امام علی(ع) و مباحث اطلاعاتی: تفاوت میان نسخهها
A-esmaeili (بحث | مشارکتها) (صفحهای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر =NUR54878J1.jpg | عنوان = امام علی (ع) و مباحث اطلاعاتی | عنوانهای دیگر = امام علی (ع) و امور اطلاعاتی، امنیتی | پدیدآورندگان | پدیدآوران = دشتی، محمد (نويسنده) |زبان | زبان = فارسی | کد کنگره = | موضوع = |ناشر | ناشر = مؤسس...» ایجاد کرد) |
(بدون تفاوت)
|
نسخهٔ ۲۲ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۷:۱۰
| امام علی (ع) و مباحث اطلاعاتی | |
|---|---|
 | |
| پدیدآوران | دشتی، محمد (نويسنده) |
| عنوانهای دیگر | امام علی (ع) و امور اطلاعاتی، امنیتی |
| ناشر | مؤسسه فرهنگی تحقيقاتی اميرالمومنين (علیه السلام) |
| مکان نشر | ایران - قم |
| سال نشر | 1390ش |
| چاپ | 4 |
| شابک | 978-964-6422-26-1 |
| زبان | فارسی |
| تعداد جلد | 1 |
| نورلایب | مطالعه و دانلود pdf |
امام علی(ع) و مباحث اطلاعاتی، اثر محمد دشتی (۱۳۳۰-۱۳۸۰ش)، محقق، مؤلف، مترجم و پژوهشگر نهج البلاغه است. این کتاب که جلد پنجم از مجموعه «الگوهای رفتاری امام علی(ع)» است، به بررسی جامع سیره و روش امیرالمؤمنین(ع) در مدیریت امور اطلاعاتی و امنیتی، آفتشناسی جامعه و مقابله با عوامل انحراف در حکومت اسلامی میپردازد.
ساختار
کتاب، مشتمل است بر سرآغاز، ضرورتها و پنج فصل اصلی.
گزارش محتوا
ضرورتها: این بخش، به سه موضوع کلیدی تقسیم میشود: ضرورت سلامت کشور و نقش اطلاعات، اطلاعات و آفتشناسی و اهمیت حفظ اطلاعات از دیدگاه امام علی(ع). در ذیل عنوان نخست، بر اهمیت سلامت جامعه و گزینش نیروهای اطلاعاتی و هستههای گزینش تأکید شده تا جامعه مسیر رشد و کمال را بپیماید و از انحرافات دور بماند[۱]. در ادامه، در ذیل عنوان دوم، آفتشناسی انقلابها و آفتزدگی یاران پیامبر(ص) مورد بررسی قرار میگیرد. سپس، در ذیل عنوان سوم، راههای کشف واقعیتها شامل بررسی رفتارها، ارزیابی صحیح اخبار و اطلاعات، ارزیابی گفتار، آزمایشها، ارزیابی اشتباهات گذشته و عمل در سایه علم و یقین بیان میشود. در ذیل همین عنوان، از ضرورت حفظ اسرار شخصی، اسرار جامعه اسلامی و اسرار نظامی نیز سخن میرود و به دستورات امیرالمؤمنین(ع) در این زمینهها اشاره میشود[۲].
فصل اول (ضرورت اطلاعات): این فصل، به لزوم جمعآوری اطلاعات برای مراقبت از قضات (مانند عزل قاضی یکروزه یا برخورد با شریح قاضی)[۳]، تأمین امنیت اقتصادی (همچون برخورد با ابن هرمه که رشوه گرفته بود)[۴]، مراقبت از کارگزاران و فرماندهان و بازرسی کل کشور اشاره دارد[۵]. همچنین، ضرورت برخورد با جاسوسان نیز ذکر شده است؛ از جمله ماجرای برخورد با زن جاسوسی به نام «ساره» که نامهای از حاطب بن ابیبلتعه را در مورد تصمیم پیامبر(ص) برای فتح مکه حمل میکرد[۶].
فصل دوم (ضرورت آگاهی دادن به مردم): این فصل، اهمیت آگاهیبخشی به مردم را در دو بخش اصلی تبیین میکند: آگاهی دادن به مردم در مواقع ضروری، مثل آگاهی نسبت به تحرکات دشمن و شناخت نیروهای خودی. امام(ع) بر لزوم بیداری عمومی نسبت به فریبها و توطئههای دشمنان، مانند تحریکات شیطانی معاویه، تأکید میورزد تا مردم فریب شعارهای فریبنده را نخورند. همچنین، ایشان بر لزوم شناخت دقیق نیروهای خودی (مانند شناسایی اخلاقیات و خوی کوفیان که اهل سستی و نافرمانی بودند) تأکید داشت تا ضعفها و کاستیهای آنان برای رهبر و مردم روشن شود[۷].
فصل سوم (اطلاعات و دشمنشناسی): این فصل، به ضرورت شناخت همهجانبه دشمن میپردازد که شامل آگاهی از تحرکات دشمنان و باورهای آنان است. امام علی(ع) سیاستهای شیطانی معاویه، فریبکاریهای سران ناکثین (همچون طلحه و زبیر) و حیلههای مکارانه عمرو عاص را افشا و تبیین میکند تا ماهیت آنان بر مردم پوشیده نماند[۸]. همچنین، بر ضرورت نفوذ نیروهای اطلاعاتی به خاک دشمن، برخورد با جاسوسان و اهمیت رعایت مسائل اطلاعاتی و امنیتی در نبردهای پیشرونده و جنگ تأکید شده است؛ از جمله لزوم عدم افشای اسرار نظامی و مراقبت اطلاعاتی برای جلوگیری از شکست[۹].
فصل چهارم (اطلاعات و مسئله فراریان): این فصل، به بررسی فرار افراد از مسئولیت یا میدان نبرد میپردازد و عوامل این پدیده را تحلیل میکند. ابتدا به نکوهش از فراریان پرداخته[۱۰] و سپس عوامل فرار، شامل: عامل فکری، تبلیغی (فریب خوردن از شایعات دشمن)، عامل خویشاوندی (استفاده دشمن از پیوندهای فامیلی برای تضعیف روحیه)، عامل سیاسی (معامله با قدرت و رفاهطلبی) و عامل زندگی و ترس از مرگ را تشریح میکند[۱۱]. در نهایت، راههای مقابله با عوامل فرار ذکر شده است، که شامل توجه به عذاب الهی، توجه به قیامت، توجه به فناپذیری دنیا و روح فرهنگ شهادتطلبی میباشد، تا انگیزه رزمندگان برای پایداری تقویت گردد[۱۲].
فصل پنجم (حکومت و اطلاعات): این فصل، بر نقش نظارتی سیستم اطلاعاتی در حکومت تمرکز دارد. مباحث، شامل ضرورت نظارت بر کارگزاران دولتی[۱۳]، نویسندگان و منشیان[۱۴]، خویشاوندان رهبری[۱۵] و مأموران مالیاتی است[۱۶].
همچنین، بر لزوم تربیت نیروهای اطلاعاتی، اطلاعات در ارتش و اطلاعات برونمرزی تأکید شده است[۱۷]. امام(ع) همچنین ضرورت وجود «نیروهای ویژه ضد اطلاعات» (یا «ضد جاسوسی») را برای حفظ امنیت در دوران اصلاح و بازسازی نیروهای اطلاعاتی مطرح میکند[۱۸].
در پایان، بخشی تحت عنوان «در چشمهسار نهج البلاغه»، به خلاصهای از ضرورت وجود و فعالیت نیروهای اطلاعاتی برونمرزی[۱۹]، ضرورت نیروهای اطلاعاتی در لشکریان[۲۰]، ضرورت نیروهای اطلاعاتی در کشور[۲۱] و ضرورت نیروهای اطلاعاتی در مدیریتها اشاره دارد[۲۲].
پانویس
- ↑ ر.ک: متن کتاب ، ص19-35
- ↑ ر.ک: همان، ص35-74
- ↑ ر.ک: همان، ص77-78
- ↑ ر.ک: همان، ص78
- ↑ ر.ک: همان، ص83-97
- ↑ ر.ک: همان، ص98-102
- ↑ ر.ک: همان، ص105-112
- ↑ ر.ک: همان، ص115-127
- ↑ ر.ک: همان، ص128-140
- ↑ ر.ک: همان، ص143-145
- ↑ ر.ک: همان، ص145-156
- ↑ ر.ک: همان، ص156-167
- ↑ ر.ک: همان، ص171-174
- ↑ ر.ک: همان، ص174-177
- ↑ ر.ک: همان، ص177-180
- ↑ ر.ک: همان، ص180-183
- ↑ ر.ک: همان، ص184-189
- ↑ ر.ک: همان، ص189-190
- ↑ ر.ک: همان، ص193
- ↑ ر.ک: همان، ص194
- ↑ ر.ک: همان، ص196
- ↑ ر.ک: همان، ص206
منابع مقاله
متن کتاب.