيت شيرين‌تر و لذت‌بخش‌تر است.»
خط ۱۱۶: خط ۱۲۶:




در سال 1088ق، ترك‌هاى تحت امر حكومت عثمانى عده‌اى ايرانى را به اتهام واهى آلوده كردن خانه خدا به كثافت، قتل عام كردند در حالى كه شيخ حُر عاملى دو روز قبل از اين واقعه به شيعيان گوش‌زد كرده بود كه اينها در پى بهانه‌اى براى كشتار شما هستند و شما از خانه‌هايتان خارج نشويد. در اين واقعه وى، توسط سيد موسى بن سليمان، يكى از اشراف مكه و از سادات حسنى، نجات يافت و از طريق يمن به عراق رفت.
در سال 1088ق، ترك‌هاى تحت امر حكومت عثمانى عده‌اى ايرانى را به اتهام واهى آلوده كردن خانه خدا به كثافت، قتل عام كردند در حالى كه شيخ حُر عاملى دو روز قبل از اين واقعه به شیعیان گوش‌زد كرده بود كه اينها در پى بهانه‌اى براى كشتار شما هستند و شما از خانه‌هايتان خارج نشويد. در اين واقعه وى، توسط سيد موسى بن سليمان، يكى از اشراف مكه و از سادات حسنى، نجات يافت و از طريق يمن به عراق رفت.


== بازگشت به مشهد ==
== بازگشت به مشهد ==


هنگامى كه وى به مشهد بازگشت، از طرف شاه ايران منصوب به مقام «قاضى القضاتى» گرديد و بعد از مدت كوتاهى از علماى بزرگ آن سامان گشت. او در مشهد مقدس جلسه درس و بحث تشكيل داده و شاگردان و علماى فراوانى را تربيت نمود. مجلس درس او مملو از طلاب مخلص و كوشا در طلب علوم آل البيت(ع) بود. وى در آن شهر مقدس تأليفات ارزش‌مندى را نيز به نگارش درآورده است.
هنگامى كه وى به مشهد بازگشت، از طرف شاه ايران منصوب به مقام «قاضى القضاتى» گرديد و بعد از مدت كوتاهى از علماى بزرگ آن سامان گشت. او در مشهد مقدس جلسه درس و بحث تشكيل داده و شاگردان و علماى فراوانى را تربيت نمود. مجلس درس او مملو از طلاب مخلص و كوشا در طلب علوم آل البيت(ع) بود. وى در آن شهر مقدس تأليفات ارزش‌مندى را نيز به نگارش درآورده است.


== اساتيد ==
== اساتيد ==


شيخ حُر عاملى در وطن خود جبل عامل در روستاى مشغره نزد اساتيد بزرگى به فراگيرى علوم آل محمد(ص) پرداخت و از آنان بهره‌هاى فراوانى برد كه اثر مهمى در رشد و نمو او داشت و او را آماده ساخت تا عالمى بزرگ و مجتهدى نام‌آور گردد. از جمله اساتيد وى در روستاى مشغره عبارت بودند از:  
شيخ حُر عاملى در وطن خود جبل عامل در روستاى مشغره نزد اساتيد بزرگى به فراگيرى علوم آل محمد(ص) پرداخت و از آنان بهره‌هاى فراوانى برد كه اثر مهمى در رشد و نمو او داشت و او را آماده ساخت تا عالمى بزرگ و مجتهدى نام‌آور گردد. از جمله اساتيد وى در روستاى مشغره عبارت بودند از:  
خط ۱۴۲: خط ۱۵۰:
# شيخ على نوه [[شهيد ثانى]].
# شيخ على نوه [[شهيد ثانى]].
# استاد محقق [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسين خوانسارى]].  
# استاد محقق [[محقق خوانساری، حسین بن محمد|آقا حسين خوانسارى]].  
# [[بحرانی، هاشم بن سلیمان|سيد هاشم بحرانى]].  
# [[بحرانی، سید هاشم بن سلیمان|سيد هاشم بحرانى]].  
# مولى محمد كاشى.
# مولى محمد كاشى.


== شاگردان ==
== شاگردان ==


برخى از شاگردان يا افرادى كه از وى اجازه روايى گرفته‌اند، عبارتند از:
برخى از شاگردان يا افرادى كه از وى اجازه روايى گرفته‌اند، عبارتند از:
خط ۱۶۳: خط ۱۷۰:
# سيد نور‌الدين بن سيد نعمت‌الله جزايرى.{{پایان}}
# سيد نور‌الدين بن سيد نعمت‌الله جزايرى.{{پایان}}


== تأليفات ==
== وفات ==
 
برادر شيخ حر عاملى در كتاب «الدر المسلوك» درباره وفات ايشان مى‌فرمايد: «در روز 21 رمضان سال 1104ق، غروب خورشيد فضيلت و علم و دانش و ماه درخشان علم و عمل و عبادت، شيخ‌الاسلام و المسلمين، جانشين فقها و روات شيعه، سخن‌گوى هدايت امت و حيات شريعت، راست‌گو در روايات و نقل معجزات [[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة|وسائل الشيعة]]، امام خطیب و شاعر اديب، بنده حقيقى پروردگار بزرگ و بلند مرتبه، شيخ ابوجعفر محمد بن حسن حر عاملى واقع شد.
 
او سفر كرده به سوى رحمت خدايش در جوار هشتمين امام شیعیان على بن موسى الرضا(ع) است.
 
او برادر بزرگ من بود و من در مسجد زير گنبد در كنار منبر بر او نماز خواندم و او را در ايوان حجره‌اى در صحن روضه در كنار مدرسه ميرزا جعفر دفن نموديم. او 72 سال سن داشت.»
 
== آثار ==




خط ۱۹۲: خط ۲۰۷:


و...
و...
{{شیخ حر عاملی}}
{{جوامع روایی شیعه}}
{{محدثان شیعه}}
{{تصوف و عرفان}}


== وفات ==
==وابسته‌ها==
 
 
برادر شيخ حر عاملى در كتاب «الدر المسلوك» درباره وفات ايشان مى‌فرمايد: «در روز 21 رمضان سال 1104ق، غروب خورشيد فضيلت و علم و دانش و ماه درخشان علم و عمل و عبادت، شيخ‌الاسلام و المسلمين، جانشين فقها و روات شيعه، سخن‌گوى هدايت امت و حيات شريعت، راست‌گو در روايات و نقل معجزات [[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة|وسائل الشيعة]]، امام خطيب و شاعر اديب، بنده حقيقى پروردگار بزرگ و بلند مرتبه، شيخ ابوجعفر محمد بن حسن حر عاملى واقع شد.
 
او سفر كرده به سوى رحمت خدايش در جوار هشتمين امام شيعيان على بن موسى الرضا(ع) است.
 
او برادر بزرگ من بود و من در مسجد زير گنبد در كنار منبر بر او نماز خواندم و او را در ايوان حجره‌اى در صحن روضه در كنار مدرسه ميرزا جعفر دفن نموديم. او 72 سال سن داشت.»
 
 
== وابسته‌ها ==
{{وابسته‌ها}}
{{وابسته‌ها}}


[[هدایة الأمة إلی أحکام الأئمة علیهم‌السلام]]  
[[هداية الأمة إلی أحكام الأئمة عليهم‌السلام]]  


[[الرجال (حر عاملی)]]  
[[الرجال (حر عاملی)]]  
خط ۲۱۳: خط ۲۲۲:


[[کلیات حدیث قدسی]]  
[[کلیات حدیث قدسی]]  
[[کلیات احادیث قدسی]]
[[کلیات حدیث قدسی (ترجمه کاظمی خلخالی)]]


[[آداب معاشرت از دیدگاه معصومان علیهم‌السلام]]  
[[آداب معاشرت از دیدگاه معصومان علیهم‌السلام]]  
[[آداب زیارت از دیدگاه معصومین علیهم‌السلام]]


[[ترجمه وسائل الشیعة]]  
[[ترجمه وسائل الشیعة]]  
[[متن کامل و ترجمه جهاد با نفس از وسائل الشیعة]]


[[جهاد با نفس]]  
[[جهاد با نفس]]  


[[تواتر القرآن]]  
[[تواتر القرآن]]  
[[ياقوت احمر]]


[[إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات]]  
[[إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات]]  
خط ۲۲۷: خط ۲۴۶:


[[الإيقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة]]  
[[الإيقاظ من الهجعة بالبرهان على الرجعة]]  
[[رجعت (الإيقاظ من الهجعة بالبرهان علی الرجعة)]]


[[أمل الآمل في علماء جبل عامل]]  
[[أمل الآمل في علماء جبل عامل]]  
خط ۲۳۷: خط ۲۵۸:


[[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة]]  
[[تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة]]  
[[ذبح اسلامی، صید و شکار]]
[[آئین تندرستی؛ ترجمه جلد 16 و 17 وسائل الشیعة]]


[[کشف التعمیة في حکم التسمیة]]  
[[کشف التعمیة في حکم التسمیة]]  
خط ۲۴۲: خط ۲۶۷:
[[وسایل الشیعه و مستدرکها]]  
[[وسایل الشیعه و مستدرکها]]  


[[نقدی جامع بر تصوف / ترجمه]]  
[[الإثناعشرية في الرد على الصوفية]]
 
[[نقدی جامع بر تصوف (ترجمه جلالی)]]  


[[وسایل الشیعه الی تحصیل مسایل الشریعه]]  
[[وسایل الشیعه الی تحصیل مسایل الشریعه]]  


[[انوار الوسائل]]  
[[المستدرک الثاني لوسائل الشیعة]]
 
[[أنوار الوسائل]]
 
[[رسالة في تأويل حديث الترجیع]]  


[[بدایه الهدایه. لب الوسایل]]  
[[بدایه الهدایه. لب الوسایل]]  


[[الصحیفه السجادیه الثانیه]]  
[[الصحیفة السجادیة الثانیة]]
 
[[الصحیفة الثانیة السجادیة]]  


[[التنبيه بالمعلوم (البرهان علی تنزيه المعصوم عن السهو و النسيان)]]  
[[التنبيه بالمعلوم (البرهان علی تنزيه المعصوم عن السهو و النسيان)]]  


[[الـجواهر السنیة في الأحادیث القدسیة]]  
[[الجواهر السنیة في الأحادیث القدسیة]]  


[[پاک از خطا]]  
[[پاک از خطا]]  
خط ۲۷۲: خط ۳۰۵:
[[جهاد النفس]]  
[[جهاد النفس]]  


[[کلیات حدیث قدسی]]




{{جوامع روایی شیعه}}
 
 


[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:زندگی‌نامه]]
[[رده:ادیبان]]
[[رده:شاعران]]
[[رده:مهدویت‌پژوهان]]
[[رده:محدثان شیعه]]